III SA/Lu 284/10

WyrokWSA w Lublinie2010-12-09

Skład orzekający: Zdzisław Sadurski, Ewa Ibrom, Marek Zalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy mógł utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji w całości, w tym w stosunku do osoby, która nie wniosła odwołania?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy rażąco naruszył prawo, wydając decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji w stosunku do osoby, która nie wniosła odwołania. W takiej sytuacji organ odwoławczy nie miał podstaw prawnych do rozstrzygania sprawy w stosunku do tej osoby, a w konsekwencji zaskarżona decyzja w tej części podlega stwierdzeniu nieważności. Ponadto, organy obu instancji nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego dotyczącego faktycznego zamieszkiwania skarżących w lokalu w dniu zameldowania, naruszając zasady postępowania dowodowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza o anulowaniu czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu E. G., D. G., K. K. i M. B. na pobyt stały. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów postępowania, w tym wadliwe postępowanie dowodowe i błędne ustalenie stanu faktycznego. Sąd rozpoznał skargę E. G., D. G. i M. B. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o anulowaniu zameldowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej K. K., uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Ł., oraz określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Referent stażysta Paweł Soczyński, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010r. sprawy ze skargi E. G., D. G. i M. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej K. K.; 2. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] lutego 2010r. nr [...]; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Wojewoda decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po rozpatrzeniu odwołania E. G., D. G. i M. B. od decyzji Burmistrza Ł. z dnia [...] lutego 2010 r. orzekającej o anulowaniu czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu E. G., D. G., K. K. oraz M. B. na pobyt stały w lokalu przy ulicy S. w Ł., utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy. Należy zauważyć, iż decyzja dotycząca anulowania czynności materialno technicznej została wydana w wyniku zmiany charakteru prowadzonego postępowania z postępowania w przedmiocie wymeldowania E. G., D. G. i M. B., K. K. z lokalu na postępowania w przedmiocie anulowania czynności materialno technicznej jaką jest zameldowanie. W związku ze złożonym wnioskiem o wymeldowanie wskazanych osób, z dnia [...] lutego 2009 r., organ podjął postępowanie i na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego wydał decyzje o wymeldowaniu E. G., D. G., K. K. i M. B. z lokalu przy ulicy S. 8/20 w Ł. Następnie organ II instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. uchylił decyzję pierwszo-instancyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał m.i. że w rozpatrywanej sprawie zachodzi konieczność wyjaśnienia czy powinna być wydana decyzja na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, z uwagi na znajdujące się w aktach sprawy dowody poddające w wątpliwość czy czynność materialno-techniczna – zameldowanie, została dokonana prawidłowo. Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji orzekł o anulowaniu czynności materialno technicznej polegającej na zameldowaniu E. G., D. G., K. K. i M. B. W uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] lutego 2010 r., Burmistrz Ł. wskazał, że czynność ta została dokonana z naruszeniem prawa. W postępowaniu wyjaśniającym ustalono, ze E. G. wraz z dziećmi nigdy nie mieszkała w lokalu przy ulicy S. w Ł., wobec tego nie było podstawy do zameldowania jej w przedmiotowym lokalu. Od decyzji tej odwołanie wnieśli E. G., D. G. i M. B. W uzasadnieniu odwołania strony podniosły, iż decyzja organu pierwszej instancji została wydana z rażącym naruszeniem przepisów procedury administracyjnej. Uchybienia te przede wszystkim dotyczyły wadliwego postępowania dowodowego oraz błędnego ustalenia stanu faktycznego. Organ odwoławczy po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym uznał iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ stwierdził także, że ze względu na to, że K. K. nie wniosła odwołania, to w tej części zaskarżoną decyzję pozostawiono bez rozpoznania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda podniósł, iż przeprowadzone podstępowanie dowodowe przez organ I instancji wykazało, że czynność materialno techniczna jakim jest czynność zameldowania dokonana została z naruszeniem obowiązujących przepisów tj. art. 6 i art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jak wskazał organ, warunkiem bezwzględnym zameldowania w lokalu jest faktyczne w nim zamieszkiwanie w dniu zameldowania, a jak wynika z materiału dowodowego strona nie zamieszkiwała w lokalu przy ulicy S. w Ł. w dniu zameldowania, wobec czego nie powstał wobec nich obowiązek meldunkowy określony w art. 10 ust. 1 wskazanej ustawy. Potwierdzeniem tej okoliczności, według organu, są zeznania świadków tj. [...] oraz [...], z zeznań których wynika, że w przeprowadzce nie brała udziału żona W. G., ponieważ już nie mieszkała w lokalu z którego się przeprowadzał W. G. W tym czasie wraz z dziećmi mieszkała na stancji, jednak świadek nie znał adresu zamieszkania. Świadek kategorycznie stwierdził, iż synowa z dziećmi nigdy nie zamieszkiwała w mieszkaniu przy ulicy S. w Ł., co potwierdza, zdaniem organu, zaświadczenie wydane przez Spółdzielnię Mieszkaniową im. [...] w Ł. Z treści którego wynika, że od czasu zasiedlenia przedmiotowego lokalu do opłat czynszowych zgłaszana jest tylko jedna osoba – najemca lokalu. Organ odwoławczy stwierdził, iż w świetle zgromadzonych dowodów trudno dać wiarę, że osoby odwołujące się zamieszkiwały w przedmiotowym lokalu, tym bardziej że w tym czasie toczyła się sprawa rozwodowa E. G. i W. G. Organ odniósł się również do podnoszonych w odwołaniu kwestii znęcania się W. G. nad rodziną, stwierdzając, ze nie znajdują one potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, zaś rozwód został orzeczony z winy E. G. Jak wskazał organ drugo-instancyjny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, bezwzględnym warunkiem zameldowania w lokalu jest faktyczne zamieszkiwanie w nim, a skoro odwołujący się w dniu ich zameldowania nie zamieszkiwali w nim, to czynność materialno- techniczna zameldowania została dokonana z naruszeniem prawa. Na decyzję wydaną przez Wojewodę z dnia [...] kwietnia 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli: E. G., D. G., M. B. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa. W uzasadnieniu skargi, skarżący między innymi podnieśli, iż nie kwestionowali swojej nieobecności podczas przeprowadzki W. G. do lokalu przy ulicy S. w Ł. W momencie przeprowadzki przebywali czasowo w wynajętym mieszkaniu, gdy dowiedzieli się o przeprowadzce do tego lokalu, udali się do mieszkania, gdzie przez kilka dni mieszkali. W tym czasie zostali zameldowani przez W. G. Skarżący w uzasadnieniu decyzji miedzy innymi zarzucili organowi drugiej instancji sankcjonowanie nieprawidłowości postępowania organu pierwszo-instancyjnego w postaci wydania decyzji utrzymującej zaskarżoną decyzję w mocy, pominięcie zeznań jednej ze stron, oraz rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości i niejasności w stanie faktycznym na rzecz W. G. W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje: Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest zarówno decyzja z dnia [...]lutego 2010 r., Burmistrza Ł., orzekająca o anulowaniu czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu E.G., D. G., K. K. i M. B. na pobyt stały w lokalu przy ulicy S. w Ł. oraz decyzja Wojewody z dnia [...] kwietnia 2010 r., utrzymująca w mocy decyzję pierwszo-instancyjną. Przede wszystkim zauważyć należy, iż odwołanie od decyzji pierwszo-instancyjnej wydanej przez Burmistrza Ł., której adresatami byli E.G., D.G., K. K. i M. B., wniesione zostało tylko przez E. G., D. G. i M. B. Oznacza to że tylko te osoby odwołały się od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Natomiast w stosunku do K. K., decyzja pierwszo-instancyjna uprawomocniła się, skoro nie została przez nią zaskarżona. W takiej sytuacji organ odwoławczy nie miał podstaw prawnych do wydania decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję pierwszo-instancyjną w całości, także w stosunku do K. K., gdyż rozstrzygał sprawę tylko wobec osób, które wniosły odwołanie. Wydając decyzję w postępowaniu odwoławczym, która utrzymała w mocy w całości zaskarżoną decyzję pierwszo-instancyjną, rażąco naruszył przepisy prawa, gdyż rozstrzygnął sprawę w stosunku do osoby, która nie wnosiła odwołania. Dlatego też w tej części, z uwagi na rażące naruszenie prawa przez organ, stwierdzono nieważności zaskarżonej decyzji. W sprawie o uchylenie czynności materialno-tecznicznej jaką jest zameldowanie, będąca przedmiotem zaskarżenia, najistotniejsze znaczenie ma okoliczność czy dana osoba bądź też osoby, które zostały zameldowane w określonym lokalu, w dniu zameldowania w istocie zamieszkiwały w nim. Zatem kluczową kwestią w przedmiotowej sprawie jest ustalenie czy w dniu zameldowania E. G., D. G., M. B. faktycznie w spornym lokalu zamieszkiwali, czy też nie. Dokonując kontroli decyzji obu instancji i mając na uwadze argumentację organu przedstawioną w uzasadnieniach wskazanych decyzji (pierwszo- i drugo- instancyjnej) stwierdzić należy, iż zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa. Podczas przeprowadzania przez organ postępowania dowodowego, na podstawie którego anulowano czynność materialno techniczną jaką jest zameldowanie skarżących w lokalu przy ulicy S. w Ł., doszło do naruszenia podstawowych zasad postępowania. Jak wskazano powyżej w postępowaniu w przedmiocie anulowania czynności materialno-tecznicznej, najistotniejszym obowiązkiem organu jest ustalenie faktu zamieszkiwania bądź nie zamieszkiwania danej osoby w miejscu dokonania meldunku. Wobec tego zasadniczego znaczenia nabiera kwestia właściwie i prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z art. 7 kpa, organy administracji publicznej w toku postępowania stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast stosownie do treści art. 77 § 1 kpa, organy administracji obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a na podstawie art. 80 kpa - organ na podstawie całego materiału dowodowego ocenia czy dana okoliczność została udowodniona. W przedmiotowej sprawie organ uznał, iż ze gromadzonego przez niego materiału dowodowego wynika, iż E.G., D.G., M. B. nie zamieszkiwali w lokalu przy ulicy S. w Ł. Zdaniem organu potwierdzeniem tej okoliczności są zeznania świadków, którzy zeznawali, jak przytoczył to organ w uzasadnieniu decyzji – "że przeprowadzki dokonywał tylko W. G., nie brała w niej udziału żona – E.G. Organ uznał również że zaświadczenie wydane przez Spółdzielnie Mieszkaniową im. [...]w Ł., z którego wynika że do opłat czynszowych związanych z najmem przedmiotowego lokalu, zgłoszony został tylko W. G., ma istotne znaczenie przy ustaleniu miejsca zamieszkania skarżący w dniu zameldowania. Ponadto organ nie dał wiary twierdzeniom skarżących, iż w dniu zameldowania zamieszkiwali w przedmiotowym lokalu, z uwagi na to, że w czasie tym pomiędzy stronami toczyła się sprawa rozwodowa. Zdaniem sądu nie można z faktu nieobecności skarżących podczas przeprowadzki W. G. do lokalu przy ulicy S. w Ł., wnioskować iż osoby te nigdy nie zamieszkiwały wskazanego lokalu. Fakt tej nieobecności nie jest tożsamy i jednoznaczny z ustaleniem, iż w dniu zameldowania tj. [...] października 1996 roku, skarżący nie zamieszkiwali w mieszkaniu przy ulicy S.. Ponadto, jak wynika z akt sprawy moment przeprowadzki i data zameldowania nie pokrywają się. Podkreślić także należy, iż skarżąca nie kwestionowała okoliczności iż nie brała udziału w przeprowadzce. Organ w żaden sposób nie odniósł się do przydziału lokalu mieszkalnego z 1999 roku., w którym wskazano osoby jakie mogą zamieszkać w przedmiotowym lokalu (k. nr 70 akt administracyjnych), z którego wynika że w przydzielonym mieszkaniu obowiązek mają zamieszkać: E. G. wraz z dziećmi. Ponadto skarżąca w jednym z pism kierowanych do organu wskazała, iż przez jakiś czas wraz z dziećmi mieszkała w wynajętym mieszkaniu, wskazując zarówno adres jak i osobę od której wynajmowała mieszkanie. Jednak organ w toku całego postępowania nie wezwał wskazanej tam osoby do złożenia zeznań w charakterze świadka, na okoliczność w jakim okresie skarżąca wraz z dziećmi zamieszkiwała w wynajętym mieszkaniu. Wskazać także należy, iż organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, jako dowód na podstawie którego została wydana decyzja, wskazał umowę podpisaną przez W. G. i jego żonę –E. Umowa ta dotyczyła opuszczenia lokalu przez skarżącą. Jednak w umowie tej strony nie wskazały z jakiego lokalu wyprowadziła się skarżąca wraz z dziećmi. Wobec tego nie można uznać iż dowód ten potwierdza okoliczność, że skarżąca wraz z dziećmi w dniu zameldowania nie zamieszkiwała w mieszkaniu przy ulicy S. Zdaniem składu orzekającego zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji wydając decyzje, nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego. Na podstawie wskazanych w uzasadnieniach decyzji, dowodów nie można ustalić czy w dniu zameldowania tj. [...] października 1996 r. E. G., faktycznie zamieszkiwała w lokalu przy ulicy S. w Ł. Organ nie ustalił daty od kiedy skarżący nie przebywają pod wskazanym adresem. Z kontroli meldunkowej przeprowadzonej przez policję wynika jedynie, że od około 13 lat skarżąca wraz z dziećmi zamieszkuje w Z. Jak wskazano powyżej, podstawą do anulowania czynności materialno-technicznej jaką jest zameldowanie, jest ustalenie czy w dniu zameldowania osoba która została w danym lokalu zameldowana, w istocie w nim zamieszkiwała. W ocenie sądu w przedmiotowej sprawie organ tego nie ustalił. Ze wskazanych przez organy dowodów, na których oparte zostały rozstrzygnięcia, nie wynikają żadne informacje dotyczące niezamieszkiwania skarżących w przedmiotowym lokalu w dniu zameldowania. Organy, zarówno pierwszej jak i drugiej instancji, przeprowadzając postępowanie w przedmiotowej sprawie naruszyły zasady ogólne postępowania administracyjnego nie ustalając dokładnie stanu faktycznego, pomijając pewne dowody, dokonując oceny czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie fragmentu materiału dowodowego. Przeprowadzając ponownie postępowanie organ I instancji w sposób rzetelny i wyczerpujący zbierze oraz rozpatrzy cały zgromadzony materiał dowodowy w stosunku do E. G., D. G. i M. B. w zakresie zamieszkiwania lub niezamieszkiwania tych osób w dniu zameldowania tj. [...]października 1996 r. w mieszkaniu przy ulicy S. w Ł. Pomocne dla ustalenia tych zdarzeń może być wyjaśnienie samej okoliczności zameldowania (kto faktycznie zameldował w/w osoby i dlaczego). Ponadto należałoby zwrócić uwagę na zeznania E. G., która twierdzi, że wyprowadziła się z w/w mieszkania z powodu awantur, które kończyły się interwencją policji. Jeżeli interwencje policji w tym mieszkaniu miały miejsce to możliwe jest, że policja posiada jakieś dokumenty lub informacje w tym zakresie. Należałoby również rozważyć wgląd do akt [...]Sądu Okręgowego w L., gdzie mogą znajdować się stosowne informacje w zakresie objętym postępowaniem administracyjnym w tej sprawie. Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło