III SA/Lu 287/17
WyrokWSA w Lublinie2018-02-08
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Jerzy Drwal, Ewa Ibrom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel pojazdu, który został usunięty z drogi z powodu nieprawidłowego zaparkowania i następnie skradziony, może być obciążony kosztami usunięcia, przechowywania, oszacowania i zniszczenia pojazdu na podstawie art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym?Ratio decidendi
Odpowiedzialność za koszty usunięcia, przechowywania, oszacowania i zniszczenia pojazdu, który został usunięty z drogi z powodu nieprawidłowego zaparkowania, ma charakter obiektywny i jest niezależna od winy właściciela. Nawet jeśli pojazd został skradziony, właściciel w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu ponosi odpowiedzialność za te koszty, o ile został prawidłowo powiadomiony o usunięciu i konsekwencjach nieodebrania pojazdu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Dróg i Mostów ustalającą R. S. koszty usunięcia, przechowywania, oszacowania i zniszczenia pojazdu. Pojazd został usunięty z drogi z powodu nieprawidłowego zaparkowania i utrudniania ruchu. Właściciel, R. S., został powiadomiony o usunięciu i skutkach nieodebrania pojazdu, jednak go nie odebrał. Następnie pojazd został skradziony, a później orzeczono jego przepadek na rzecz gminy. R. S. kwestionował obciążenie go kosztami, argumentując, że nie porzucił pojazdu i nie miał wpływu na jego kradzież.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie: WSA Jerzy Drwal, WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za usunięcie i przechowanie pojazdu oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Dyrektora Zarządu Dróg i Mostów w [...] z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie opłaty za usunięcie i przechowanie pojazdu.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.
Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. (po dwukrotnym uchyleniu wcześniejszych decyzji z dnia [...] maja 2015 r. i [...] września 2015 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania decyzjami z dnia [...] lipca 2015 r. i [...] listopada 2015 r.) Dyrektor Zarządu Dróg i Mostów w [...] ustalił R. S. koszty usunięcia, przechowywania, oszacowania i zniszczenia pojazdu marki RENAULT nr rejestracyjny [...] w łącznej kwocie [...]zł, w tym:
- koszt holowania pojazdu: [...] zł;
- koszt przechowywana pojazdu od dnia [...] sierpnia 2009 r. do dnia [...] grudnia 2011 r. z wyłączeniem okresu od [...] lutego 2010 r. do [...] września 2010 r., w którym koszty ponosi Skarb Państwa: [...] x [...] zł = [...] zł;
- koszt przechowywana pojazdu od dnia [...] grudnia 2011 r. do dnia [...] grudnia 2012 r.: [...] x [...] zł = [...] zł;
- koszt oszacowania pojazdu: [...] zł;
- złomowanie pojazdu: - [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił przebieg czynności związanych z usunięciem z drogi przedmiotowego pojazdu. W dniu [...] sierpnia 2009 r. na ul. [...] w [...] funkcjonariusze Komendy Miejskiej Policji w [...] ([...]) zabezpieczyli pojazd., który pozostawiony był w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. W związku ze spełnieniem przesłanek określonych w art.130a ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 z późn. zm.), dalej także jako "P.r.d." lub "ustawa", wydana została przez funkcjonariusza policji dyspozycja usunięcia pojazdu na parking strzeżony przy ul. [...] w [...]. Komenda Miejska Policji w [...] Wydział Ruchu Drogowego w toku prowadzonego postępowania ustalił, że ostatnim z kolei właścicielem pojazdu był R. S.. W dniu [...] grudnia 2009 r. powiadomiono właściciela pojazdu o odholowaniu pojazdu oraz skutkach jego nieodebrania w ustawowym terminie. Pojazdu właściciel nie odebrał w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy, wobec tego zostały spełnione przesłanki do orzeczenia jego przepadku na rzecz powiatu określone w art. 130a ust. 10e. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. organ informował właściciela pojazdu o wszczęciu postępowania administracyjnego mającego na celu przymusowe ściągnięcie należności w trybie egzekucji administracyjnej oraz o możliwości zapoznania się z aktami spraw w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. skarżący poinformował organ o fakcie kradzieży pojazdu oraz o tym, że w chwili usunięcia pojazdu z drogi nie prowadził on swojego pojazdu. Organ wyjaśnił, że fakt kradzieży nie miał wpływu na zmianę właściciela pojazdu co oznacza, że pojazd przez cały czas przechowywany był na koszt właściciela.
Nadto organ wskazał, że Sąd Rejonowy [...] VIII Wydział Cywilny postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. sygn. akt [...] orzekł przepadek przedmiotowego pojazdu na rzecz Gminy [...].
Powołując się na przepis art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym, organ wskazał, że koszty związane z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Organ podał, że do obliczenia kosztów przechowywania pojazdu przyjął okresy od dnia [...] sierpnia 2009 r. do dnia [...] grudnia 2011 r. (z wyłączeniem okresu od dnia [...] lutego 2010 r. do [...] września 2010 r.) oraz od dnia [...] grudnia 2011 r. do dnia [...] grudnia 2012 r., to jest [...].
W wyniku rozpatrzenia odwołania R. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, znowelizowanej - od dnia 4 września 2010 r.- ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1080 z późn. zm.), dalej jako "ustawa zmieniająca", która to nowela, zgodnie z art. 12, powierzyła starostom kompetencje w zakresie przejmowania pojazdów usuniętych z drogi i nieodebranych z parkingu strzeżonego przez uprawnione osoby.
Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie wyjaśnione zostały wszystkie kwestie uzasadniające wydanie decyzji ustalającej koszty usunięcia, przechowywania, oszacowania i zniszczenia przedmiotowego pojazdu, co znajduje dostateczne wsparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Pojazd po usunięciu z drogi umieszczony został na wyznaczonym parkingu strzeżonym w [...]. Skarżący został prawidłowo powiadomiony o możliwości odebrania pojazdu z parkingu oraz o konsekwencjach zaniechania tej czynności.
Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie istniały uzasadnione podstawy do ustalenia kosztów usuwania, przechowywania, oszacowania i sprzedaży przedmiotowego pojazdu, obciążających skarżącego. Następnie organ przedstawił szczegółowe wyliczenia oraz wskazał stawki, na podstawie których należało obliczyć wysokość kosztów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie R. S. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.
Odnośnie naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 130a ust. 1, 10h i 10j Prawa o ruchu drogowym, skarżący podkreślił, że nie porzucił pojazdu, ani nie zostawił go w niedozwolonym miejscu, zaś wskazany przepis nie ma zastosowania do niego, bowiem ten dotyczy osób działających w sposób zawiniony i zamierzony. Skarżący podniósł, że samochód mu skradziono i nie miał żadnego wpływu na to, gdzie go pozostawiono, wobec czego nie może ponosić konsekwencji zachowania innych osób. Samochód uszkodzono w takim stopniu, że nadawał się na złom. Skarżący wskazał, że nie był w stanie pokryć kosztów związanych z odzyskaniem pojazdu, nie odebrał go więc z parkingu, porzucając go.
Odnośnie naruszenia przepisów postępowania, skarżący podniósł, że organy nie rozważyły wszystkich okoliczności, mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędnie uzasadniły swoje decyzje. Organy nie wskazały, na jakich dowodach oparły swoje rozstrzygnięcie oraz dlaczego odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej przedstawionym przez stronę dowodom.
W odpowiedzi na skargę kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.
Przedmiotem skargi jest decyzja o ustaleniu kosztów usunięcia, przechowywania, oszacowania i zniszczenia pojazdu.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest ocena prawidłowości obciążenia skarżącego kosztami usunięcia, przechowywania, oszacowania i zniszczenia pojazdu w trybie art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym.
Zgodnie z tym przepisem koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.
Pojazd w niniejszej sprawie usunięto z drogi w [...] na podstawie art. 130a ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, gdyż został zaparkowany w miejscu gdzie było to zabronione i utrudniał ruch lub w inny sposób zagrażał bezpieczeństwu. Dyspozycję usunięcia pojazdu wydała KMP [...] dnia [...] września 2009 r.
Bezsporne jest, że w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu jego właścicielem był R. S. i okoliczność kradzieży samochodu nie ma prawnego znaczenia dla obciążenia skarżącego kosztami przechowania pojazdu.
W związku z nieodebraniem pojazdu z parkingu w terminie 3 miesięcy od dnia usunięcia (art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym), Gmina [...] skierowała wniosek do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na jej rzecz, co nastąpiło postanowieniem Sądu Rejonowego [...] VIII Wydział Cywilny z dnia [...] listopada 2012 r. Skarżący nie zaskarżył tego postanowienia sądu, w związku z czym stało się ono prawomocne.
Zarząd Dróg i Mostów w [...] zlecił wycenę pojazdu (ocena techniczna z dnia [...] maja 2013 r., nr [...]), w której wskazano, że w obecnym stanie technicznym pojazd nie spełnia warunków technicznych pojazdów oraz zakresu niezbędnego ich wyposażenia, naprawa pojazdu ze względów ekonomicznych i technicznych jest nieopłacalna. Koszt oszacowania wyniósł [...] zł i został obliczony na podstawie faktury VAT z [...] maja 2013 r.
W konsekwencji organ przekazał przedmiotowy pojazd do stacji demontażu pojazdów.
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że w okolicznościach niniejszej sprawy spełnione zostały wszystkie przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym. Pojazd został usunięty na podstawie dyspozycji organu Policji i zgodnie z art. 130a ust. 1 Prawa o ruchu drogowym umieszczony na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie; prawidłowo powiadomiono właściciela (k. 62 akt adm.), który go nie odebrał w zakreślonym terminie 6 miesięcy (zakreślonym zgodnie z wówczas obowiązującym brzmieniem przepisu art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym) od dnia jego usunięcia, co upoważniało organ do wystąpienia do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz Gminy [...], nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia (art. 130a ust. 10 i 10a Prawa o ruchu drogowym); Sąd Rejonowy w [...] VIII Wydział Cywilny, po zbadaniu wszystkich przesłanek niezbędnych do orzeczenia przepadku wydał postanowienie o przepadku (art. 130a ust. 10e), które stało się prawomocne dnia [...] grudnia 2012 r. na skutek niezaskarżenia przez byłego właściciela pojazdu.
Z akt sprawy wynika, że koszty przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym ustalono od dnia [...] sierpnia 2009 r. do dnia [...] grudnia 2011 r. tj. daty uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego [...] VIII Wydział Cywilny z dnia [...] listopada 2012 r.
Przy czym, prawidłowo organy obu instancji podkreśliły, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania za okres od dnia [...] lutego 2010 r. do dnia [...] września 2010 r. i opłata obciążająca skarżącego została odpowiednio zmniejszona. W uzasadnieniu decyzji powołano się prawidłowo na treść art. 13 ustawy z 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2010 r., nr 152, poz.1018 z póż. zm) zgodnie z którym Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia [...] czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Wysokość kosztów za jego przechowywanie ustalono na podstawie uchwał Rady Miasta [...]:
- za okres od dnia [...] sierpnia 2009 r. do dnia [...] lutego 2010 r. i od dnia [...] września 2010 r. do dnia [...] grudnia 2011 r. (646 dni) – na podstawie uchwała Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg na obszarze miasta [...] oraz za ich parkowanie na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez Prezydenta Miasta [...], według stawki [...] zł za dobę przechowania; obowiązującą do dnia [...] grudnia 2011 r.;
- za okres od [...] grudnia 2011r. do [...] grudnia 2012 r. (361 dni) – na podstawie uchwały Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...] października 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek kwotowych opłat za usuwanie pojazdów z dróg i ich przechowywania na parkingach strzeżonych oraz wysokość kosztów w przypadku odstąpienia od wykonywania dyspozycji usunięcia pojazdu, obowiązującą od dnia [...] grudnia 2011 r. do dnia [...] grudnia 2012 r., według stawki [...] zł za dobę przechowania.
Łącznie koszty ustalono na [...] zł i składają się na nią kwoty: usunięcia z drogi ([...] zł), przechowania ([...] + [...] zł), oszacowania ([...] zł), sprzedaży lub zniszczenia pojazdu ([...] zł i o tę kwotę pomniejszono koszty obciążające skarżącego).
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, należy wskazać, że skarżący w istocie kwestionuje obowiązek uiszczenia wyżej wymienionych kosztów, ponieważ w ocenie skarżącego samochód został porzucony, a następnie usunięty z drogi i umieszczony na parkingu nie z jego winy. Zdaniem skarżącego, w żadnym z przepisów nie ma mowy o tym, iż właściciela obciąża ryzyko działania osób trzecich.
Podkreślić należy, że zobowiązanie do poniesienia kosztów związanych z usunięciem pojazdu jest przede wszystkim rodzajem rekompensaty z tytułu podjęcia działań zmierzających do usunięcia pojazdu niewłaściwie zaparkowanego, noszącej pewne cechy odpowiedzialności administracyjnej. Odpowiedzialności z tytułu kosztów związanych z usunięciem pojazdu, wbrew twierdzeniu skarżącego, ma charakter obiektywny i jest niezależna od winy kierującego pojazdem. Okoliczności, w jakich doszło do kradzieży pojazdu stanowiącego własność skarżącego nie mają znaczenia w sprawie. Przedmiotem sprawy jest bowiem ustalenie kosztów usunięcia i przechowania pojazdu, a koszty te, w świetle art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a Prawa o ruchu drogowym, obciążają właściciela pojazdu, czyli w niniejszej sprawie skarżącego. Nie budzi żadnych wątpliwości, że istniały podstawy do usunięcia pojazdu z drogi i umieszczenia go na parkingu strzeżonym, o czym skarżący jako właściciel pojazdu został zawiadomiony.
Wbrew zarzutowi skarżącego dotyczącego opieszałości urzędników, z akt sprawy wynika, że był on niezwłocznie zawiadomiony, po ustaleniu jego personaliów – o usunięciu pojazdu z drogi na parking strzeżony oraz o konsekwencjach nieodebrania pojazdu z parkingu strzeżonego w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia, włącznie z obowiązkiem uiszczenia kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania. Skarżący został powiadomiony o powyższym w piśmie Komendy Miejskiej Policji w [...] z dnia [...] września 2009 r. Skarżący pokwitował odbiór powyższego pisma własnoręcznym podpisem (k. 62 akt adm.).
Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że obciążanie go kosztami przechowania pojazdu jest nieuzasadnione, co skarżący wywodzi z treści pouczenia, że własność pojazdu przechodziła mocy prawa na Skarb Państwa - podkreślić należy, iż właściciel pojazdu jest bardzo wyraźnie informowany o tym, że pojazd jest odholowywany i przechowywany na jego koszt oraz o tym, że należy go odebrać w zakreślonym terminie jest zredagowana w sposób jasny i niebudzący wątpliwości. W przytoczonym wyżej piśmie informacja o tym, że pojazd jest usunięty i przechowywany na parkingu strzeżonym na koszt właściciela jest zredagowana w sposób jasny i niebudzący wątpliwości. Nie sposób nie zauważyć tej informacji, jest ona prosta, zwięzła i zrozumiała dla każdego.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, organy administracji wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy. Uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Jest szczegółowe i wyczerpujące, wskazuje fakty, które organ uznał za udowodnione oraz dowody, na których organ oparł swoje ustalenia. Uzasadnienie zawiera też szczegółowe wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło