III SA/Lu 291/06
WyrokWSA w Lublinie2006-10-10
Skład orzekający: Zdzisław Sadurski, Małgorzata Fita, Jerzy Marcinowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, które zostało wydane z naruszeniem przepisów o dopuszczalności egzekucji i rozpatrywaniu zarzutów, jest legalne?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, ponieważ oba zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności art. 33 i 34 § 1, dotyczących dopuszczalności egzekucji i rozpatrywania zarzutów. Tytuł wykonawczy zawierał błędną podstawę prawną, a zarzuty strony nie mieściły się w katalogu określonym w art. 33, co uniemożliwiało ich rozpatrzenie przez organ egzekucyjny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Zarządu Dróg Grodzkich. Postanowienia te dotyczyły zarzutów na czynności egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w oparciu o tytuł wykonawczy wystawiony przez Zarząd Dróg Grodzkich w celu wyegzekwowania opłaty dodatkowej za parkowanie. L. S. kwestionował zasadność obowiązku, sposób doręczenia wezwań i upomnień oraz pozbawienie go prawa do obrony.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Zarządu Dróg Grodzkich. 2. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz L. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Protokolant Sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 października 2006 r. sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Zarządu Dróg Grodzkich z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz L. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Zarządu Dróg Grodzkich z dnia [...] nr [...] w sprawie zarzutów na czynności egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego.
W uzasadnieniu wskazano, że postanowieniem z [...] 2006 r. o powołanym wyżej numerze Dyrektor Zarządu Dróg Grodzkich uznał za bezpodstawne zarzuty zgłoszone przez L. S. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2006 r. dotyczące postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...] prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Pismem z dnia [...] maja 2006 r. L. S. zakwestionował wyżej wymienione postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że nie powinien być uznany za osobę zobowiązaną przed zakończeniem postępowania administracyjnego. Wskazał, że realizacja tytułu wykonawczego i potrącanie kwoty z emerytury bez skontaktowania się z nim pozbawia go prawa do obrony. Ponadto podniósł, że nie doręczono mu wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej ani upomnienia, a przedstawione kserokopie świadczą jedynie o korespondencji między pocztą a Zarządem Dróg. W przypadku nieuwzględnienia zarzutów przez Zarząd Dróg wnoszący pismo wyraził wolę dochodzenia swoich praw zgodnie z procedurą. Organ I instancji nie znajdując podstaw do zmiany swojego postanowienia przekazał sprawę do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że podstawą zarzutu wniesionego przez pana L. S. jest nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W uzasadnieniu powołuje się on bowiem na fakt, że nie są mu znane okoliczności w jakich mogło dojść do naruszenia prawa ani dokumenty na podstawie, których postawiono mu zarzuty (podnosi, że nie doręczono mu wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej ani upomnienia).
W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze umożliwiło stronie zapoznanie się z dokumentacją zgromadzoną w sprawie i złożenie dodatkowego pisma wyjaśniającego. Po analizie akt sprawy organ odwoławczy nie podzielił stanowiska składającego zażalenie, ze względu na następujące okoliczności: pismem z dnia [...] maja 2005 r. znak: [...] Dyrektor Zarządu Dróg Grodzkich poinformował L. S., że w dniu [...] marca 2005 r. Straż Miejska stwierdziła fakt parkowania na parkingu przy ul. G. w Z. pojazdu o nr rejestracyjnym [...] bez uiszczenia opłaty parkingowej przewidzianej przez Radę Miasta w uchwale Nr [...]. W związku z tym, na podstawie art. 13 f ust. 1 i 3 ustawy o drogach publicznych oraz na podstawie § 8 powołanej wyżej uchwały Rady Miasta, wezwano właściciela pojazdu do uiszczenia opłaty dodatkowej w wysokości 50 zł w terminie 14 dni. Wezwanie to zostało wysłane w dniu [...] maja 2005 r. Przesyłka była awizowana dwukrotnie, a zwrot do nadawcy nastąpił w dniu [...] maja 2005 r. W dniu [...] czerwca 2005 r. Zarząd Dróg Grodzkich przesłał upomnienie nr [...], które awizowano w dniu [...] i ponownie w dniu [...] czerwca 2005 r. Organ uznał przesyłkę za doręczoną w dniu [...] czerwca 2005 r. W zaistniałej sytuacji wierzyciel - Zarząd Dróg Grodzkich w Zamościu, w oparciu o art. 44 w związku z art. 42 i 43 Kpa uznał oba pisma za skutecznie doręczone. Strona domniemania tego skutecznie nie obaliła.
Zatem w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego L. S. został prawidłowo poinformowany o obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej . Ponadto wskazano, że wzdłuż ul. G. wyznaczona jest jedynie strefa płatnego parkowania, natomiast miejsca parkingowe dla osób niepełnosprawnych wyznacza się na parkingach. Tym samym zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym jest nieuzasadniony.
W dniu [...] lipca 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga L. S. na opisane wyżej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zarzutów na czynności egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i dodatkowo wyjaśniło, że zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej z dnia [...] Nr [...] ustalono na terenie miasta Zamościa strefy płatnego parkowania, a zgodnie z § 7 niniejszej uchwały do prowadzenia kontroli opłat parkingowych na terenie miasta Z. uprawniony został Zarząd Dróg Grodzkich. W dniu [...] marca 2005 r. stwierdzono, że pojazd będący własnością L. S. był zaparkowany w płatnej strefie parkowania bez uiszczenia stosownej opłaty. W związku z tym, Zarząd Dróg Grodzkich podjął przewidziane prawem czynności w celu wyegzekwowania opłaty dodatkowej wysyłając w tym celu wezwanie do zapłaty, a następnie upomnienie. W związku z bezskutecznością tych czynności Zarząd Dróg Grodzkich skierował sprawę do postępowania egzekucyjnego. Zarzuty zgłoszone przez skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym są natomiast w ocenie Kolegium bezzasadne i nie zasługują na uwzględnienie. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd uwzględnia skargę i stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny z urzędu zauważył szereg nieprawidłowości w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym przeciwko skarżącemu na podstawie tytułu wykonawczego nr 407/2005 z dnia 3 października 2005 r., wystawionego przez Zarząd Dróg Grodzkich.
Po pierwsze, sam tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (na dzień wystawienia tytułu wykonawczego – tj. Dz.U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 z późn. zm.), a mianowicie, zawiera błędnie wskazaną podstawę prawną prowadzenia egzekucji.
Jak wynika z tytułu wykonawczego, wierzyciel jako podstawę prawną należności podał pismo z dnia [...] maja 2005 r., nr [...], w którym to piśmie wezwał L. S. do zapłaty opłaty dodatkowej w kwocie 50 zł, w związku ze stwierdzeniem przez Straż Miejską faktu parkowania na parkingu na ul. G. w Z. pojazdu do niego należącego, bez uiszczenia stosownej opłaty za takie parkowanie.
Wymieniając natomiast akt normatywny stanowiący podstawę wydania orzeczenia lub stanowiący, że należność powstaje z mocy prawa, Zarząd Dróg Grodzkich ograniczył się do zapisu, iż jest to ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2086).
Takiego wskazania podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej nie można uznać za prawidłowe, albowiem przez jej wskazanie, należy rozumieć powołanie decyzji, z mocy której na zobowiązanym ciąży obowiązek, a w przypadku, gdy egzekwowany obowiązek wynika wprost z przepisu prawa – wskazanie aktu prawnego, miejsca jego publikacji oraz numeru przepisu nakładającego obowiązek (art. 27 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), czego brak w wyżej wymienionym tytule wykonawczym.
Zgodnie z art. 29 powołanej wcześniej ustawy, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, a jeżeli tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2, nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi.
W niniejszej sprawie organ wszczął postępowanie egzekucyjne, natomiast skarżący pismem z dnia [...] kwietnia 2006 r. wniósł zarzuty na to postępowanie, podnosząc, że nie znane mu są okoliczności w jakich doszło do naruszenia przez niego prawa i nie znane są mu dokumenty, na podstawie których przedstawiono mu zarzuty, a w postępowaniu, którego wynikiem jest wystawienie tytułu wykonawczego został pozbawiony prawa do obrony.
Jak wynika z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w art. 33 tej ustawy i o tym jakie są to okoliczności, poucza się zobowiązanego w samym tytule wykonawczym.
I tutaj jest druga nieprawidłowość zauważona przez sąd, albowiem, jeżeli zarzuty zgłoszone przez skarżącego nie mieszczą się w katalogu zarzutów wymienionym w art. 33, co miało miejsce w tej sprawie, to obowiązkiem organu administracji było dokładne ustalenie treści żądania strony, a nie jak to zrobił organ egzekucyjny, dokonanie własnej interpretacji treści zarzutów.
Skoro zatem zarzut podniesiony przez skarżącego nie mieści się wśród wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oznacza to, że organ egzekucyjny nie jest upoważniony do rozpatrzenia go w postępowaniu w przedmiocie zarzutów. Tym bardziej, nie mógł być rozpoznawany przez wierzyciela, niebędącego organem egzekucyjnym, który jedynie zajmuje stanowisko w przedmiocie zarzutów.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Zarządu Dróg Grodzkich zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 33 i 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Z tych też względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło