III SA/Lu 291/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący pismem z dnia 19 czerwca 2012 r. wniósł o zwolnienie od obowiązku uiszczenia tej opłaty. Skarżący wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, w terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz zaznaczając w nim, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż dotychczas otrzymywane dopłaty przeznaczał na utrzymanie gruntów w dobrej kulturze rolnej. Jednakże otrzymywane płatności nie zawsze pokrywały ponoszone koszty związane m.in. z wynajmem sprzętu rolniczego do prac polowych. W dalszej części urzędowego formularza skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Odnośnie stanu majątkowego wykazał, że posiada dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolną o pow. [...] ha oraz samochód marki [...]. Podał również, że żona jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. [...] ha (obecnie wydzierżawionej). Wykazał, iż na łączny miesięczny dochód rodziny w kwocie [...] zł brutto składa się jego wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie żony w wysokości w wysokości [...] zł. W dodatkowych informacjach skarżący podniósł, że rodzinę obciąża spłata kredytu zaciągniętego w 2008 r., którego miesięczna rata wynosi [...] CHF (tj. [...] zł). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w wyżej cytowanym art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej strony ubiegającej się o taką pomoc, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W świetle złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący wykazał spełnienie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie. W pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej do kosztów sądowych należy zaliczyć koszt wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł (§ 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczany na skutek zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz.2192/ i § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) . Podkreślić należy, że przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiąca pomoc państwa powinna być stosowana wobec osób, które pomimo największych starań, nie mogą tych kosztów uiścić ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną. W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, brak jest podstaw do stwierdzenia, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (w niniejszej sprawie kosztów sądowych), bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja materialna skarżącego nie należy do trudnych. Rodzina skarżącego ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe (dom o pow. [...] m2), posiada majątek nieruchomy (oprócz domu nieruchomości rolne o pow. [...] ha i [...] ha) oraz ruchomy (samochód marki [...]). Skarżący i jego żona uzyskują stałe, regularne dochody, których łączna wysokość wynosi [...] zł brutto miesięcznie ([...] zł w przeliczeniu na osobę). Uwzględniając nawet ratę kredytu w kwocie [...] zł brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący z pozostałej do dyspozycji kwoty nie jest w stanie wygospodarować środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Nie bez znaczenia jest również okoliczność, iż zarówno skarżący jak i jego żona mogą uzyskiwać dochody z posiadanych nieruchomości rolnych. Nawet jednakże porównując tylko wysokość miesięcznych dochodów skarżącego i jego żony z tytułu pracy do obciążeń finansowych związanych z prowadzeniem przedmiotowej sprawy, nie można uznać, że opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, doprowadziłoby do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego i jego rodziny. Reasumując, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, iż jego sytuacja materialna uprawnia do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.