III SA/Lu 293/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (spr.), Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 listopada 2007 r. sprawy ze skargi H.R. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2007 r. znak [...] 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. wydaną z upoważnienia Wojewody na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. , w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania H.R. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2007 r., orzekającej o odmowie wymeldowania L.R. z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym położonym w C. przy ul. M. [...]; utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniesiono, że organ I instancji ustalił, iż przeprowadzone oględziny w przedmiotowym lokalu wykazały, że w pomieszczeniach zajmowanych przez L.R. znajdują się meble pokojowe i kuchenne, ubrania, książki i kwiaty doniczkowe. Lokal przy ul. P. [...] w C. stanowi współwłasność zięcia i córki uczestniczki postępowania – R. i H.J. Te ustalenia legły u podstaw wydanej decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania stwierdzając, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa pod względem merytorycznym i prawnym. W sposób nie budzący wątpliwości ustalono, że L.R. nie opuściła przedmiotowego lokalu. H. i L. małżonkowie R. są współwłaścicielami lokalu przy ul. M. [...] w C. Z powodu głębokiego konfliktu, pozostają w separacji od [...] lat. Skarżący twierdzi, że żona wyprowadziła się z miejsca stałego zameldowania [...] maja 2006 r. oraz, że uczyniła to w sposób dobrowolny i trwały. Zainteresowana podała natomiast, że opuszczenie ma charakter tymczasowy i wynika z utrudnień w korzystaniu z lokalu mieszkalnego, czynionych przez męża. W dniu [...] października 2005 r. Komenda Miejska Policji skierowała do Sądu Grodzkiego w C. akt oskarżenia przeciwko H.R. o to, że w dniu [...] lipca 2005 r. groził żonie pozbawieniem życia, tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k. (sygn. akt 1 Ds.1933/05). Oględziny dokonane w przedmiotowym lokalu z w dniu [...] marca 2007 r. potwierdziły zeznania .L.R., że korzystanie z pomieszczeń przez nią zajmowanych jest utrudnione, gdyż wyłączony został dopływ prądu i gazu. Nie jest prawdą, że L.R. zakupiła mieszkanie przy ul. P. [...] w C., gdyż jego właścicielami są R. i H. J. Uczestniczka bywa tam okazjonalnie, zaś w przedmiotowym lokalu przebywa codziennie, sprząta posesję i karmi psa. Wyniki oględzin nie potwierdziły zeznań H.R., że jego żona zabrała meble oraz rzeczy codziennego użytku i przeprowadziła się do mieszkania przy ul. P. [...] w C. Sam skarżący nie był w stanie jednoznacznie określić, czy żona w sposób trwały opuściła miejsce pobytu stałego, skoro stwierdził, że nie wie jak często żona jest na posesji, gdyż z powodu częstych wyjazdów rzadko tam jest. L.R. nie działała z zamiarem opuszczenia lokalu nie ogranicza możliwości odwiedzania rodziny i czasowego przebywania pod innym adresem. L.R. nie opuściła miejsca pobytu stałego, a zatem nie zostały spełnione przesłanki do jej wymeldowania. Skargę sądową na powyższą decyzję złożył H.R., wnosząc o jej uchylenie i zarzucając: - naruszenie zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności art. art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez nie ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia; - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności poprzez odmowę wymeldowania L.R. w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie zachodziły przesłanki do jej wymeldowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowe rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy administracyjnej, wiążące się z właściwym zastosowaniem odpowiednich norm prawa materialnego, wymaga dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania w sposób wszechstronny materiału dowodowego, jego rozpatrzenia i oceny w myśl reguł określonych w przepisach art. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Analiza akt administracyjnych oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji przekonuje, że została ona wydana z naruszeniem w/w przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje jej uchyleniem. Ewidencja ludności służy do odzwierciedlenia stanu faktycznego i dostarcza wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywateli. Mechanizm wymeldowania polega na usuwaniu informacji o wymeldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje odzwierciedlać stan rzeczy wynikający z uprzedniego zgłoszenia. Stosownie do art. 10 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.- zwanej dalej ustawą) oraz w związku z art. 25 kodeksu cywilnego – pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z definicji zamieszczonej w tych przepisach wynika zatem, że aby uznać pobyt danej osoby za pobyt stały, należy nie tylko fizycznie zamieszkiwać pod oznaczonym adresem ale również mieć wolę stałego w nim przebywania , czyli skoncentrowania spraw życiowych. Trzeba zatem przyjąć, że miejsce pobytu stałego danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe czynności życiowe, a w szczególności mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do bytowania, przyjmuje wizyty gości, przyjmuje korespondencję , itp. Nie można mieć kilku równorzędnych miejsc pobytu stałego. Utrwalone orzecznictwo przyjmuje, że aby wydać decyzję, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu musi być dobrowolne i nosić znamiona trwałości. Długotrwały, utrzymujący się przez wiele miesięcy stan faktyczny, w którym osoba zameldowana na pobyt stały w danym lokalu, rzeczywiście w nim nie mieszka przebywając w tym czasie w innym lokalu wskazuje na to, że nie wykazuje ona zamiaru, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy , a zatem opuszczenie dotychczasowego lokalu nosi cechy trwałości i powinno skutkować wydaniem decyzji o wymeldowaniu. Przenosząc powyższe rozważania na użytek niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że organy decyzyjne przedwcześnie rozstrzygnęły sprawę merytorycznie. Lakoniczne ustalenia, z których wynika, że L.R. przebywa codziennie w miejscu stałego zameldowania, sprząta posesję i karmi psa, zaś na [...] piętrze domu posiada do swojej wyłącznej dyspozycji pomieszczenia, w których znajdują się m.in. meble, miejsca do spania, pościel i ubrania są niewystarczające aby uznać, że uczestniczka stale zamieszkuje w lokalu przy ul. M. [...] w C. Jest bowiem niesporne, że od kilkudziesięciu lat H. i L. R. są ze sobą separacji, a w ostatnich latach największym źródłem nieporozumień była partycypacja w kosztach utrzymania domu, stanowiącego przedmiot majątkowej wspólności ustawowej. Z tego powodu, na wniosek H. R. w [...] r. dostawca gazu rozwiązał umowę na jego dostarczanie. Oględziny wykazały, że energia elektryczna zasila jedynie parter budynku zajmowany przez H.R.. W całym domu jest dopływ wody, przy czym L.R. nie dysponuje ciepłą wodą, prawdopodobnie z tej przyczyny, że nie ma własnego źródła jej ogrzewania. Skoro piętro budynku, w którym znajdują się pomieszczenia zajmowane przez uczestniczkę nie jest zaopatrywane w podstawowe media takie jak: energia elektryczna, ogrzewanie i ciepłą wodę, to doświadczenie życiowe wskazuje, że nie jest możliwe stale zamieszkiwanie w takim lokalu, a przynajmniej wykluczone jest zamieszkiwanie w okresie zimowym. W lokalu, w którym te media nie istnieją, nie sposób wykonywać większości podstawowych czynności życia codziennego, które składają się na pojęcie pobytu stałego, o których była mowa na wstępie. Nie można jednak wykluczyć, że mimo owych trudności uczestniczka owe czynności wykonuje, niezależnie od pory roku, czy dnia. W tym kierunku nie przeprowadzono jednak postępowania dowodowego. Nie ustalono w szczególności, gdzie na co dzień nocuje uczestniczka, gdzie w większości czasu przebywa, gdzie pierze, gotuje, spożywa posiłki, przyjmuje gości, wypoczywa. Nie ustalono również, z jakich przyczyn uczestniczka nie podjęła działań faktycznych i prawnych, w celu zapewnienia sobie dostępu do takich mediów, jak energia elektryczna, gaz, ciepła woda oraz czy i kiedy ewentualnie takie działania podejmie. Ponadto organy przyjmując za prawdziwe twierdzenie L.R., że jedynie okazjonalnie przebywa u córki H.J. w mieszkaniu przy ul. K. [...], bądź przy ul. P. [...], pominęły milczeniem stwierdzenie uczestniczki, że wyprowadziła się ze spornego lokalu, a powtórnie w nim zamieszka, gdy będzie cieplej (oświadczenie L.R. złożone po przesłuchaniu H.R. w dniu [...] marca 2007 r. – k. [...] akt administracyjnych). Z tych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 tej ustawy. Ponieważ rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, zasadne było również uchylenie decyzji organu I instancji (art. 135 p.p.s.a.). Ponownie rozpatrując sprawę organy dostosują się do powyższych wskazań. Zachodzi konieczność ponownego przesłuchania stron, w celu precyzyjnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz przeprowadzenia innych dowodów, ewentualnie zawnioskowanych przez strony bądź też dopuszczonych z urzędu. Poza wcześniej podniesionymi kwestiami należy ustalić, czy [...] piętro budynku przy ul. M. [...] w C. ma własne samodzielne źródło ogrzewania wody, czy jest wyposażone chociażby w butlę z gazem oraz, czy L.R. przebywa na stałe w tym budynku, czy też pozorując jedynie taki pobyt, mieszka w innym lokalu mieszkalnym.