III SA/Lu 293/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca),, WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 maja 2013 r. sprawy ze skargi T. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Burmistrza Miasta z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...]; II. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; III. przyznaje adwokatowi K. J. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy ), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) podatku VAT. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta D. z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie wezwania T. D. do opróżnienia z osób i rzeczy prawa jej reprezentujących lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku mieszkalnym nr [...] O. W. w D., w terminie 30 dni, pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci opróżnienia lokalu. Wyżej wymienione postanowienie wydano w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco: Prawomocną decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Komendant Wojewódzki Policji w L. nakazał T. D. opróżnienie lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w D. przy ul. O. W. [...], pozostającego w dyspozycji Policji. T. D. nie wykonała nałożonego na nią obowiązku, w związku z czym w dniu [...] września 2004 r. wystawiono tytuł wykonawczy nr [...]. Zobowiązana nadal zajmowała wyżej wymieniony lokal bez tytułu prawnego i nie regulowała na bieżąco opłat czynszowych. W tej sytuacji, w latach 2004 – 2011 Komendant Powiatowy Policji w R., podjął szereg działań mających na celu odzyskanie lokalu od zobowiązanej T. D., obecnie emerytki Policji. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2011 r. Komendant Wojewódzki Policji w L. wystąpił do Burmistrza Miasta D. o wszczęcie egzekucji wobec zobowiązanej. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r., wydanym na mocy art. 7 § 1 i 2 i art. 141 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Burmistrz Miasta D. wezwał T. D. do opróżnienia lokalu. W zażaleniu na powyższe postanowienie T. D. domagała się jego uchylenia, podnosząc, że korzysta z lokalu na podstawie decyzji z 1978 r. o przydziale mieszkania funkcyjnego, do tej pory nie zawarto z nią umowy najmu lokalu, określono egzekwowany obowiązek niezgodnie z treścią art. 688 Kodeksu cywilnego, właściciel lokalu nie wywiązuje się ze swoich obowiązków i w tych warunkach brak jest podstaw prawnych do wystawienia tytułu wykonawczego. Rozpoznając sprawę oraz odnosząc się do zarzutów skarżącej Kolegium podniosło, że zażalenie T. D. nie jest zasadne oraz wskazało, że stosownie do art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, stosuje się środek egzekucyjny prowadzący do usunięcia zobowiązanego z zajmowanego lokalu (art. 141 § 1 i 2 w/w ustawy). Kolegium wyjaśniło, że podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] jest prawomocna decyzja organu Policji. Organy egzekucyjne nie mają prawa kwestionować takiej decyzji w toku postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny prawidłowo skarżonym postanowieniem wezwał skarżącą, jako osobę zobowiązaną do opróżnienia lokalu. Nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia zapadłego w sprawie, że skarżąca wniosła pozew o zobowiązanie Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. do zawarcia umowy najmu przedmiotowego lokalu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca podniosła, że skoro lokal stanowi mieszkanie funkcyjne i nie zmieniono decyzji o jego przydziale, brak umowy najmu powoduje, że nie może starać się o wykupienie lokalu i nie ma podstawy do uiszczania opłat czynszowych, a powoływane przez Kolegium przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie mają zastosowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając skargę stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Sąd podniósł, że w rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że prawomocną decyzją organu Policji nakazano T. D. opróżnienie lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w D. przy ul. W. [...]. Lokal ten pozostaje w dyspozycji Policji. T. D. nie wykonała ciążącego na niej obowiązku i w tej sytuacji w dniu [...] września 2004 r. został wystawiony tytuł wykonawczy nr [...]. Z inicjatywy organów Policji postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. Burmistrz Miasta D. wezwał, w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, skarżącą T. D. do opróżnienia przedmiotowego lokalu. T. D. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosząc o uchylenie wyroku w zaskarżonej części, tj. w punkcie I i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Zaskarżonemu wyrokowi w części, tj. w zakresie pkt 1 oddalającego skargę, zarzucono naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 3 § 1, art. 133 § 1, art. 134 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 § 1 i 2, art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., przejawiające się tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.) i nie uchylił zaskarżonego postanowienia, w sytuacji gdy tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] września 2004 r. nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. i organ nie mógł przystąpić do egzekucji wobec skarżącej i osób jej najbliższych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd, podobnie jak i organy, nie dostrzegł uchybień w tytule wykonawczym z dnia [...] września 2004 r., nr [...], gdzie w polu 24 podana jest błędna podstawa prawna, w związku z czym tytuł powinien zostać zwrócony wierzycielowi. Podobnie, w polu nr 25 nie została poprawnie przytoczona treść obowiązku, która musi być powtórzona za decyzją nakładającą obowiązek lub przepisem prawa, z którego wynika wprost obowiązek. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że doszło do naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., mimo istnienia przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c) tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, natomiast, zgodnie z § 2 zd. pierwsze tego artykułu, jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdził, że tytuł egzekucyjny z dnia [...] września 2004 r., nr [...] nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a., ponieważ w polu dotyczącym podstawy prawnej obowiązku błędnie została podana podstawa prawna podlegającego egzekucji obowiązku: "prawomocna decyzja z dnia [...] marca 2004 r. nr [...]", podczas gdy wskazana decyzja została w części uchylona decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] maja 2004 r., nr [...]. Również w polu 25 wadliwie określono treść obowiązku, odwołując się do uchylonej decyzji, a nie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z [...] maja 2004 r. i treści nałożonego w niej obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia z uwzględnieniem wykładni prawa dokonanej przez NSA stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 29 § 1 u.p.e.a. Zgodnie art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, natomiast, zgodnie z § 2 zd. pierwsze tego artykułu, jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. W pierwszej kolejności należy wskazać wymogi formalne, jakie powinien spełniać tytuł egzekucyjny. Stosownie do art. 27 § 1 u.p.e.a. tytuł wykonawczy musi zawierać: 1) oznaczenie wierzyciela; 2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację; 3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek; 4) _@POCZ@__@KON@_wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń;_@POCZ@__@KON@_ 5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej; 6) _@POCZ@__@KON@_wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej; 7) _@POCZ@__@KON@_datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela;_@POCZ@__@KON@_ 8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu;_@POCZ@__@KON@_ 9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; 10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej;_@POCZ@__@KON@_ 11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że tytuł wykonawczy z dnia [...] września 2004 r., nr [...], nie spełnia powyższych wymogów. W polu dotyczącym podstawy prawnej wydania aktu administracyjnego ustalającego obowiązek (akt normatywny) podana została błędnie podstawa prawna podlegającego egzekucji obowiązku: "prawomocna decyzja z dnia [...] marca 2004 r. nr [...]", mimo, iż powyższa decyzja Komendanta Powiatowego Policji w R. została w części uchylona decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] maja 2004 r., nr [...]. Organ drugiej instancji uchylił orzeczenie organu pierwszej instancji w części dotyczącej obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego, położonego w D. przy ul. W. [...] przez "głównego najemcę, tj. T. D.", w ten sposób, że nakazał opróżnienie tego lokalu mieszkalnego przez "T. D. – głównego najemcę oraz wszystkie zamieszkałe w nim osoby". Zatem, jako prawidłową podstawę prawną podlegającego egzekucji obowiązku należałoby wskazać decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] maja 2004 r., nr [...]. Kolejne uchybienie stanowiło wskazanie w polu nr 25 nieprawidłowej treści obowiązku. Treść obowiązku powinna być powtórzona za decyzją nakładającą obowiązek. W tytule wykonawczym błędnie powołano się na decyzję pierwszoinstancyjną i wynikający z niej obowiązek, zamiast na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] maja 2004 r. i treść nałożonego w niej obowiązku. Jak już wcześniej wskazano, organ egzekucyjny zobowiązany jest badać z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, a w przypadku, gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a., nie przystępuje do egzekucji i zwraca tytuł wykonawczy wierzycielowi. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie zbadał dopuszczalności egzekucji i prawidłowości tytułu wykonawczego i nie dostrzegł okoliczności, o których mowa w art. 29 § 2 u.p.e.a., świadczących o niedopuszczalności egzekucji i powodujących obowiązek zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi. Uchybienie to stanowi naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 27 i 29 u.p.e.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji. O przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów niepołaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1348, z późn. zm.).