III SA/Lu 298/06
WyrokWSA w Lublinie2006-10-12
Skład orzekający: Jacek Czaja, Małgorzata Fita, Jerzy Marcinowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłaty za nadzór weterynaryjny nad skupem zwierząt rzeźnych mogą być egzekwowane administracyjnie na podstawie przepisu prawa, czy też wymagają wydania uprzedniej decyzji administracyjnej ustalającej ich wysokość?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłaty za nadzór weterynaryjny nad skupem zwierząt, nawet jeśli wynikają z przepisów ustawy i rozporządzeń, nie mogą być egzekwowane administracyjnie bezpośrednio na podstawie przepisu prawa. Wymagają one wydania uprzedniej decyzji administracyjnej, która jednoznacznie określi rodzaj i zakres obowiązku oraz jego wysokość, uwzględniając ewentualne koszty dodatkowe. Brak takiej decyzji stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej należności z tytułu nadzoru weterynaryjnego nad skupem zwierząt rzeźnych, naliczonych B. Ł. na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 5h ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej oraz rozporządzenia wykonawczego. B. Ł. wniósł zarzut nieistnienia obowiązku, twierdząc, że nie prowadzi skupu zwierząt. Organy obu instancji uznały zarzuty za bezzasadne i utrzymały w mocy postanowienia o nieuwzględnieniu zarzutów. B. Ł. zaskarżył postanowienia do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Lekarza Weterynarii i zasądził od Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz B. Ł. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Protokolant Stażysta Marzena Gawron, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 września 2006 r. sprawy ze skargi B. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzjące je postanowienie Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...]. 2) zasądza od Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz B. Ł. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Lekarz Weterynarii postanowieniem z dnia [...], nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 i 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110 poz. 968 z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia B. Ł. na postanowienie Powiatowego Lekarza Weterynarii o nieuwzględnieniu zarzutów zobowiązanego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Jak wynika z uzasadnienia postanowienia, Wojewódzki Lekarz Weterynarii po rozpatrzeniu sprawy stwierdził, że Powiatowy Lekarz Weterynarii na mocy tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] wniósł o wyegzekwowanie od B. Ł., prowadzącego działalność w zakresie uboju zwierząt rzeźnych, zaległych należności wynikających z art. 30 ust. 1 pkt 5 lit h ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej w związku z pkt 22 załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 sierpnia 2004 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną miejsc, pobieranie opłat oraz zakresu i sposobu przekazywania informacji Komisji Europejskiej ( Dz.U. Nr 178 poz. 1838).
W dniu [...] września 2005 r. B. Ł. wniósł do organu egzekucyjnego prowadzącego postępowanie zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty kwoty objętej tytułem wykonawczym. Po przeprowadzeniu postępowania Powiatowy Lekarz Weterynarii wydał postanowienie o nieuwzględnieniu zarzutów podniesionych przez zobowiązanego. Na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł zażalenie do Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, który postanowieniem z dnia [...], nr [...], orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał ponownie postanowienie z dnia [...] o nieuwzględnieniu zarzutów zobowiązanego.
Na powyższe postanowienie zobowiązany złożył zażalenie, w którym wskazał na naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 5 lit h ustawy o Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej, pkt 22 załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną miejsc pobierania opłat oraz zakresu i sposobu przekazywania informacji Komisji Europejskiej poprzez błędne przyjęcie, że strona prowadzi skup zwierząt. Uzasadnia to w ocenie skarżącego podniesienie zarzutu z art. 33 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W materiałach sprawy znajdują się wyjaśnienia lekarza weterynarii, prowadzącego kontrolę nad tym obszarem administracyjnym, który twierdzi, że na terenie SKR L. istnieje punkt skupu zwierząt, w którym przedstawiciele ubojni w P. odbierają zakupione od rolników zwierzęta. Fakt ten znajduje potwierdzenie we wpisach w Księdze Kontroli Sanitarno Weterynaryjnej Punktu Skupu Żywca w L., czynionych przez osobę prowadzącą odbiór oraz urzędowego lekarza weterynarii. Kontrolą były objęte zarówno zwierzęta jak i środki transportu służące do ich przewozu. Jeśli wynik kontroli był pozytywny urzędowy lekarz weterynarii wydawał m.in. orzeczenie o przydatności zwierząt do transportu na odległość ponad 50 km. Jedynym odbiorcą zwierząt w L. jest Ubojnia Zwierząt Rzeźnych P., w związku z tym wszystkie orzeczenia o przydatności kierowane są do tego podmiotu.
W ocenie organu, prowadzona na terenie SKR L. działalność stanowi obrót zwierzętami w rozumieniu § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia działalności w zakresie obrotu zwierzętami, pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, jeżeli nie jest wymagane świadectwo zdrowia, przewoźnik może przyjąć do przewozu zwierzęta tylko wówczas gdy lekarz weterynarii wyda zaświadczenie, że zwierzęta nadają się do transportu - § 6 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 października 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu transportu zwierząt (Dz.U. z 2003 r. Nr 185 poz. 1890). Zgodnie z art. 34 a ust. 1 i 2 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, Inspekcja sprawuje nadzór nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt. Natomiast art. 30 ust. 1 pkt 5 lit h powołanej ustawy stanowi, że za czynności nadzoru pobiera się opłatę określoną w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 sierpnia 2004 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną, miejsc pobierania opłat oraz zakresu i sposobu przekazywania informacji Komisji Europejskiej. Zgodnie z pkt 22 Załącznika do ww. rozporządzenia za nadzór nad miejscami gromadzenia skupu lub sprzedaży zwierząt, targowiskami, a także wystawami pokazami lub konkursami zwierząt wraz z wystawianiem orzeczeń, że zwierzęta nadają się do transportu na odległość powyżej 50 km, za każdą godzinę nadzoru pobiera się opłatę w wysokości 45,50 zł.
Organ nadzoru zaznaczył równocześnie, że SKR w L. nie spełnia wymogów weterynaryjnych przewidzianych dla miejsc skupu zwierząt i nie został dopuszczony przez Powiatowego Lekarza Weterynarii do prowadzenia tego rodzaju działalności. W tej kwestii prowadzone jest odrębne postępowanie.
Na powyższe postanowienie B. Ł. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o stwierdzenie nieważności w całości postanowień I i II instancji jako wydanych z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ewentualnie o ich uchylenie w całości. Zaskarżonym postanowieniom zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, w tym przepisu:
- art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej,
- pkt 22 załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną miejsc pobierania opłat oraz zakresu i sposobu przekazywania informacji Komisji Europejskiej, poprzez błędne przyjęcie, że skarżący prowadzi skup zwierząt rzeźnych;
2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w tym przepisu:
- art. 32 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez pominięcie faktu nieprowadzenia przez skarżącego punktu skupu zwierząt rzeźnych jako przesłanki niestwierdzenia obowiązku uiszczenia opłat,
- art. 7 ustawy k.p.a. poprzez załatwienie sprawy bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli,
- art. 10 ustawy k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz wydanie decyzji bez uprzedniego umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz uniemożliwienia zgłoszenia żądań,
- art.77 k.p.a. poprzez zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący oraz niezgodny z procedurą określoną w Rozdziale 4 Działu II.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w dniu [...] sierpnia 2005 r. doręczono mu tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] wystawiony przez Inspekcję Weterynaryjną – Powiatowy Inspektorat Weterynaryjny. Z tytułu egzekucyjnego wynika, że przeciwko skarżącemu prowadzone jest postępowanie dotyczące zaległych należności w kwocie 2012,67 zł za nadzór weterynaryjny nad skupem zwierząt rzeźnych w okresie od sierpnia do marca 2005 r. Jednocześnie z doręczeniem tytułu wykonawczego skarżący został zawiadomiony przez naczelnika Urzędu Skarbowego o zajęciu wierzytelności pieniężnych na jego rachunku bankowym do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami.
W dniu [...] września 2005 r. skarżący wystąpił do organu egzekucyjnego z zarzutem nieistnienia obowiązku zapłaty kwoty objętej tytułem wykonawczym. Dnia [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii wydał postanowienie o nieuwzględnieniu zarzutów z uwagi na ich bezzasadność. Na powyższe postanowienie wniesiono zażalenie do Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Lekarz Weterynarii wydał w dniu [...] postanowienie o nieuwzględnieniu zarzutów skarżącego. Na powyższe postanowienie złożono zażalenie do Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, który po zbadaniu sprawy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Skarżący podnosi, że przeprowadzone postępowanie było niezgodne z prawem, błędne i krzywdzące. Kwestionuje istnienie podstawy prawnej egzekwowanych należności, gdyż twierdzi że nie prowadzi skupu zwierząt rzeźnych. Skarżący podkreśla, że w przepisach prawa weterynaryjnego nie ma definicji ustawowej "punktu skupu".
Skarżący podkreśla, że prowadzi działalność, która została zakwalifikowana w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 stycznia 2004 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności Gospodarczej – PKD (Dz. U. z 2004 r. Nr 33 poz.289 z późn.zm.) do pozycji 15.11.Z tj. Produkcja mięsa, z wyłączeniem mięsa z drobiu i królików. Zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego prowadzona przez niego działalność polega na uboju zwierząt w Ubojni Zwierząt Rzeźnych w P. Natomiast dowóz zwierząt do ubojni dokonywany jest zgodnie z zawartymi porozumieniami, w ten sposób, że zwierzęta przeładowywane są z transportu rolników bezpośrednio na samochód będący własnością ubojni. W ubojni wyznaczony przez Powiatowego Lekarza Weterynarii lekarz dokonuje nadzoru nad zwierzętami przeznaczonymi do uboju oraz wykonuje badania przed i po ubojowe. Odbiór zwierząt od rolników z ich pojazdów do środków transportu ubojni, bez ich rozładunku nie jest skupem, a w związku z tym nie mają tu zastosowania przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej, ani ustawy o ochronie zdrowia oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Zwierzęta objęte przeładunkiem trafiają wyłącznie do ubojni skarżącego.
Skarżący podnosi, że w wystawionym tytule wykonawczym wyraźnie określono, iż chodzi o należność z tytułu nadzoru nad skupem zwierząt, podczas gdy zarówno w postanowieniu Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] jak i zaskarżonym postanowieniu Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] brak takiego jednoznacznego stwierdzenia. W tym kontekście należy podkreślić, że kwesta ta budziła wątpliwości w trakcie całego postępowania, co znalazło wyraz w postanowieniu Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii uchylającego w całości postępowanie przeprowadzone w I instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia, którym podkreślono, że "organ I instancji rozpatrujący sprawę zobowiązany jest do wypowiedzenia się w sposób niebudzący wątpliwości, czy będące przedmiotem egzekucji opłaty naliczone zostały z tytułu nadzoru nad skupem zwierząt czy też z tytułu nadzoru nad środkami transportu".
Skarżący wskazuje, że biorąc pod uwagę charakter prowadzonej przez niego działalności nie podlega ona również regulacji zawartej w ustawie prawo o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt zgodnie stosownie bowiem do dyspozycji art. 5 ust. 8 w związku z art. 1 pkt 1 lit. c, które określają wymagania weterynaryjne dla podejmowania i prowadzenia działalności w zakresie obrotu zwierzętami, z wyjątkiem obrotu prowadzonego w ramach działalności rolniczej w rozumieniu przepisów prawa działalności gospodarczej, pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt. Definicję ustawową wyrażenia obrót zawiera przepis art. 2 pkt 14 powołanej wyżej ustawy który stanowi, że przez obrót należy rozumieć przywóz umieszczenie na rynku oraz wywóz do państw trzecich. W takim zakresie skarżący działalności nie prowadzi.
Ponadto skarżący nie zgadza się ze stwierdzeniem, że do prowadzonej przez niego działalności mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia działalności w zakresie zarobkowego przewozu zwierząt lub przewozu zwierząt wykonywanego w związku z prowadzeniem innej działalności gospodarczej. Bowiem z dniem wejścia w życie ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego znowelizowano ustawę o ochronie zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, wprowadzając do niej definicję "przewozu" zgodnie, z którą przewozem jest tranzyt w rozumieniu przepisów prawa celnego. Tak rozumiany przewóz nie był nigdy przedmiotem działalności skarżącego.
W uzasadnieniu skargi, B. Ł. podniósł również, że zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Lekarza Weterynarii zostało wydane z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, co miało wpływ na wynik sprawy. Między innymi zwrócił uwagę na stwierdzenie Powiatowego Lekarza Weterynarii, że "sprawujący nadzór na tym obszarze administracyjnym – urzędowy lekarz weterynarii – R. C., wyjaśnił, iż jest mu wiadomo, że na terenie SKR L. istnieje punkt skupu zwierząt (...) znajduje to potwierdzenie w księgach kontroli."
Organ inspekcji weterynaryjnej nie określił jaką funkcję pełni pan C. ani też jakie znaczenie prawne ma stwierdzenie "jest mu wiadomo". W związku z tym skarżący kwestionuje dopuszczalność tego rodzaju dowodów w świetle art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatkowo wskazał, że nigdy nie przedstawiono mu żadnego dowodu w jakich dniach i godzinach był prowadzony nadzór nad rzekomym "punktem skupu", który z lekarzy ten nadzór wykonywał ani też jakiego rodzaju i w jakiej ilości zwierzęta były "skupowane". Budzi zatem wątpliwości sposób i podstawa naliczenia podlegających egzekucji opłat. Faktury wystawione przez Powiatowego Lekarza Weterynarii, na podstawie których prowadzona jest egzekucja nie zostały przez skarżącego zaakceptowane, a strony nie umówiły się na akceptację bez podpisu.
Skarżący zarzuca również złamanie wyrażonej w art. 10 k.p.a. zasady uczestnictwa stron w postępowaniu administracyjnym, poprzez pozbawienie go możliwości zapoznania się z aktami sprawy toczącego się postępowania.
Podsumowując, skarżący stwierdził, że należności z tytułu nadzoru weterynaryjnego nad skupem zwierząt stanowiące przedmiot postępowania egzekucyjnego nie znajdują odzwierciedlenia w faktycznie prowadzonej przez niego działalności, w związku z czym zachodzi sytuacja przewidziana w art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. nieistnienie obowiązku.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Lekarz Weterynarii powtórzył argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu oraz powołał się na pismo Głównego Lekarza Weterynarii, znak GIW org 07-249/2006 z dnia 26 czerwca 2006 r., w którym stwierdzono, że obiekty podmiotu skupującego zwierzęta "powinny być uznane za miejsce wysyłki oraz punkt skupu zwierząt". Uznanie obiektów za punkt skupu leży przy tym w interesie podmiotu prowadzącego w nich działalność. W odniesieniu do punktów skupu nie obowiązuje bowiem wymóg zapewnienia zwierzętom co najmniej 24 – godzinnego odpoczynku. W punkcie skupu wystarczy zapewnienie zwierzętom przed wysyłką 6 – godzinnego odpoczynku i to jedynie w przypadku gdy odległość punktu skupu od pierwszego miejsca załadunku zwierząt przekracza 50 km. Jeżeli natomiast odległość punktu skupu od pierwszego miejsca załadunku zwierząt nie przekracza 50 km, nie obowiązuje bezwzględny wymóg zapewnienia zwierzętom odpoczynku".
Powyższa interpretacja jest zgodna z przepisami dyrektywy Rady 91/628/EWG z dnia 19 listopada 1991 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i zmieniającej dyrektywy 90/425/EWG oraz 91/496/EWG"
Zatem zgodnie z ustawą o ochronie zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego polegająca na nabywaniu zwierząt od wielu podmiotów oraz formowaniu w tych obiektach przesyłek zwierząt, należy uznać za typowy przykład działalności w zakresie skupu zwierząt podlegająca regulacją zawartym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia działalności w zakresie obrotu zwierzętami, pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt. Ponadto użytkowane przez skarżącego obiekty pozostają pod nadzorem powiatowego lekarza weterynarii, który za czynności nadzoru pobiera opłaty zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt. 5 lit h ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 sierpnia 2004 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną, miejsc pobierania opłat oraz zakresu i sposobu przekazywania informacji Komisji Europejskiej.
Mając na względzie przytoczoną argumentację i stwierdzając bezzasadność zarzutów skargi, Wojewódzki Lekarz Weterynarii wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134).
W niniejszej sprawie organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela – Powiatowego Lekarza Weterynarii, w którym to tytule jako zobowiązanego wskazano B. Ł. prowadzącego Ubojnię Zwierząt Rzeźnych w P. Jako podstawę prawną dochodzonej należności podano przepis prawa, a mianowicie art. 30 ust. 1 pkt 5h ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej z dnia 29 stycznia 2004 r. (Dz.U. Nr 33, poz. 287) oraz punkt 22 Załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 sierpnia 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną, miejsc pobierania opłat oraz zakresu i sposobu przekazywanych Informacji Komisji Europejskiej (Dz.U. Nr 178, poz. 1838). Jako rodzaj należności wpisano "za nadzór weterynaryjny nad skupem zwierząt rzeźnych za okres od lipca 2004 r. do marca 2005 r.", przy czym kwota należności głównej to 1.683, 50 zł, a odsetek – 116,24 zł.
Po wszczęciu egzekucji skarżący – B. Ł. wniósł określony w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (na dzień wystawienia tytułu wykonawczego – tj. Dz.U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 z późn. zm.) zarzuty w sprawie jej prowadzenia, a mianowicie zarzut nieistnienia obowiązku. Zdaniem skarżącego, nie może on ponosić opłat za nadzór nad miejscem skupu, skoro skupu nie prowadzi.
Dokonując oceny zgodności z prawem wydanych w rozpoznawanej sprawie postanowień organów obu instancji o nieuwzględnieniu zarzutów skarżącego, sąd w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii związanej z określeniem, czy podstawą prawną prowadzenia egzekucji w niniejszej sprawie powinien być przepis prawa czy też decyzja organu wydana w tym przedmiocie.
Analiza przepisów ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej z dnia 29 stycznia 2004 r. (Dz.U. Nr 33, poz. 287) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną, miejsc pobierania opłat oraz zakresu i sposobu przekazywanych Informacji Komisji Europejskiej (Dz.U. Nr 100, poz. 1019 ze zm.) wskazuje, że podstawą egzekucji w niniejszym postępowaniu nie powinien być przepis prawa, lecz decyzja administracyjna ustalająca wysokość opłat za prowadzony nadzór nad tym skupem. Co prawda art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2 tej ustawy, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo – w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego – bezpośrednio z przepisu prawa, przy czym powiatowi lekarze weterynarii są organami administracji rządowej niezespolonej w województwie (art. 1 pkt 1 b oraz pkt 18 Załącznika ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie, tj. Dz. U. z 2001 r. , Nr 80, poz. 872 ze zm.), jednakże wszczęcie egzekucji w celu wykonania obowiązku wynikającego bezpośrednio z ustawy następuje wtedy, gdy przepis prawa określa jednoznacznie rodzaj i zakres tego obowiązku.
Jak wynika z treści przepisu 30 ust. 1 pkt 5h ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, Inspekcja pobiera opłaty za nadzór nad miejscami skupu lub sprzedaży zwierząt, przy czym zgodnie z art. 30 ust. 2 do opłat, o których mowa, dolicza się koszty dojazdu związanego z wykonywaniem czynności, koszty użytych produktów leczniczych weterynaryjnych lub wyrobów stosowanych w medycynie weterynaryjnej oraz koszty szczegółowych badań i zabiegów specjalistycznych. Wysokość opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną określona została w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 kwietnia 2004 r. wydanym w sprawie wysokości tych opłat, miejsc ich pobierania oraz zakresu i sposobu przekazywanych informacji Komisji Europejskiej, które to rozporządzenie również powtarza w § 6, że do opłat za czynności nadzoru nad miejscem skupu lub sprzedaży dolicza się koszty dojazdu. W punkcie 22 Załącznika nr 2 do rozporządzenia określono, że opłata za nadzór nad miejscami gromadzenia, skupu lub sprzedaży zwierząt, targowiskami, a także wystawami, pokazami lub konkursami zwierząt wraz z wystawianiem orzeczeń, że zwierzęta nadają się do transportu na odległość powyżej 50 km, za każdą godzinę nadzoru wynosi 45, 50 zł.
Jak widać z powyższego, opłata za nadzór na miejscem skupu nie zawsze jest opłatą stałą, albowiem mogą do niej zostać doliczone wyżej wymienione koszty, poza tym jej wysokość ustalana jest stosownie do czasu, przez jaki nadzór był sprawowany.
Z dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawienie nie wynika, w jaki sposób Powiatowy Lekarz Weterynarii ustalił wysokość opłat za nadzór nad skupem zwierząt prowadzony przez skarżącego. Dokumenty te nie zawierają także danych określających czas sprawowania tego nadzoru ani dotyczących ewentualnego doliczenia kosztów dojazdu do miejsca, gdzie prowadzony był skup. W aktach znajdują się jedynie kopie upomnień wysyłanych do skarżącego, w których wymienione są numery faktur i kwoty, na jakie opiewają (k. 21 i k. 22) oraz pisma, w których skarżący kwestionuje fakt sprawowania nadzoru i zasadność tych faktur (pismo z dnia [...] października 2004 r., k. 8 oraz pismo skarżącego z dnia [...] stycznia 2004 r.).
Dlatego też przed wszczęciem egzekucji administracyjnej organy Inspekcji Weterynaryjnej powinny wydać decyzję, w której określą rodzaj i zakres obowiązku, którego wykonania żądają od skarżącego.
Z tych też względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) w zw. z art. 135 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło