III SA/Lu 299/12

PostanowienieWSA w Lublinie2012-07-12

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która posiada majątek nieruchomy i uzyskuje stały dochód z renty oraz płatności bezpośrednie, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, ale odmówić całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która posiada majątek nieruchomy (dom, gospodarstwo rolne) i uzyskuje stały dochód z renty oraz płatności bezpośrednie, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Jednakże, jeśli sytuacja materialna nie jest skrajnie trudna, brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący A. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżący podniósł trudną sytuację materialną z powodu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, złego stanu zdrowia, posiadania domu i ziemi rolnej, a także minimalnych dochodów z upraw. Do wniosku załączył dokumenty potwierdzające jego sytuację.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano A. W. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: I. Przyznać A. W. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, zaznaczając w nim, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ponieważ utrzymuje się z renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wskazał, że nie posiada innych dochodów, natomiast plony z uprawianej ziemi są minimalne i dostarczają jedynie niewielkiej ilości żywności. Skarżący podniósł również zły stan zdrowia, na potwierdzenie którego załączył do wniosku szereg dokumentów lekarskich. W dalszej części urzędowego formularza wniosku, skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a w skład jego majątku wchodzi dom o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolna o pow. [...] ha. Odnośnie uzyskiwanych dochodów, wykazał, że źródłem jego utrzymania jest renta w kwocie [...] zł brutto oraz płatności z funduszy unijnych w wysokości [...] zł rocznie (tj. [...] zł miesięcznie). Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dodatkowe dokumenty i oświadczenia. Z nadesłanego nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne za 2012 r. i zaświadczenia urzędu gminy z 1 lutego 2012 r. wynika, iż skarżący posiada gospodarstwo rolne o pow. [...] ha fiz. (co stanowi [...] ha przel.) oraz [...] ha lasu. Z kolei w oświadczeniu z dnia 9 lipca 2012 r. skarżący podał, że wydatki na leczenie pochłaniają kwotę ok. [...] zł miesięcznie. Ponadto skarżący nadesłał decyzję ZUS z dnia 1 marca 2012 r. o nowej wysokości świadczenia rentowego, które po waloryzacji wynosi [...] zł brutto ([...] zł netto). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w części. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. - Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W przedmiotowej sprawie do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł (§ 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz. 2192/ oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Mając na względzie z jednej strony przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną skarżącego, z drugiej zaś strony wielkość obciążeń finansowych w sprawie niniejszej, stwierdzić należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania - kosztów wpisu sądowego od wniesionej skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z tych względów oraz na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I postanowienia. Jednocześnie brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w całości ma zastosowanie w przypadku osób ubogich, które ze względu na sytuację życiową (brak dochodów, brak majątku), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. W oparciu o oświadczenie złożone na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz informacje wynikające z nadesłanych dokumentów, stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego nie należy do skrajnie trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolną o pow. [...] ha fiz. i [...] ha lasu). Skarżący uzyskuje stały dochód z tytułu renty w kwocie [...] zł brutto ([...] zł netto), ponadto otrzymuje płatności bezpośrednie, które jak podał we wniosku wynoszą [...] zł rocznie (tj. [...] zł miesięcznie). Aczkolwiek skarżący podał, iż nie uzyskuje żadnego dochodu z gospodarstwa rolnego, to nie może ujść uwagi, że z jego uprawy czerpie pożytki w postaci płodów rolnych, co niewątpliwie zmniejsza koszty jego utrzymania. W tej sytuacji uiszczenie pozostałych kosztów sądowych (nie przekraczających każdorazowo 100 zł), które nie muszą być wydatkowane na obecnym etapie postępowania, leży w granicach realnych możliwości finansowych skarżącego. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, p.p.s.a. orzeczono jak w pkt II postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło