III SA/Lu 3/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia na wykonywanie badań technicznych pojazdów oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w sprawie cofnięcia diagnoście S. W. uprawnienia diagnosty nr [...] na wykonywanie badań technicznych pojazdów. Rozstrzygniecie o cofnięciu S. W. uprawnienia wydanego w dniu [...] grudnia 2004 r. na wykonywanie badań technicznych pojazdów uzasadniono tym, iż podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2016 r. w Podstawowej Stacji Kontroli Pojazdów nr [...], w której skarżący zatrudniony jest jako diagnosta, stwierdzono niedopełnienie przez niego obowiązków. W dniu [...] marca 2015 r. skarżący wykonał okresowe badanie techniczne pojazdu marki Polonez Caro o numerze rejestracyjnym [...], bez wymaganych dokumentów wystawionych przez dozór techniczny i stwierdzających sprawność urządzenia technicznego w postaci zbiornika gazu zamontowanego w pojeździe, a następnie dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego i wystawił zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu z wynikiem pozytywnym. Tym samym został naruszony przepis art. 81 ust. 12 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) nakazującym wykonanie badania technicznego urządzenia podlegającego dozorowi po przedstawieniu dokumentu stwierdzającego sprawność tego rodzaju urządzenia. Kolegium podkreśliło, że wydanie kwestionowanej decyzji nastąpiło w sposób zgodny z art. 84 ust. 3 ww. ustawy. W aktach sprawy znajduje się protokół z kontroli Stacji Pojazdów [...] przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2016 r. przez upoważnionych pracowników Starostwa Powiatowego w K.. Diagnosta miał obowiązek sprawdzenia daty ważności badania okresowego zbiornika gazu w trakcie dokonywania badania okresowego pojazdu w dniu [...] marca 2015 r. Obowiązek ten wynika z § 6 ust. 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz.U. z 2012 r., poz.996 ze zm.) nakazującego diagnoście umieszczenie w rejestrze informacji o dopuszczeniu urządzenia technicznego do eksploatacji, w tym decyzji organu dozoru technicznego, która powinna zawierać datę ważności użytkowania powyższego urządzenia. Kolegium wyjaśniło, że nie są istotne przyczyny, z powodu, których skarżący nie sprawdził wymaganych dokumentów, a tym samym nie ma znaczenia dla załatwienia sprawy, czy złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej na temat tych okoliczności. Porównanie daty ważności badania technicznego zbiornika gazu zamontowanego w diagnozowanym pojeździe ([...] luty 2015 r.) oraz daty przeprowadzenia badania technicznego ([...] marca 2015 r.) wskazuje, że skarżący przeprowadził badanie przedmiotowego pojazdu niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania. Zgodnie z § 6 ust. 2 cyt. rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2012 r. po stwierdzeniu istotnej usterki pojazdu, a w rozpatrywanym przypadku jest to upływ terminu ważności eksploatacji zamontowanego w pojeździe zbiornika gazu, diagnosta winien był stwierdzić negatywny wynik badania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie S. W. zarzucił naruszenie: 1) przepisów postępowania, tj.: a) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy jej wydanie nastąpiło z naruszeniem prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, b) art. 8, art. 11, art. 15 i art. 107 § 2 k.p.a. poprzez nierozważenie kwestii legalności odebrania od diagnosty oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej oraz prawidłowości pouczenia strony o prawie do odniesienia się co do materiału dowodowego oraz twierdzeń, przez co organ odwoławczy uchylił się od ponownego, wnikliwego zbadania sprawy, a tym samym naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania; c) art. 7, art. 77 § 2 oraz 84 k.p.a. poprzez zaniechanie wnikliwego zbadania sprawy, a w szczególności kwestii przyczyn ewentualnych naruszeń zasad przeprowadzania badań diagnostycznych oraz ich skutków, a także zaniechanie powołania dowodu z opinii biegłego, na okoliczność spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu; 2) prawa materialnego (art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy wskazany przepis uzależnia zastosowanie sankcji administracyjnej od uprzedniego przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6 ustawy. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani reguł procedury administracyjnej w stopniu powodującym konieczność wyeliminowaniem z obrotu prawnego skontrolowanej decyzji. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.:), stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Zgodnie z art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 11 37 ze zm.; dalej jako "p.r.d.") starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, stwierdzono: 1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania; 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Co prawda przepis art. 83 ust. 6 p.r.d. został uchylony z dniem 21 sierpnia 2004 r. (ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, Dz. U. z 2004 r., Nr 173, poz. 1808 ze zm.), ale nie został przez ustawodawcę usunięty z treści art. 84 ust. 3 p.r.d., co budziło wątpliwości w orzecznictwie. Rozstrzygnęła je uchwała 7 sędziów NSA z dnia 12 marca 2012 r. w sprawie II GPS 2/11, w której wskazano, że sformułowanie "w wyniku przeprowadzonej kontroli" należy rozumieć jako wystąpienie podstaw faktycznych do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień. NSA wyjaśnił, że wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień może nastąpić zarówno wówczas, gdy wynik kontroli przeprowadzonej u prowadzącego stację kontroli wykaże niezgodne z prawem działanie diagnosty, jak i wówczas, gdy informacje o takim działaniu organ poweźmie z innych źródeł np. podczas analizy akt innej sprawy lub uzyska ja od innych organów. Chodzi bowiem o to, aby od czynności diagnostycznych odsunięci zostali diagności nierzetelni. Z konstrukcji art. 84 ust. 3 p.r.d., a w szczególności ze zwrotu "starosta cofa" wynika, że organ ma taki obowiązek, gdy stwierdzi uchybienia wskazane w przywołanej regulacji. Ustawa nie dopuszcza żadnego wyjątku, który wyłączyłby wydanie takiej decyzji. W szczególności decyzja nie jest uzależniona od stopniowalnej winy, skoro jest to sankcja administracyjna oraz motywów, którymi się kierował diagnosta, naruszając art. 84 ust. 3 pkt 1 lub 2 p.r.d. Na treść wydanej decyzji nie może też wpłynąć dotychczasowy sposób wykonywania obowiązków diagnosty, ten jest bowiem zobowiązany do stałego, zgodnego z prawem i stanem faktycznym wykonywania swych zadań. Zostały one uregulowane przede wszystkim w p.r.d., ale też w przepisach wykonawczych. Obowiązujące w czasie stwierdzonego naruszenia prawa przez skarżącego rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2012 r., poz. 996 ze zm.) wskazywało w § 2 ust. 1, że zakres okresowego badania technicznego pojazdu obejmuje identyfikację pojazdu, w tym: a) sprawdzenie cech identyfikacyjnych oraz ustalenie i porównanie zgodności faktycznych danych pojazdu z danymi zapisanymi w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie, b) sprawdzenie prawidłowości oznaczeń i stanu tablic rejestracyjnych pojazdu. W § 6 ust. 2 określono natomiast, że w przypadku gdy w pojeździe stwierdzono usterki istotne, uprawniony diagnosta zamieszcza wpis o nich w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu i określa wynik badania technicznego jako negatywny. Przepis też zawierał wskazania co do dalszego toku postępowania. Podobne procedury znalazły się w zmienionych przepisach ww. rozporządzenia obowiązującego w dacie orzekania przez organy. Starosta K. jako organ sprawujący nadzór nad stacjami kontroli pojazdów przeprowadził w dniu [...] czerwca 2016 r. kontrolę przedsiębiorcy T. B. prowadzącego Podstawową Stację Kontroli Pojazdów nr [...] W wyniku kontroli stwierdzono, że w dniu [...] marca 2015 r. wykonano na stacji okresowe badanie techniczne pojazdu marki FSO Polonez Caro 1.6 KAT o nr rejestracyjnym [...] przystosowanego do zasilania gazem LPG. Badanie przeprowadził uprawniony diagnosta S. W.. Zostało ono zarejestrowane wprowadzonym rejestrze pod numerem [...] Badanie zostało przeprowadzone z wynikiem pozytywnym. Następny termin badania technicznego określony został na [...] marca 2016 r. Diagnosta dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego oraz wystawił zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym, w który w uwagach wpisał, że pojazd odpowiada dodatkowym warunkom technicznym przewidzianym dla pojazdu przystosowanego do zasilania gazem. W dniu badania wskazanego pojazdu zamontowany zbiornik gazu LPG o numerze fabrycznym [...] (zgodnie z protokołem nr [...] oraz decyzją Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego dopuszczającą urządzenie do eksploatacji z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...]), powinien był zostać zbadany przez inspektora technicznego do dnia [...] lutego 2015 r. Skarżący złożył stosowne oświadczenie, w którym opisał szczegółowy przebieg ww. badania oraz przyznał się do wykonania badania technicznego bez sprawdzenia daty ważności zamontowanego urządzenia technicznego (zbiornika LPG). Wyjaśnił również, że zasugerował się wcześniej wprowadzonymi błędnymi informacjami w rejestrze i będąc przekonany o ich prawidłowości, nie zwrócił należytej uwagi w dniu badania odnośnie właściwego terminu dopuszczenia tego zbiornika do eksploatacji. Kolegium zasadnie oceniło, że dla istoty oceny działań diagnosty nie są istotne przyczyny, dla których strona nie sprawdziła wymaganych dokumentów. Porównanie daty ważności badania technicznego zbiornika gazu zamontowanego w diagnozowanym pojeździe ([...] luty 2015 r.) oraz daty przeprowadzenia badania technicznego ([...] marca 2015 r.) wskazuje, że skarżący przeprowadził badanie przedmiotowego pojazdu niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania. Oznacza to, że zostały spełnione przesłanki z art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., obligujące organ do cofnięcia diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych. Skarżący był zobowiązany zweryfikować niezbędne dane i w tym zakresie dopuścił się zaniedbań. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowej wykładni art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. odwołać się należy do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 2988/15, w którym wyjaśniono, że przepis ten spełnia funkcję zapobiegawczą i sankcyjną jednocześnie. Jego celem jest więc odsunięcie nierzetelnych diagnostów od czynności kontroli stanu technicznego pojazdów. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia niezgodnego ze stanem faktycznym lub przepisami, jak i przeprowadzenie wadliwego badania może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, a przez to godzić w życie i zdrowie ludzkie. Ważkość obowiązków i odpowiedzialność spoczywające na diagnoście pozostaje zatem w proporcjonalnym związku z sankcją za ich uchybienie. Podkreślić należy, że w przypadku skarżącego wyczerpana została nie tylko przesłanka cofnięcia uprawnień diagnosty określona w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. polegająca na wydaniu zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym - niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, ale również przesłanka wskazana w art. 84 ust. 3 pkt 1 p.r.d., tj. przeprowadzenie przez diagnostę nadania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania poprzez brak upewnienia się co do ważności dokumentu wystawionego przez dozór techniczny (art. 81 ust. 12 p.r.d.). W świetle powyższych rozważań w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i w uzasadnieniu wydanych decyzji wskazały właściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.