III SA/Lu 300/10
WyrokWSA w Lublinie2010-10-07
Skład orzekający: Zdzisław Sadurski, Ewa Ibrom, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków na podstawie zeznań strony, czy też wyłącznie na podstawie dokumentów wskazanych w przepisach prawa?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny może dokonywać zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków wyłącznie na podstawie dokumentów wskazanych w przepisach prawa, takich jak wpisy do ksiąg wieczystych, prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne czy akty normatywne. Ewidencja gruntów i budynków jedynie rejestruje istniejące stany prawne i techniczne, nie tworzy ich ani nie rozstrzyga sporów o prawa własności. Zmiany w ewidencji nie mogą być dokonywane na podstawie przekonań strony lub jej zeznań.Stan faktyczny
Skarżąca T. M. domagała się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów dotyczących działek o numerach [...], [...] i [...]. Organ pierwszej instancji (Starosta J.) odmówił wprowadzenia zmian, wskazując na bezprzedmiotowość żądania w świetle istniejących wpisów i aktów notarialnych. Organ odwoławczy (Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wyjaśniając, że zmiany w ewidencji mogą być dokonywane tylko na podstawie dokumentów. Skarżąca zarzuciła organom pominięcie jej zeznań i błędne wpisy w ewidencji, które spowodowały zmniejszenie powierzchni jej nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski (sprawozdawca),, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek,, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 października 2010 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany w operacie ewidencji gruntów oddala skargę.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L., decyzją z dnia [...] maja 2010 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 7 b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.) art. 138 §1 pkt 1 kpa, po ponownym rozpatrzeniu odwołania T. M. od decyzji Starosty J. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] o odmowie wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów obrębu [...] zmiany w odniesieniu do działek oznaczonych numerami: [...]; [...] i [...] w wyniku wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. akt: III SA/Lu 338/09, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy, ponownie rozpatrując odwołanie T. M., ustalił następujący stan faktyczny:
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] Starosta J. odmówił wprowadzenia zmiany w odniesieniu do działki nr [...], jednak w skutek odwołania T. M., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L., decyzją z dnia [...] października 2008 r. uchylił tą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W wyniku ponownego rozpoznania wniosku T. M., Starosta J. decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w odniesieniu do działek o nr: [...], [...] i [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że skarżąca nabyła aktem notarialnym Rp A Nr [...] działki o nr: [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha, przedmiotem transakcji były grunty orne, użytki zielone i użytki leśne, jak wynikało z wykazu szacunkowo-obrachunkowego. Organ wskazał, że wynikające z aktu notarialnego zmiany zostały wprowadzone do operatu ewidencji gruntów i aktualnie w jednostce rejestrowej G 35 wykazana jest, między innymi, działka nr [...] o powierzchni [...] ha i działka nr [...] o pow. [...] ha, a jako właściciel wpisana jest skarżąca. Starosta J. stwierdził, że w świetle powyższego żądanie wprowadzenia zmiany z aktu notarialnego jest bezprzedmiotowe.
Ponadto organ pierwszej instancji ustalił, że w decyzji Naczelnika Gminy M. z dnia [...] października 1986 r. nr [...] powstał błędny zapis w odniesieniu do działki nr [...] o powierzchni [...] ha, że działka ta jest działką budowlaną. Na powierzchnię [...] ha składało się [...] ha z działki nr [...] i [...] ha z działki nr [...]. Starosta wyjaśnił, że błędu tego nie zauważono podczas podziału działki nr [...] w 1988 r. na działki nr [...] i [...] i skorygowano go dopiero w 1991 r. podczas aktualizacji ewidencji gruntów. Wówczas wykazano działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, którą skarżąca nabyła aktem notarialnym Rp A Nr [...] od Skarbu Państwa oraz zabudowaną działkę o nr [...] o powierzchni [...] ha, którą zapisano na Skarb Państwa. W toku aktualizacji ewidencji gruntów skorygowano także powierzchnię działki nr [...] z wielkości [...] ha do [...] ha, pozostawiając bez zmiany powierzchnię działki nr [...].
W odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, w 1997 r. organ prowadzący ewidencję gruntów, dokonał sprawdzenia zgodności zapisów w operacie ewidencji gruntów z zapisami w księgach wieczystych i wówczas stwierdzono, że w księdze wieczystej KW [...] ujawniona jest działka nr [...], a nie [...], tak jak wykazano w akcie notarialnym Rp A Nr [...]. Na wniosek Kierownika Urzędu Rejonowego w J. dla działki nr [...] założono księgę wieczystą KW [...], w której jako właściciela wpisano Skarb Państwa. Ponadto w uzasadnieniu decyzji Starosta J. wyjaśnił, że o zaistniałych w księdze wieczystej zmianach Sąd Rejonowy w J. powiadomił skarżącą.
Z decyzją tą nie zgodziła się skarżąca i złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości twierdząc, że wykaz szacunkowo-obrachunkowy nie jest załącznikiem do aktu notarialnego, a § 46 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków określa w sposób jednoznaczny wykaz dokumentów stanowiących podstawę zmian. Zmiana numeracji i powierzchni działek winna być dokonana zgodnie z przepisami w tym zakresie.
Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] marca 2009 r., uznał iż skoro w 1991 r. w toku aktualizacji operatu ewidencji gruntów, zostały poprawione błędy występujące w numeracji i powierzchni działek, to żądanie wprowadzenia zmian stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 105 kpa umorzył postępowanie administracyjne. Na wskazana decyzję T. M. wniosła skargę do sądu administracyjnego.
W wyniku tej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 21 stycznia 2010 r. uchylił decyzję z dnia [...] marca 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ponownie rozpatrując odwołanie skarżącej, w oparciu o ustalony powyżej stan faktyczny, decyzją z dnia decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. odmawiającą wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów zmiany w odniesieniu do działek oznaczonych numerami: [...], [...], [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, iż skarżąca T. M. nie nabyła działki nr [...]. W dniu [...] maja 1999 r. przy podpisaniu aktu notarialnego Rp A Nr [...] przedłożono prawomocną decyzję Naczelnika Gminy M. o ustaleniu T. M. nabywcą działki nr [...] i [...] oraz wykaz szacunkowo-obrachunkowy. W wykazie tym podano, że nabywaną powierzchnię [...] ha stanowiły grunty orne klasy VI i VIz, użytki zielone klasy IV i VIz oraz użytki leśne, natomiast w wypisie z rejestru gruntów działkę nr [...] o powierzchni [...] ha stanowi teren zabudowany.
Ponadto organ II instancji podniósł, iż nie znajduje uzasadnienia zarzut dotyczący naruszenia prawa własności odwołującej się, w odniesieniu do działki nr [...]. Działka ta został przejęta nieodpłatnie na Skarb Państwa w zamian za rentę decyzją Nr [...] Naczelnika Gminy z dnia [...] października 1986 r. i jeżeli odwołująca się nabyła od Skarbu Państwa działkę nr [...] to wydzielona z działki nr [...] działka o numerze [...] stanowi własność Skarbu Państwa. Organ podnosi również, że skoro T. M. żąda uwidocznienia jej w operacie ewidencji gruntów, jako właściciela działki nr [...], to powinna przedłożyć stosowne dokumenty stanowiące iż jest właścicielem tej działki, dopóki dokument taki nie zostanie przedstawiony, zmiany nie zostaną wprowadzone.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się również do wyroku WSA w Lublinie z dnia 21 stycznia 2010r. Wyjaśnił, iż stroną postępowania jest T. M., w uchylonej przez WSA decyzji w sposób informacyjny podano, że z wnioskiem o wprowadzenie zmiany wystąpił D. M., natomiast rozstrzygnięcia sprawy w trybie art. 104 kpa zażądała T. M., pismem z dnia [...] styczna 2008 r., złożonym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. Sprawa została przekazana Staroście J. celem zajęcia stanowiska. Starosta w dniu [...] sierpnia 2008 r. wydał decyzję o odmowie wprowadzenia zmiany i skierował ją do T. M. Zdaniem organu, powyższe dowodzi, że stroną postępowania jest tylko i wyłącznie T. M. i to do niej adresowane były wszystkie decyzje, jako do właściciela nieruchomości nabytej aktem notarialnym w dniu [...] maja 1999 r.
Na przedmiotową decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła T. M., wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7b ustawy z dnia z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne.
W uzasadnieniu skargi, T. M. wskazała, że organ odwoławczy rozpatrując ponownie sprawę ograniczył się jedynie do dokumentów i wyjaśnień otrzymanych od Starosty J., nie dopuścił dowodu z zeznań skarżącej. Skarżąca podnosi również, że organ pomija milczeniem zarzuty o bezprawnym wpisie w ewidencji gruntów działki nr [...], podnosi także iż bezprawne wpisy i zmiany w ewidencji spowodowały zmniejszenie o [...] ha powierzchni jej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ między innymi wskazał, że zarzut bezprawnego uwidocznienia w operacie ewidencyjnym Skarbu Państwa w odniesieniu do działki nr [...] jest bezpodstawny. Działka ta została przejęta nieodpłatnie na rzecz Skarbu Państwa w zamian za rentę decyzją z dnia [...] października 1986 r. Jeżeli skarżąca nabyła od Skarbu Państwa działkę nr [...], to wydzielona z działki nr [...] działka o nr [...], stanowi na podstawie decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] października 1986 r. – własność Skarbu Państwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. z dnia [...] maja 2010 r., która utrzymuje w mocy decyzję Starosty J. o odmowie wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów zmiany w odniesieniu do działek oznaczonych numerami: [...], [...], [...].
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca T. M. swoimi żądaniami domagała się od organu ewidencyjnego uregulowania stanu prawnego nieruchomości, których jest właścicielką, poprzez wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów, w stosunku do działek o numerach [...], [...] i [...].
W skardze do sądu administracyjnego wskazuje, że organ przeprowadzając postępowanie w przedmiocie dokonania wnioskowanych przez nią zmian, oparł swoją decyzję na dokumentach i wyjaśnieniach stosownego organu, natomiast pominął złożone przez nią zeznania i wyjaśnienia w sprawie.
W tym miejscu wyjaśnić należy, iż zgodnie ze stosownymi przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków – ewidencja obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali oraz dane dotyczące właścicieli nieruchomości (§10 rozporządzenia). Prawa, osób wskazanych w ewidencji, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, umów dzierżawy (§12 rozporządzenia). Zatem jedynie na podstawie wskazanych dokumentów właściwy organ może dokonywać zmian w ewidencji. Podstawą aktualizacji ewidencji mogą być dokumenty wymienione w paragrafie 12 rozporządzenia, natomiast podstawą tą nie mogą być przekonania osoby. Dlatego też organ wydając decyzję oparł się na dokumentach (akt notarialny z [...] maja 1990 r., Rep A Nr [...], akt notarialny Rp A Nr [...], decyzja Naczelnika Gminy Modliborzyce Nr [...] z dnia [...] października 1986 r., protokół z badania księgi wieczystej KW [...]), które znajdują się w aktach sprawy. Dokumenty te nie podlegają ocenie, są podstawą dokonania wpisu czy też zmian w ewidencji. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lutego 2003 r., w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów nie można oceniać aktów, orzeczeń i czynności prawnych objętych § 12 rozporządzenia MRR i B z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ani uzależniać zmian w ewidencji od wyniku takiej oceny. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 19 września 2007 r., sygn. akt: VIII SA/Wa 457/07 wprost wskazał, iż zmian w ewidencji dokonuje się na podstawie wpisów dokonanych w księdze wieczystej, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, umów dzierżawy. Dotyczy to i zmiany przebiegu granicy, co wymaga przedstawienia odpowiedniej dokumentacji (sporządzonej w odpowiednich postępowaniach rozgraniczeniowych, podziałowych, scaleniowych i wymiany, sądowych.
Podnieść także należy, że ewidencja gruntów i budynków nie tworzy stanów prawnych tylko je rejestruje. Zapisy te mają charakter pochodnych informacji o gruntach i budynkach, mają one jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny. Ewidencja odzwierciedla aktualny stan prawny nieruchomości, zatem nie może rozstrzygać sporów co do prawa własności, nie może tez nadawać prawa do nieruchomości.
Zarzut T. M. dotyczący bezprawnego wpisu w ewidencji dotyczący działki [...] jest bezzasadny, gdyż jak wynika z akt sprawy działka nr [...] została nieodpłatnie przejęte przez Skarb Państwa w zamian za rentę(decyzja Naczelnika Gminy z dnia [...] października 1986 r.). Następnie skarżąca nabyła działkę nr [...] od Skarbu Państwa, zatem pozostała część działki tj działka o numerze [...] stanowi własność Skarbu Państwa.
Jeżeli skarżąca chciała przeprowadzić aktualizację we wskazanym przez siebie zakresie, powinna przedstawić stosowne dokumenty, które stanowiłyby podstawę dla dokonania żądanej przez skarżącą aktualizacji. Tak jak wskazał organ odwoławczy skarżąca żądając uwidocznienia jej w operacie ewidencji gruntów jako właścicielki działki [...] powinna przedłożyć dokumenty z których wynikałoby że jest właścicielem działki oraz stosowną dokumentację geodezyjną dotyczącą przebiegu granic.
Ewentualne spory czy też nieprawidłowości stosunków własnościowych dotyczące osób ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków, można dochodzić w postępowaniu cywilnym. Natomiast praw właścicielskich nie można dochodzić poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów (wyrok WSA W Warszawie z dnia 22.06.2007, sygn. akt: IV S.A./Wa 698/07).
Zdaniem sądu organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, opierając swoją decyzję odmawiającą wprowadzenia żądanych przez skarżącą zmian w ewidencji, na podstawie dokumentów.
Mając powyższe na uwadze Sąd nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej deczyji, oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło