III SA/Lu 301/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą H. B. P. T. S. z siedzibą w P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą H. B. P. T. S. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy zaznaczając, iż domaga się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Na obecnym etapie prowadzenia sprawy do wymagalnych kosztów sądowych należy zaliczyć wpis sądowy od skargi, w związku z czym wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu w tym właśnie zakresie. Rozpoznając wniosek referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z unormowaniem art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, co do zasady ponosi koszty swojego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym, chyba, że przepis szczególny zwalnia ją od tego obowiązku. W przedmiotowej sprawie brak jest unormowania prawnego, które zwalniałoby stronę od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie częściowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej strony ubiegającej się o taką pomoc, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W pierwszej kolejności należy podnieść, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Koszt wpisu sądowego od wniesionej skargi wynosi w rozpoznawanej sprawie [...] złotych (§ 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193) Porównując wielkość tego kosztu sądowego do sytuacji majątkowej i finansowej strony skarżącej, uznać należy, że strona nie wykazała istnienia przesłanek przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Jak wynika z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu, skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie [...]. W okresie pięciu miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o prawo pomocy skarżący uzyskał dochód z prowadzenia działalności w wysokości [...] zł. W związku z prowadzoną działalnością posiada zobowiązania w formie czterech kredytów bankowych oraz czterech umów leasingu operacyjnego. Skarżący wykazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwojgiem niepełnoletnich dzieci. W rubryce dotyczącej dochodów skarżący podał, że jego miesięczny dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wynosi [...] zł brutto, zaś małżonka z tytułu umowy o pracę osiąga dochód w wysokości ...] zł brutto. Odnośnie stanu majątkowego skarżący wykazał, że posiada dom o pow. [...] m2. Podkreślić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja prawa pomocy przez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, powinna mieć zastosowanie do osób, które pomimo największych starań nie są w stanie uiścić tych kosztów ze względu na niski dochód lub jego brak. Odnosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego nie należy do szczególnie trudnych. Skarżący posiada stabilną sytuację finansową – ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy, osiąga dochody z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, małżonka skarżącego uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie skarżącego dochód ten wynosi [...] zł brutto. Porównując zaś wielkość łącznych miesięcznych dochodów skarżącego i jego rodziny ([...] zł brutto) do kwoty wpisu sądowego od wniesionej skargi ([...] zł), brak jest podstaw do uznania, że skarżący nie dysponuje środkami pieniężnymi, które mógłby przeznaczyć na opłacenie kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podnoszona przez stronę okoliczność posiadania zobowiązań w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w postaci kredytów bankowych jak również umów leasingu operacyjnego, nie stanowi samoistnej przesłanki przyznania prawa pomocy – zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie częściowym. Są to bowiem koszty związane bezpośrednio z działalnością gospodarczą prowadzoną w formie przedsiębiorstwa [...], a więc nie stanowią kosztów utrzymania koniecznego skarżącego i jego rodziny. Zaznaczyć również należy, że mimo posiadania wspomnianych zobowiązań, skarżący uzyskuje z tej działalności dochód, który jak wykazał wynosi [...] zł miesięcznie. Reasumując powyższe, skarżący nie spełnia przesłanek określonych art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, warunkujących przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie, bowiem nie wykazał, że poniesienie kosztów postępowania w postaci uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, wiązałoby się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.