III SA/Lu 303/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Protokolant Jowita Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 października 2007 r. przy udziale K. I., A. I., K. I. sprawy ze skargi R. N. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] stycznia 2007r. nr [...] Decyzją nr [...] z dnia [...]., wydaną przez Wojewodę na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (t.j Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z póź. zm) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z póź. zm.), po rozpatrzeniu odwołania R. N. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...]. znak: [...] orzekającej o odmowie wymeldowania A. I., K. I., K. I. z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym w I. przy ulicy S., utrzymano zaskarżoną decyzje w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ I instancji orzekł o odmowie wymeldowania powołując się na okoliczność, iż opuszczenie przez A. I. nie miało charakteru dobrowolnego. Organ stwierdził, iż nie zostały spełnione przesłanki wymeldowania z pobytu stałego wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Od wskazanej decyzji organu I instancji odwołanie wniósł R. N., zarzucając organowi błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu bez dowodów, że opuszczenie miejsca pobytu przez A. I. nie miało charakteru dobrowolnego. Zdaniem odwołującego się bezpodstawnie zostało przyjęte istnienie bezpośredniego związku pomiędzy rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego a opuszczeniem przez wskazane osoby miejsca stałego pobytu. Rozpoznając odwołanie organ II instancji stwierdził, iż decyzja organu I instancji jest pod względem merytorycznym i prawnym jest prawidłowa. Opuszczenie miejsca stałego pobytu przez A. I. i jej dzieci, nie miało charakteru dobrowolnego. Pomiędzy A. I. i R. N. istniał głęboki konflikt, którego skutkiem było postępowanie karne przeciwko skarżącemu. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że opuszczenie miejsca pobytu pod wpływem awantur domowych i zagrożenia, znalazło potwierdzenie w zeznaniach A. I., H. O., K.I., K. I. Natomiast odmiennej treści zeznania wskazujące na dobrowolność opuszczenia miejsca pobytu złożył wnioskodawca oraz P. K., D. J., A. P., która sądzi jedynie że opuszczenie lokalu było dobrowolne ponieważ zdarzenia takie miały miejsce w przeszłości. Zdaniem organu dla oceny dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego przez rodzinę I. decydujące znaczenie ma prawomocny wyrok Sądu Rejonowego, który uznał R. N. winnym tego, że od [...]r. do [...]r. znęcał się fizycznie i psychicznie nad swoją konkubiną. Wskazany okres obejmuje czas w którym A.I.i jej dzieci wyprowadziły się z dotychczasowego miejsca pobytu. Według organu, wymeldowanie z pobytu stałego jest możliwe tylko przy łącznym spełnieniu dwóch przesłanek - dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca stałego pobytu. Ocena trwałości opuszczenia miejsca pobytu nie zależy od subiektywnego przekonania jednej ze stron lecz musi być oceniana na podstawie obiektywnych, możliwych do zweryfikowania dowodów. Ustalony w sprawie stan faktyczny daje postawy do uznania, że opuszczenie przez A., K., K. I. miejsca pobytu stałego nie miało charakteru dowolnego i było skutkiem niezgodnego z prawem działania skarżącego. Według organu odwoławczego nie zostały spełnione wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanki pozwalające na dokonanie wymeldowania wskazanych osób z pobytu stałego. Zdaniem organu odwoławczego rozpoznanie sprawy karnej miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, zaś rozstrzygnięcie to znajduje oparcie także w pozostałych materiałach dowodowych w postaci zeznań świadków. II Na decyzję Wojewody nr [...]z dnia [...]. skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie wniósł R. N. wnosząc o je uchylenie. Skarżący zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego a mianowicie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych., poprzez niewłaściwe zastosowanie wskazanego przepisu i niezasadne przyjęcie że ustalony w sprawie stan faktyczny nie pozwala przyjąć iż strona postępowania – A. I. wraz z dziećmi opuściła lokal przy ulicy S. w sposób dobrowolny, bez zamiaru trwałego powrotu. III W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd zważył co następuje: IV Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z póź.zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zgodnie z § 2 powołanego wyżej przepisu, sądy administracyjne sprawują kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżanych aktów, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania czy organ administracji publicznej w toku postępowania nie naruszył przepisów prawa. Przedmiotem badania w sprawie jest decyzja z dnia [...]r., wydana przez Wojewodę w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego A. I., K. I.j i K. I. z lokalu przy ulicy S. V Materialno-prawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r., o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przepis określa sytuacje, kiedy organ gminy z urzędu lub na wniosek wszczyna postępowanie i wydaje decyzje w sprawie wymeldowania osoby. Zdaniem sądu, jedynym kryterium orzekania o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jest przesłanka opuszczenia przez tą osobę lokalu bez wymeldowania się. Nie ma znaczenia czy opuszczenie to miało charakter dobrowolny czy też nie. Najistotniejszy jest sam fakt opuszczenie lokalu przez osobę, bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. W rozumieniu art. 15 ust. 2 wskazanej ustawy, o opuszczeniu miejsca pobytu można mówić, gdy osoba lub osoby, których dotyczy postępowanie, fizycznie nie przebywają w lokalu, w którym do dnia opuszczenia miały zorganizowane centrum życia. Dobrowolność opuszczenia lokalu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Przesłanka ta nie powinna być brana pod uwagę przez organy orzekające w sprawie, gdyż nie przewidują jej przepisy prawa materialnego, które odnoszą się tylko do faktu opuszczenia miejsca pobytu oraz wskazują okres po którym powinno nastąpić wymeldowanie. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika bezspornie, że A. I. wraz z dziećmi nie przebywała w lokalu przy ulicy S. przez okres dłuższy niż 3 miesiące, to jest okres wskazany w treści art. 15 ust. 2 ustawy. Wobec czego należy stwierdzić, iż spełniona została dyspozycja stanu faktycznego określonego w tym przepisie, co daje podstawę do wymeldowania. Podnieść także należy, iż konflikty rodzinne nie podlegają ocenie sądu, gdyż kontroluje on jedynie prawidłowość wydania decyzji. Dodatkowo zauważyć należy, iż czynność wymeldowania jest czynnością materialnotechniczną, potwierdzającą jedynie fakt rzeczywistego pobytu w danym lokalu. Posiadanie przez organ prowadzący ewidencję ludności informacji o miejscu zamieszkania i pobytu obywateli, umożliwia prawidłowe funkcjonowanie ewidencji ludności – instytucji prawa publicznego. Wydanie decyzji o odmowie wymeldowania, w sytuacji gdy spełniona została dyspozycja art. 15 ust. 2 ustawy, jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, prowadzi do utrzymania stanu zameldowania osób, które faktycznie nie zamieszkują w danym lokalu, co z kolei prowadzi do fikcji meldunkowej. Utrzymywanie takiego stanu prowadzi do nieprawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Reasumując należy stwierdzić, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji, narusza przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) orzeczono jak w sentencji.