III SA/Lu 303/23
WyrokWSA w Lublinie2023-10-10
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Ewa Ibrom, Anna Strzelec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrata dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, stwierdzona decyzją administracyjną, jest proporcjonalną reakcją na popełnione naruszenia, w tym powtarzające się najpoważniejsze naruszenie polegające na posługiwaniu się kartą kierowcy, która nie jest jego własną?Ratio decidendi
Utrata dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego jest proporcjonalną reakcją na popełnione naruszenia, w tym powtarzające się najpoważniejsze naruszenie polegające na posługiwaniu się kartą kierowcy, która nie jest jego własną, jeśli przedsiębiorca nie wykazał podjęcia skutecznych działań naprawczych zapobiegających takim naruszeniom. Odpowiedzialność przewoźnika ma charakter administracyjny i nie jest oparta na zasadzie winy, a obejmuje również brak należytego nadzoru nad kierowcami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi przewoźnika drogowego A. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) utrzymującą w mocy decyzję o utracie dobrej reputacji. Utrata reputacji została stwierdzona w związku z nałożeniem kary pieniężnej za posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie była jego własną (najpoważniejsze naruszenie), a także za dwa bardzo poważne naruszenia dotyczące czasu odpoczynku i prowadzenia pojazdu. Skarżąca zarzuciła organowi brak ustaleń faktycznych i materiału dowodowego, a także naruszenie przepisów K.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Protokolant: Asystent sędziego Katarzyna Sugier po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2023 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 7 kwietnia 2023 r., Inspektor Transportu Drogowego (organ, GITD), po rozpoznaniu wniosku A. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 19 grudnia 2022 r. stwierdzającą utratę dobrej reputacji przewoźnika drogowego A. R. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A. R. "[...]" z siedzibą w [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu 28 lipca 2022 r. GITD zawiadomił przewoźnika drogowego A. R. (dalej jako skarżąca, strona skarżąca, przewoźnik) o wszczęciu z urzędu postępowania w zakresie spełnienia wymogu dobrej reputacji.
Organ ustalił, że decyzją z dnia 24 sierpnia 2021 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną za popełnienie naruszenia określonego w Ip. 6.3.3 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 220 ze zm.), dalej u.t.d., tj. posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą. Naruszenie to stanowi najpoważniejsze naruszenie opisane w grupie 2 pod nr 5 załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403 z 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.Urz. UE L 74 z 19 marca 2016, str. 8), dalej rozporządzenie Komisji nr 2016/403., tj. posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą (uznawane za prowadzenie pojazdu bez karty kierowcy). Kara pieniężna wynikająca z przedmiotowej decyzji została w całości zapłacona 8 czerwca 2022 r. Dodatkowo organ przy badaniu dobrej reputacji uwzględnił również inne naruszenia poza najpoważniejszymi tj. dwa bardzo poważne naruszenia stwierdzone w powołanej decyzji L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 sierpnia 2021 r., tj naruszenie z lp. 5.7.3 załącznika nr 3 do u.t.d. (skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin), które stanowi naruszenie opisane w grupie 1 pod nr 19 załącznika I do rozporządzenia Komisji nr 2016/403 i z lp. 5.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d. (przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin), które stanowi naruszenie opisane w grupie 1 pod nr 6 załącznika I do rozporządzenia Komisji nr 2016/403.
GITD ustalił również, że w stosunku do skarżącej było w przeszłości prowadzone postępowanie w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji zakończone decyzją GITD z dnia 31 stycznia 2020 r. stwierdzającą, że dobra reputacja przewoźnika pozostaje nienaruszona. Przedmiotowe postępowanie, tak jak postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z uwagi na stwierdzenie najpoważniejszego naruszenia wymienionego w grupie 2 pod nr 5 załącznika I do rozporządzenia Komisji nr 2016/403 w postaci posługiwania się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą.
W tym okolicznościach decyzją z dnia 19 grudnia 2022 r. organ stwierdził utratę dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego A. R..
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik skarżącej zarzucił przede wszystkim brak ustaleń faktycznych i kompletnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia.
Organ utrzymując w mocy decyzję własną wyjaśnił, że w świetle regulacji art. 3 ust. 1 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 51, ze zm.), dalej rozporządzenie nr 1071/2009 przedsiębiorcy wykonujący zawód przewoźnika drogowego muszą cieszyć się dobrą reputacją. Stosownie do art. 6 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia państwa członkowskie określają warunki, które przedsiębiorca i zarządzający transportem muszą spełniać, aby zapewnić zgodność z wymogiem dobrej reputacji. W przypadku gdy zarządzający transportem lub przedsiębiorca transportowy został, w jednym lub kilku państwach członkowskich, skazany za popełnienie poważnego przestępstwa lub nałożono na niego sankcje za jedno z najpoważniejszych naruszeń przepisów unijnych, określonych w załączniku IV, właściwy organ państwa członkowskiego siedziby w odpowiedni i terminowy sposób przeprowadza i kończy postępowanie administracyjne, w toku którego ocenia, czy ze względu na szczególne okoliczności utrata dobrej reputacji stanowiłaby w danym przypadku nieproporcjonalny środek. W ramach tej oceny właściwy organ bierze pod uwagę liczbę poważnych naruszeń przepisów krajowych i przepisów unijnych, o których mowa w ust. 1 akapit trzeci, a także liczbę najpoważniejszych naruszeń przepisów unijnych, określonych w załączniku IV, w odniesieniu do których zarządzający transportem lub przedsiębiorca transportowy został skazany lub nałożono na niego sankcje. Dalej organ wskazał, że zgodnie z załącznikiem nr IV do rozporządzenia nr 1071/2009 najpoważniejsze naruszenie dla celów art. 6 ust. 2 oznacza m.in. posługiwanie się przez kierowcę sfałszowaną kartą kierowcy, kartą, której nie jest posiadaczem lub którą otrzymał na podstawie fałszywych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów (pkt 6).
Następnie organ odwołał się do przepisów prawa krajowego regulującego zasady postępowania w zakresie spełnienia wymogu dobrej reputacji. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 7d ust. 1 u.t.d. organ wszczyna postępowanie administracyjne w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji przewoźnika drogowego, jeżeli wobec przewoźnika wydano m.in. wykonalną decyzję administracyjną lub wykonalne decyzje administracyjne o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie określone w załączniku nr 3 lub 4 do niniejszej ustawy, które zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia Komisji nr 2016/403 zostało zakwalifikowane jako poważne naruszenie lub bardzo poważne naruszenie, jeżeli częstotliwość występowania naruszeń, zgodnie z załącznikiem II do tego rozporządzenia, wymaga oceny dobrej reputacji lub gdy wydano wykonalną decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie określone w załączniku nr 3 lub 4 do niniejszej ustawy, które zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia Komisji 2016/403 zostało zakwalifikowane jako najpoważniejsze naruszenie (pkt 2 lit. a i b).
GITD wyjaśnił, że organ ustalając czy przedsiębiorca nadal spełnia wymóg dobrej reputacji, przeprowadził postępowanie zgodnie z wymogami art. 7d ust. 4 u.t.d.
Organ ustalił, że skarżąca w okresie od maja 2022 r. do sierpnia 2022 r. wykonała 487 zleceń transportowych i w ww. okresie terminie zatrudniała 24 kierowców. W ocenie organu, skarżąca nie przedłożyła dowodów na okoliczność podjęcia wystarczających działań mających na celu poprawę sytuacji w przedsiębiorstwie. Skarżąca wprawdzie powoływała się na wprowadzenie od czerwca 2022 r. planu naprawczego, w tym regularnego szkolenia kierowców, wprowadzenie nadzoru GPS, nawiązanie współpracy z zewnętrznym przedsiębiorstwem w zakresie ciągłego nadzoru nad pracą kierowców, jednakże poza opisaniem, na czym polegają przedmiotowe działania naprawcze i przedstawieniem oświadczenia przewoźnika o ukaraniu kierowcy karą finansową za nieprzestrzeganie ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy kierowcy nie przedstawiono żadnych dowodów wskazujących na podjęte działania naprawcze.
W ocenie organu skarżąca nie wykazała, że zapewniła prawidłową dyscyplinę pracy, stosując środki skuteczne, proporcjonalne i odstraszające od popełniania naruszeń. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że istnieje możliwość poprawy sytuacji w przedsiębiorstwie. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma także rodzaj popełnionego naruszenia przez przewoźnika tj. posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą. W ocenie organu przedsiębiorca popełnił naruszenia świadomie, celowo, lekceważąc obowiązujące przepisy dotyczące czasu pracy kierowców. Posługiwanie się kartą innego kierowcy w sytuacji, gdy kierowca ten nie znajdował się w pojeździć, nie wynikało z okoliczności, na które skarżąca nie miała wpływu, lecz opierało się na jej świadomej decyzji o naruszeniu przepisów. Organ wskazał też, że nie można abstrahować od uprzedniej karalności skarżącej za analogiczne naruszenie. GITD powołał się także na informacje z Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. z dnia 31 sierpnia 2022 r. co do stopy bezrobocia oraz barometru zawodów sporządzonym na rok 2022 r. dla ww. powiatu i ocenił, że nie nastąpi znaczny wzrost bezrobocia w tym regionie. W konsekwencji organ uznał, że odebranie przewoźnikowi dobrej reputacji będzie proporcjonalną reakcją na stwierdzone naruszenia. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 7d ust. 1 u.t.d. organ jest zobowiązany wszcząć postępowanie dotyczące badania dobrej reputacji w przypadku stwierdzenia popełnienia przez przedsiębiorcę jednego najpoważniejszego naruszenia.
Na koniec organ podkreślił, że odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia
przepisów ustawy o transporcie drogowym ma rozszerzony zakres, co oznacza, że ponosi on konsekwencje zarówno niewłaściwej organizacji przedsiębiorstwa, jak i braku należytego nadzoru nad osobami, którymi się posługuje (kierowcami, innymi pracownikami). Odpowiedzialność ta ma charakter administracyjny, nie jest oparta na zasadzie winy, a do stwierdzenia jej zaistnienia wystarczające jest - co do zasady - stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym, nawet jeżeli doszło do niego w sposób niezawiniony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca wniosła o uchylenie decyzji GITD oraz o umorzenie postępowania administracyjnego Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.), dalej k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
- art. 11 k.p.a. w świetle którego organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy ;
- art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 15, art. 75, art. 81 k.p.a, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nie poczynieniu ustaleń oraz nie zebraniu materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji oraz poczynieniu ustaleń niezgodnych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, skutkujące w konsekwencji przyjęciem, że zebrane dowody w sposób jednoznaczny wskazują na wpływ lub zgodę skarżącego na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego;
- art. 73 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie postępowania zapoznanie się z aktami przedmiotowej sprawy - brak zawiadomienia o zakończeniu przeprowadzonego postępowania dowodowego;
- art 107 § 3 k.p.a. przez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a następnie sporządzenia takiego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, aby strona mogła poznać szczegółowe podstawy nałożenia kary pieniężnej.
W uzasadnieniu zarzutów pełnomocnik skarżącej podnosił, że organ wydając decyzję nie wziął pod uwagę czy liczba stwierdzonych naruszeń jest nieznaczna w stosunku do liczby kierowców zatrudnionych przez przedsiębiorcę bądź będących w jego dyspozycji oraz skali prowadzonych operacji transportowych, a także nie wziął pod uwagę opinii polskiej organizacji o zasięgu ogólnokrajowym zrzeszającej przewoźników drogowych, których skarżąca jest członkiem. Pełnomocnik skarżącej przywołał również fragment uzasadnienia wyroku w sprawie III SA/Lu 284/20, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA, co do kryteriów stosowania sankcji administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontroli sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja organu w przedmiocie orzeczenia utraty dobrej reputacji przewoźnika drogowego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzenia nr 1071/2009.
Zgodnie z art. 7d ust. 1 u.t.d., organ właściwy w sprawach udzielenia, odmowy udzielenia, zmiany oraz zawieszenia lub cofnięcia zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego wszczyna postępowanie administracyjne w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji przewoźnika drogowego, zarządzającego transportem lub osoby fizycznej, o której mowa w art. 7c (osoby fizycznej uprawnionej do wykonywania zadań zarządzającego transportem w imieniu przedsiębiorcy na podstawie umowy), jeżeli wobec:
1) członka organu zarządzającego osoby prawnej, osoby zarządzającej spółką jawną, komandytową lub komandytowo-akcyjną, dyrektora wykonawczego, o którym mowa w art. 30076 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych, osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, zarządzającego transportem lub osoby fizycznej, o której mowa w art. 7c, został wydany prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo w dziedzinach określonych w art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1071/2009 w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji wymienione w art. 5 ust. 2a i 2b;
2) przewoźnika drogowego, zarządzającego transportem lub osoby fizycznej, o której mowa w art. 7c:
a) wydano wykonalną decyzję administracyjną lub wykonalne decyzje administracyjne o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie określone w załączniku nr 3 lub 4 do niniejszej ustawy lub załączniku nr 1 do ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych, które zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia nr 2016/403, zostało zakwalifikowane jako poważne naruszenie lub bardzo poważne naruszenie, jeżeli częstotliwość występowania naruszeń, zgodnie z załącznikiem II do tego rozporządzenia, wymaga oceny dobrej reputacji,
b) wydano wykonalną decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie określone w załączniku nr 3 lub 4 do niniejszej ustawy lub załączniku nr 1 do ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych, które zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia Komisji nr 2016/403 zostało zakwalifikowane jako najpoważniejsze naruszenie, lub
c) orzeczono lub nałożono prawomocnie karę w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym za naruszenie, które zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia Komisji nr 2016/403 zostało zakwalifikowane jako:– najpoważniejsze naruszenie,– poważne naruszenie lub bardzo poważne naruszenie, jeżeli częstotliwość występowania naruszeń, zgodnie z załącznikiem II do tego rozporządzenia, wymaga oceny dobrej reputacji,
d) został wydany prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo w dziedzinach określonych w art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1071/2009 popełnionych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
W myśl art. 7d ust. 2 ut.d., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, organ, o którym mowa w art. 7 ust. 2, wydaje decyzję stwierdzającą utratę dobrej reputacji.
Zgodnie z art. 7d ust. 5 pkt 1 u.t.d. po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ, o którym mowa w art. 7 ust. 2 wydaje decyzję stwierdzającą utratę dobrej reputacji - w przypadku uznania, że utrata dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia.
Przesłanką wszczęcia w niniejszej postępowania w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji przewoźnika drogowego było wydanie wykonalnej decyzji z dnia 24 sierpnia 2021 r. nr [...] o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej za popełnienie naruszenia określonego w Ip. 6.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą, które stanowi najpoważniejsze naruszenie opisane w grupie 2 (dotyczącej tachografów) pod nr 5 załącznika I do rozporządzenia Komisji nr 2016/403 tj. posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą (uznawane za prowadzenie pojazdu bez karty kierowcy). Dodatkowo przedmiotową decyzją nałożono na skarżąca karę pieniężną za:
- naruszenie z Ip. 5.7.3 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin,
- naruszenie z lp. 5.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin.
Przedmiotowe naruszenia stosownie do nr 19 i 6 grupy 1 (dotyczącej czasu prowadzenia pojazdu i czas odpoczynku) załącznika I do rozporządzenia Komisji nr 2016/403 stanowią bardzo poważne naruszenia.
Jak ustalił organ kara pieniężna wynikająca z decyzji L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 sierpnia 2021 r. została w całości zapłacona 8 czerwca 2022 r. (pismo Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w L. z dnia 22 lutego 2023 r., e-mail z Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w L. z 8 lutego 2023 r.- w aktach sprawy). Zatem na dzień wydania zaskarżonej decyzji kary nałożonej powyższą decyzją nie można uznać za niebyłą, na gruncie art. 94b u.t.d. Zgodnie z tym przepisem nałożoną karę pieniężną za najpoważniejsze naruszenie określone w załączniku IV do rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 lub poważne naruszenie określone w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 uważa się za niebyłą po upływie roku od dnia wykonania decyzji administracyjnej o jej nałożeniu.
Powyższe okoliczności nie były przez stronę skarżącą kwestionowane i są bezsporne.
Zasadnie wskazuje organ, że art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1071/2009 jednoznacznie wskazuje, że jednym z warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego jest cieszenie się dobrą reputacją. Natomiast warunki, które przedsiębiorca i zarządzający transportem muszą spełniać, aby zapewnić zgodność z wymogiem dobrej reputacji, określają państwa członkowskie, co wynika z art. 6 przedmiotowego rozporządzenia. Przepisy tego rozporządzenia określają także katalog naruszeń, których popełnienie co do zasady wyłącza możliwość przyjęcia, że wymóg dobrej reputacji jest spełniony.
Z regulacji art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009 wynika, że przy określaniu, czy przedsiębiorca spełnił wymóg dobrej reputacji państwa członkowskie uwzględniają postępowanie przedsiębiorcy, jego zarządzających transportem oraz innych odpowiednich osób określonych przez dane państwo członkowskie. Każde odniesienie w niniejszym artykule do wyroków skazujących, sankcji lub naruszeń obejmuje wyroki skazujące, sankcje lub naruszenia samego przedsiębiorcy, jego zarządzających transportem oraz innych odpowiednich osób określonych przez dane państwo członkowskie.
W akapicie trzecim art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009 określone zostały warunki, które przedsiębiorca i zarządzający transportem muszą spełniać, aby zapewnić zgodność z wymogiem dobrej reputacji. W lit. a i b zostało zawarte wyliczenie warunków obejmujących przynajmniej pewne wymogi. Pod lit. a wskazano, że dobrej reputacji zarządzającego transportem lub przedsiębiorcy transportowego nie podważają żadne poważne zarzuty, takie jak wyroki skazujące lub sankcje za popełnienie poważnego naruszenia obowiązujących przepisów krajowych w następujących dziedzinach: (i) prawo handlowe; (ii) prawo upadłościowe; (iii) płace i warunki zatrudnienia w zawodzie; (iv) prawo o ruchu drogowym; (v) odpowiedzialność zawodowa; (vi) handel ludźmi lub narkotykami. Pod lit. b z kolei wskazano, że zarządzający transportem lub przedsiębiorca transportowy nie zostali, w jednym lub kilku państwach członkowskich, skazani za poważne przestępstwo ani nie nałożono, na
nich sankcji za poważne naruszenie przepisów wspólnotowych dotyczących w szczególności m.in.: czasu prowadzenia pojazdu i odpoczynku kierowców, czasu pracy oraz instalacji i używania urządzeń kontrolnych (pkt (i)).
Z art. 6 ust. 2 rozporządzenia nr 1071/2009 wynika, że do celów ust. 1 akapit trzeci lit. b) w przypadku gdy zarządzający transportem lub przedsiębiorca transportowy
został, w jednym lub kilku państwach członkowskich, skazany za popełnienie poważnego przestępstwa lub nałożono na niego sankcje za jedno z najpoważniejszych naruszeń przepisów unijnych, określonych w załączniku IV, właściwy organ państwa członkowskiego siedziby w odpowiedni i terminowy sposób przeprowadza i kończy postępowanie administracyjne obejmujące w odpowiednich przypadkach kontrolę na miejscu w lokalach danego przedsiębiorcy. W toku postępowania administracyjnego zarządzający transportem lub inni przedstawiciele prawni przedsiębiorcy transportowego, stosownie do sytuacji, mają prawo do złożenia uwag i wyjaśnień.
W toku postępowania administracyjnego właściwy organ ocenia, czy ze względu na szczególne okoliczności utrata dobrej reputacji stanowiłaby w danym przypadku nieproporcjonalny środek. W ramach tej oceny właściwy organ bierze pod uwagę liczbę
poważnych naruszeń przepisów krajowych i przepisów unijnych, o których mowa w ust. 1 akapit trzeci, a także liczbę najpoważniejszych naruszeń przepisów unijnych, określonych w załączniku IV, w odniesieniu do których zarządzający transportem lub przedsiębiorca transportowy został skazany lub nałożono na niego sankcje. Każda taka decyzja musi być należycie umotywowana i uzasadniona. Jeżeli właściwy organ uzna, że utrata dobrej reputacji stanowiłaby nieproporcjonalny środek, podejmuje wówczas decyzję, że dobra reputacja danego przedsiębiorcy pozostaje nienaruszona. Uzasadnienie tej decyzji zostaje zapisane w rejestrze krajowym. Liczbę takich decyzji podaje się w sprawozdaniu, o którym mowa w art. 26 ust. 1. W przypadku gdy właściwy organ nie uzna, że utrata dobrej reputacji będzie nieproporcjonalnym środkiem, wyrok skazujący lub nałożona sankcja skutkują utratą dobrej reputacji.
Zgodnie zaś z załącznikiem nr IV pkt 6 do rozporządzenia nr 1071/2009, najpoważniejsze naruszenie dla celów art. 6 ust. 2 oznacza posługiwanie się przez kierowcę sfałszowaną kartą kierowcy, kartą, której nie jest posiadaczem lub którą otrzymał na podstawie fałszywych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów.
W świetle przytoczonej wyżej regulacji art. 6 ust. 2 rozporządzenia nr 1071/2009, a także art. 7d ust. 1 u.t.d. nie może budzić wątpliwości, że w okolicznościach rozpatrywanej organ zobowiązany był wszcząć postępowanie dotyczące badania dobrej reputacji przewoźnika, oraz że stwierdzenie popełnienia przez przedsiębiorcę już tylko jednego najpoważniejszego naruszenia, co miało miejsce w niniejszej sprawie, obligowało organ do przeprowadzenia takiego postępowania. Nie można też pomijać, że strona dopuściła się również dwóch bardzo poważnych naruszeń.
W ocenie sądu, organ przeprowadził postępowanie zgodnie z wymogami art. 7d ust. 4 u.t.d., w świetle którego przy dokonywaniu oceny dobrej reputacji, organ bierze pod uwagę w szczególności:
1) czy liczba stwierdzonych naruszeń jest nieznaczna w stosunku do liczby kierowców
zatrudnionych przez przedsiębiorcę bądź będących w jego dyspozycji oraz skali prowadzonych operacji transportowych;
2) czy istnieje możliwość poprawy sytuacji w przedsiębiorstwie, w tym czy w przedsiębiorstwie podjęto działania mające na celu wdrożenie prawidłowej dyscypliny pracy lub wdrożono procedury zapobiegające powstawaniu naruszeń obowiązków lub
warunków przewozu drogowego;
3) interes społeczny kontynuacji działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, w szczególności jeżeli cofnięcie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego spowodowałoby w znaczący sposób wzrost poziomu bezrobocia w miejscowości, gminie lub regionie;
4) opinię polskiej organizacji o zasięgu ogólnokrajowym zrzeszającej przewoźników drogowych, działającej od co najmniej 3 lat, której przedsiębiorca jest członkiem.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie w zaskarżonej decyzji zasadnie przypisane skarżącej naruszenia organ ocenił w kontekście przesłanki utraty po stronie skarżącej dobrej reputacji, uwzględniając również fakt, że przeciwko skarżącej toczyło się wcześniej postępowanie w zakresie spełnienia przez nią wymogu dobrej reputacji w związku z naruszeniami przepisów dotyczących transportu drogowego. Organ nie mógł pominąć, że prowadzone w przeszłości postępowanie w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji zakończone decyzją Inspektor Transportu Drogowego z dnia 31 stycznia 2020 r. stwierdzające, że dobra reputacja przewoźnika pozostaje nienaruszona miało związek z popełnieniem tożsamego najpoważniejszego naruszenia z grupy 2 nr 5 załącznika I do rozporządzenia Komisji nr 2016/403 tj. posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą (uznawane za prowadzenie pojazdu bez karty kierowcy.
W ocenie sądu powtarzalność naruszeń w tym samym obszarze działalności przedsiębiorcy/skarżącej to okoliczność, która musi być brana pod uwagę w zakresie badania przesłanki dobrej reputacji, albowiem wskazuje ona na postawę skarżącej i brak skuteczności w eliminowaniu zagrożeń, skutkujących naruszeniami przepisów o transporcie drogowym. Ukaranie za to samo naruszenie oznacza brak podjęci działań jakie opisuje art. 7d ust. 4 pkt 2 u.t.d. Chodzi tu bowiem o należyte dyscyplinowanie kierowców, przy jednoczesnym wykazaniu realnego charakteru takich działań (a nie tylko ich opisaniu i zapewnieniu o wdrożeniu). Realność ta polega na znajomości obsady kierowców (we wszystkich możliwych jej aspektach) w przedsiębiorstwie i posługiwaniu się efektywnym systemem kontroli/sprawdzania wykonywanej przez nich pracy i powinna skutkować co najmniej niepowtarzalnością naruszeń, za które przedsiębiorca był już karany (por. też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt VI SA/WA 2445/19, CBOSA).
Nie można podzielić stanowiska skargi, że organ nie wziął pod uwagę, że liczba stwierdzonych naruszeń jest nieoznaczana w stosunku do liczby kierowców zatrudnionych przez przedsiębiorcę, oraz że nie wziął pod uwagę opinii organizacji o zasięgu ogólnokrajowym zrzeszającej przewoźników.
Organ ustalił, że skarżąca w okresie od maja 2022 r. do sierpnia 2022 r. wykonała 487 zleceń transportowych i w tym okresie zatrudniała 24 kierowców, na dowód czego przesłano zestawienie faktur dotyczących sprzedaży usług transportowych oraz wykaz kierowców zatrudnionych w przedsiębiorstwie. Skarżąca wskazała, że od czerwca 2022 r. wprowadzono plan naprawczy, w tym regularne szkolenia kierowców, nadzór GPS, nawiązanie współpracy z zewnętrznym przedsiębiorstwem w zakresie ciągłego nadzoru na pracą kierowców. Słusznie jednak zauważył organ, że poza opisaniem w istocie, na czym polegają działania naprawcze i przedstawieniem oświadczenia przewoźnika o ukaraniu kierowcy karą finansową za nieprzestrzeganiem ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy kierowcy skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na realne podjęcie działań naprawczych mających na celu poprawę sytuacji w przedsiębiorstwie.
Zauważyć przy tym należy, że plan naprawczy realizowany miał być od czerwca 2022 r., czyli niewiele ponad miesiąc przed zawiadomieniem skarżącej o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie. Poza tym z przedstawionych przez skarżąca danych wynika, że miesięcznie wykonano około 121 operacji transportowcy, co na jednego kierowcę daje około 5 operacji transportowych. Tym samym taka ilość operacji transportowych i zatrudnionych kierowców umożliwiała skarżącej, w ocenie sądu, dopilnowanie wykonywania przewozów. Dlatego też podzielić należy ocenę organu, że wszystkie wskazane przez skarżącą działania w okolicznościach stanu faktycznego tej sprawy – uznać należy za niewystarczającą wobec odnotowanych powtarzalnych naruszeń. Jak już bowiem wyżej zaznaczono chodzi o wykazanie działań realnych w sensie ich skuteczności, a więc zapobiegających naruszeniom.
Powtarzalność naruszeń dowodzi natomiast braku takiej skuteczności. Jeżeli naruszenia się powtarzają dowodzi to bagatelizowania ich powagi przez przedsiębiorcę oraz nienależytego/w sensie nieskutecznego dyscyplinowania kierowców. Skarżąca zobligowana była wykazać jakie procedury i działania zostały w przedsiębiorstwie wdrożone i jakie przyniosły efekty. Ogólnikowe twierdzenia i w dodatku nie poparte żadnymi dowodami nie mogą i nie dają gwarancji, że zadania przewozowe będą realizowane z poszanowaniem obwiązujących przepisów. Jak zasadnie wskazał organ ustawodawca wymaga od przedsiębiorcy podjęcia określonej aktywności celem poprawy sytuacji w przedsiębiorstwie.
Sąd podziela stanowisko organu, że organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie mógł nie zauważyć karalności skarżącej za analogiczne naruszenie o najpoważniejszym charakterze, albowiem rzutowało to na ocenę spełnienia przesłanki w postaci możliwości poprawy sytuacji w przedsiębiorstwie skarżącej, w tym czy podjęte zostały skuteczne działania mające na celu wdrożenie prawidłowej dyscypliny pracy i były one należycie przez skarżącą egzekwowane. Powtarzalność naruszeń nie poprawia wizerunku skarżącej jako przedsiębiorcy prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, w kontekście prognozy nienaruszenia w tej działalności przepisów ustawy o transporcie drogowym i przepisów prawa unijnego w przyszłości.
Tym samym stanowisko organu, że brak jest podstaw do uznania, iż istnieje możliwość poprawy sytuacji w przedsiębiorstwie skarżącej jest prawidłowe. Trafnie przy tym podnosi organ, że odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym ma rozszerzony zakres, co oznacza, że ponosi on konsekwencje zarówno niewłaściwej organizacji przedsiębiorstwa, jak i braku należytego nadzoru nad osobami, którymi się posługuje (w tym kierowcami). Odpowiedzialność ta ma charakter administracyjny i nie jest oparta na zasadzie winy.
Organ ustalił również, że skarżąca należy do dwóch organizacji, tj. Zrzeszenia [...] w Polsce i [...] Stowarzyszenia [...] w B. P.. Organ uzyskał opinie od każdej nich. Organ nie kwestionował, iż opinie te są dla skarżącej pozytywne, co nie oznacza, wbrew zarzutom skargi, że wymóg stawiany art. 7d ust. 4 pkt 4 nie został spełniony.
W świetle regulacji art. 7d ust. 4 pkt 3 organ cenił też, czy istnieje interes społeczny kontynuacji działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, a w szczególności czy stwierdzenie utraty dobrej reputacji przez skarżącą spowodowałoby w znaczący sposób wzrost poziomu bezrobocia w danej miejscowości, gminie lub regionie. Organ uzyskał informację z Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. z dnia 31 sierpnia 2022 r., z której wynika, że aktualna stopa bezrobocia dla powiatu łukowskiego wynosi 3,2%. Zgodnie z barometrem zawodów sporządzonym na rok 2022 r. dla tego powiatu kierowcy samochodów ciężarowych i ciągników siodłowych zaliczają się do elementarnych grup zawodów deficytowych. Jak wskazano w przedmiotowym piśmie zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą nie będzie miało znaczącego wpływu na wzrost poziomu bezrobocia w regionie i nie wywoła innych negatywnych konsekwencji. Z uwagi na powyższe nie jest dowolne stanowisko organu, w zakresie zaistnienia przesłanki z art. 7d ust. 4 pkt 3 u.t.d.
W ocenie sądu organ dokonując oceny dobrej reputacji skarżącej zbadał wszystkie przesłanki dotyczące zarówno prowadzonej przez nią działalności, jak i wpływ tej działalności na poziom bezrobocia w regionie i zaspokajanie potrzeb lokalnej społeczności w zakresie transportu drogowego.
Wbrew zarzutom skargi, organ prowadząc postępowanie nie naruszył wskazanych w niej przepisów postępowania. Zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że organ dokonał oceny dobrej reputacji skarżącej nie tylko na podstawie dowodów zebranych przez organ, ale także dowodów przedłożonych przez stronę. Nie można podzielić zarzutów skargi, że organ poczynił ustalenia niezgodne z zebranym w sprawie materiale dowodowym. Bez wątpienia stan faktyczny sprawy zakończonej decyzją L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu drogowego z dnia 24 sierpnia 2021 r., niekwestionowany przez skarżącą uzasadniał, w świetle mających zastosowanie przepisów prawa unijnego i krajowego wszczęcie i przeprowadzenie postępowania w niniejszej sprawie.
Przeprowadzone postępowanie, w ocenie sądu, wykazało zaś, że utrata dobrej reputacji przez przewoźnika będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia.
W ocenie sądu organ wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. i zgromadził dowody niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ miał na uwadze wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, prawidłowo oceniając materiał dowodowy sprawy i wyjaśniając przesłanki, na jakich oparł swoje stanowisko, w tym te, które zostały przewidziane w art. 7d ust. 4 u.t.d. W szczególności na podstawie informacji udzielonych przez stronę co do liczby zatrudnionych kierowców w analizowanym okresie działalności, skali prowadzonych operacji transportowych oraz działań podjętych w celu wdrożenia prawidłowej dyscypliny pracy lub procedur zapobiegających powstawaniu naruszeń obowiązków/warunków przewozu drogowego, a także przynależności do ogólnokrajowej organizacji zrzeszającej przewoźników drogowych, ustalił i ocenił te okoliczności w aspekcie przesłanki dobrej reputacji. Ocenił również, korzystając z informacji urzędu pracy, istnienie interesu społecznego w kontynuacji działalności gospodarczej przez skarżącą w tym konsekwencje cofnięcia stronie zezwolenia dla wykonywania w terenie zawodu przewoźnika drogowego, gdy idzie o poziom bezrobocia.
W tych okoliczności zarzuty skargi co do naruszenia art. 107 § 3, art. 11, a także art. 8 k.p.a. uznać należy za nietrafne. Podobnie niezasadny jest zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. Na skutek złożenia wniosku o ponownie rozpatrzenie sprawy organ dokonał rozpoznania sprawy w jej całokształcie, odnosząc się przy tym do zarzutów w nim wskazanych, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji.
Wbrew zarzutom skargi organ zapewnił stronie skarżącej czynny udział w postępowaniu (zawiadomieniem z dnia 14 września 2022 r. pouczył ją o treści art. 10 k.p.a.), a jak wynika z akt sprawy skarżąca czynnie w tym postępowaniu uczestniczyła. Zarzuty skargi co do naruszenia art. 73 czy art. 81 k.p.a. są nietrafne.
Z kolei wskazane w uzasadnieniu zarzutów skargi uzasadnienie wyroku w sprawie sygn. akt III SA/Lu 284/20 nie może znaleźć żadnego odniesienia w niniejszej sprawie, gdyż zapadło w zupełnie odmiennych okolicznościach faktycznych i dotyczy problemu sumowania kar za naruszenie czasu pracy kierowców.
Z tych wszystkich względów i uznając, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, sąd działając na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz.1634 ze zm.), zobowiązany był skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło