III SA/Lu 306/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. M. i L. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. M. i L. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący H. i L. małżonkowie M. w piśmie z dnia 1 sierpnia 2011 r. wnieśli o "nieegzekwowanie" tej opłaty. Do pisma skarżący załączyli urzędowe formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Stwierdzić należy, że wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie strony dotyczące zwolnienia od kosztów sądowych, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Jak wynika z oświadczeń złożonych na urzędowych formularzach wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący pozostają ze sobą w związku małżeńskim i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Na ich utrzymaniu pozostaje pełnoletni syn, kontynuujący naukę w szkole średniej. Odnośnie stanu majątkowego skarżący wykazali, że posiadają dom o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolną o pow. [...] ha. Jako źródła utrzymania skarżący wskazali: rentę ZUS skarżącej w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie za pracę skarżącego w kwocie [...] zł. Podali, iż opłaty związane z mediami (energia elektryczna, gaz) wynoszą ok. [...] zł miesięcznie, wydatki związane z zakupem leków [...] zł miesięcznie ([...] zł skarżąca i [...] zł skarżący), a ponadto skarżąca spłaca raty dwóch kredytów po [...] zł i [...] zł. Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. Skarżący nie ujawnili dochodu z gospodarstwa rolnego, nie było również możliwe obliczenie tego dochodu na podstawie podanych przez nich informacji. Skarżący nie wskazali bowiem czy podana we wniosku powierzchnia gruntów ([...] ha) jest powierzchnią w hektarach fizycznych, czy przeliczeniowych (powierzchnia gruntów w ha przeliczeniowych jest podstawą obliczenia wysokości dochodu z gospodarstwa rolnego). W urzędowych formularzach wniosku o przyznanie prawa pomocy brak było również informacji czy skarżący otrzymali płatności bezpośrednie przyznawane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Z uwagi na powyższe, w trybie art. 255 p.p.s.a., wezwano skarżących (każdego z nich odrębnie) do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Wezwania powyższe zostały doręczone skarżącym w dniu 11 sierpnia 2011 r. i pozostały bez odpowiedzi (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III z dnia 2 września 2011 r.). W tym miejscu podnieść należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a., ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby (z uwzględnieniem stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości) ze stałymi koniecznymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy (a więc badanie sytuacji materialnej po opłaceniu stałych koniecznych wydatków na utrzymanie) z wielkością obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w danym postępowaniu. Oceniając informacje podane w urzędowych formularzach wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że skarżący nie wykazali w pełni, jaka jest ich rzeczywista sytuacja materialna. Nienadesłanie dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń spowodowało, że nie można ustalić dokładnie stanu majątkowego, jak też wysokości dochodów skarżących. Powyższe skutkuje tym, że nie jest możliwa ocena realnych zdolności płatniczych skarżących ponoszenia w niniejszej sprawie kosztów sądowych. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.