III SA/Lu 306/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. N. na postanowienie Wojewody Lubelskiego z dnia 20 marca 2026 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia przewlekłości postępowania Prezydenta Miasta Z. postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić H. N. kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. H. N. zwrócił się do Prezydenta Miasta Z. o udostępnienie danych osobowych z rejestru PESEL. W dniu 2 marca 2026 r. skarżący wniósł do Wojewody Lubelskiego ponaglenie na działanie organu pierwszej instancji. Po rozpatrzeniu ponaglenia Wojewoda Lubelski postanowieniem z dnia 20 marca 2026 r. nr [...] stwierdził przewlekłość postępowania Prezydenta Miasta Z. w sprawie udostępnienia danych adresowych z rejestru PESEL. H. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Wojewody Lubelskiego z dnia 20 marca 2026 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga wniesiona na postanowienie Wojewody Lubelskiego wydane na skutek rozpatrzenia ponaglenia podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r. poz. 143 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Ponadto na mocy art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. W niniejszej sprawie przedmiot skargi do sądu administracyjnego stanowi postanowienie Wojewody Lubelskiego stwierdzające przewlekłość postępowania Prezydenta Miasta Z. w sprawie udostępnienia danych z rejestru PESEL. Materialnoprawną podstawę wydania skarżonego postanowienia stanowił art. 37 § 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej "k.p.a."), zgodnie z którym organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym: 1) wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone i zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości. Unormowanie to służy zatem zwalczaniu bezczynności lub przewlekłości w załatwianiu sprawy, czyli wydaniu decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia ponaglenia jest rozstrzygnięciem podejmowanym w ramach nadzoru przez organy administracji. Analizowany przepis nie zawiera normy, która uprawniałaby adresata postanowienia do wniesienia zażalenia. Zarazem postanowienie wydane w trybie art. 37 § 6 k.p.a. nie jest postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, jako że jego celem jest jedynie spowodowanie, aby tego rodzaju rozstrzygnięcie (co do istoty) zostało podjęte w sytuacji, gdy organ administracji pozostaje w bezczynności lub w sposób przewlekły prowadzi postępowanie, albo też poinformowanie strony, że jej zarzuty w tym zakresie ocenione zostały jako niezasadne. Postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 6 k.p.a. nie jest także postanowieniem kończącym postępowanie administracyjne w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a., ponieważ na skutek wniesienia ponaglenia nie toczy się żadne nowe postępowanie administracyjne, a jedynie postępowanie w trybie nadzoru administracyjnego. Zaskarżonego postanowienia nie można również zakwalifikować do innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Postanowienie wydane w odpowiedzi na ponaglenie nie stwarza bowiem po stronie adresata jakichkolwiek uprawnień lub obowiązków, a tym samym nie można go zaliczyć do aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Możliwość poddania postanowienia wydanego w trybie art. 37 § 6 k.p.a. kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nie wynika także z żadnego przepisu szczególnego w rozumieniu art. 3 § 3 p.p.s.a. - w szczególności zaś z żadnego przepisu kodeksu postępowania administracyjnego. Należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie ma charakter wpadkowy (incydentalny), nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do jej istoty, przez co nie mieści się w kategorii spraw podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a zatem nie podlega ono kontroli sądu administracyjnego w myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji, skoro postanowienie wydane w trybie art. 37 k.p.a. nie podlega kognicji sądu administracyjnego, to skarga wniesiona w niniejszej sprawie na takie postanowienie podlega odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z przyczyn omówionych wyżej tego rodzaju sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Powyższej oceny nie zmienia zawarte w zaskarżonym postanowieniu pouczenie organu o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia postanowienia. Mylne pouczenie nie skutkuje bowiem przyznaniem stronie uprawnień, które nie wynikają z obowiązujących przepisów prawa. Z tych względów i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę. O zwrocie kwoty uiszczonej tytułem wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.