III SA/Lu 308/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...], wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), Dyrektor Izby Celnej w B. stwierdził niedopuszczalność zażalenia A. D. z dnia 20 lutego 2009 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] z dnia [...] w przedmiocie dokonania zajęcia towaru (przednich części samochodów osobowych marki VW Passat). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wyjaśnił, że w dniu 21 stycznia 2009 r. P. G. zgłosił w Urzędzie Celnym w K. w elektronicznym Systemie Kontroli Eksportu, według operacji zgłoszeniowej nr [...] do procedury wywozu ze Wspólnoty Europejskiej towar w postaci części przednich dwóch samochodów osobowych marki VW Passat. Towar ten został sprzedany na podstawie umowy kupna - sprzedaży z dnia 19 stycznia 2009r. A. D., obywatelowi R., który w dniu 10 lutego 2009r. przedstawił towar w Oddziale Celnym w K., celem wywozu towaru poza obszar celny Wspólnoty. Z uwagi na podejrzenia organu celnego, iż zgłoszony towar może stanowić odpad w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów, Naczelnik Urzędu Celnego w B. wystąpił do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w L. z wnioskiem o wydanie opinii o towarze pod kątem oceny spełnienia definicji odpadu, który pismem z dnia 13 lutego 2009r. wskazał, iż zgłoszony towar spełnia definicję odpadu. Jest to odpad niesklasyfikowany do żadnej list rozporządzenia (VVE) 1013/2006 oznaczony kodem 16 01 04*, w stosunku do którego obowiązuje zakaz wywozu na B. W związku z tym Naczelnik Urzędu Celnego w B. o nielegalnym przemieszczaniu odpadów zawiadomił Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w W. oraz Prokuraturę Rejonową w B., zaś postanowieniem nr [...]z dnia [...]adresowanym na zgłaszającego towar do procedury wywozu P. G., zajął towar w trybie art. 30 ustawy Prawo celne. Na to postanowienie zażalenie złożył nabywca towaru A. D., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zwolnienie towaru w celu wywiezienia na B., zgodnie z procedurą eksportu, ewentualnie o uchylane zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Dyrektor Izby Celnej, wydając zaskarżone postanowienie, wskazał na przyczyny podmiotowe niedopuszczalności zażalenia, w związku z wniesieniem środka odwoławczego przez osobę nie posiadającą legitymacji do dokonania tej czynności. W ocenie organu A. D. nie może być uznany za stronę postępowania, wobec czego jego zażalenie nie mogło być merytorycznie rozpatrzone. Organ odwoławczy wyjaśnił, że postanowienie o zajęciu towaru zostało adresowane na P. G., zaś zażalenie zostało złożone przez A. D., dlatego też w pierwszej kolejności należało dokonać kontroli złożonego zażalenia pod kątem jego dopuszczalności. Wskazując na art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne organ wyjaśnił, że do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Oznacza to pierwszeństwo procesowych uregulowań przepisów celnych, tj. przepisów procesowych zawartych w ustawie Prawo celne, przepisów rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz przepisów rozporządzenia Komisji (EWG) z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającym przepisy wykonawcze do powyższego rozporządzenia Rady. Powołując art. 4 pkt 18 rozporządzenia Rady ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny organ wyjaśnił, iż w korzystaniu z przewidzianych prawem procedur celnych, inaczej niż w przepisach ordynacji podatkowej określającej podmiot postępowania jako "stronę", podmiotem praw i obowiązków jest zgłaszający, tj. osoba, która dokonuje zgłoszenia celnego we własnym imieniu lub osoba, w której imieniu dokonywane jest zgłoszenie celne. Zgłoszenia celnego może dokonać każda osoba, która przedstawi lub doprowadzi do przedstawienia właściwym organom celnym towar, którego dotyczy zgłoszenie, razem ze wszystkimi dokumentami, których przedłożenie jest niezbędne dla zastosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której towar jest zgłaszany, przy czym zgłaszający musi mieć swoja siedzibę we Wspólnocie. Uzasadniając niedopuszczalność zażalenia organ odwoławczy powołał treść art. 199 ust. 1 oraz art. 788 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego i wyjaśnił, że obowiązek zadeklarowania prawidłowych danych spoczywa na zgłaszającym (eksporterze), który dokonuje zgłoszenia celnego do procedury wywozu na podstawie prawa, jakie posiada w stosunku do towaru obejmowanego zgłoszeniem wywozowym. Jeżeli dana osoba jest właścicielem towaru lub posiada podobne prawo do dysponowania nim, wskazuje swoje dane w polu eksporter/nadawca. Natomiast w operacji zgłoszeniowej nr [...] do procedury wywozu ze Wspólnoty Europejskiej jako nadawca/eksporter, jak też jako zgłaszający/przedstawiciel figuruje nie A. D., lecz P. G. Skoro przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego, jak i rozporządzenia wykonawczego do Wspólnotowego Kodeksu Celnego stanowią przepisy szczegółowe wobec przepisów Ordynacji podatkowej i mają przed nią pierwszeństwo, to określenie strony postępowania winno w pierwszej kolejności odbywać się w oparciu o regulacje wynikające z tych przepisów. W związku z tym zdaniem Dyrektora Izby Celnej za stronę postępowania powinien być uznany P. G., bowiem na nim ciążyły obowiązki związane z dopełnieniem wszelkich formalności związanych z uzyskaniem niezbędnych dokumentów do objęcia towarów procedurą wywozu. W niniejszej sprawie oznaczało to zastosowanie się do istniejącego zakazu wywozu odpadów niebezpiecznych do krajów nie należących do OECD. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł działający przez pełnomocnika A. D., domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 133 § 1 i art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, iż nie ma legitymacji do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] w sprawie zajęcia towaru. Skarżący podniósł, iż jest właścicielem zatrzymanego na granicy towaru i skoro pozbawiono go własności, to posiada interes prawny do żądania jego zwrotu. Nie zgadza się z argumentacją organu o pierwszeństwie stosowania przepisów celnych przez przepisami ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wskazane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowił art. 22 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zmianami – dalej Ordynacja podatkowa). Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że zgłaszającym towary do odprawy celnej przed Urzędem Celnym w K. był P. G. zaś odbiorcą skarżący ( k.1 akt administracyjnych), który był jednocześnie przewoźnikiem i przedstawił towary w Oddziale Celnym w K. w dniu 10 lutego 2009 r. zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622 ze zmianami, dalej Prawo celne), na który powołuje się organ celny do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV – Ordynacji podatkowej z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Zgodnie z art. 75 Prawa celnego przedstawicielem strony w postępowaniu celnym może być każda osoba, o której mowa w art. 4 pkt 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, a w szczególności: agencja celna, spedytor, przewoźnik z zastrzeżeniem z art. 78 Prawa celnego dotyczącym zgłoszenia celnego, który w sprawie nie ma zastosowania. Analiza powołanych przepisów jednoznacznie wskazuje, że skarżący nie jest stroną postępowania celnego i okoliczność ta nie budzi wątpliwości. Rozważenia wymaga jednak okoliczność, czy skarżący nie jest przedstawicielem strony (P. G.) i czy złożone przez niego zażalenie nie jest realizacją uprawnień wynikających z art. 76 Prawa celnego. Tego organ celny nie wyjaśnił, dopuszczając się naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej. Obowiązkiem organu było bowiem podjęcie wszelkich niezbędnych działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.