III SA/Lu 308/13
PostanowienieWSA w Lublinie2013-06-14
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego utrzymania, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że opłacenie kosztów sądowych w kwocie 100 zł lub niższej doprowadzi do uszczerbku w jej koniecznym utrzymaniu, mimo uzyskiwania miesięcznego dochodu netto w wysokości [...] zł. Ciężar dowodu spoczywa na stronie ubiegającej się o prawo pomocy, a przedstawiona przez skarżącą sytuacja materialna i finansowa była niewystarczająca i nierzetelna.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy zameldowania na pobyt stały. Wnioskodawczyni oświadczyła, że utrzymuje się z emerytury, nie posiada majątku i ponosi koszty leczenia. Mimo wezwania, nie przedstawiła pełnej dokumentacji dotyczącej swojej sytuacji materialnej i wydatków.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy.
Jednocześnie ze skargą skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, zaznaczając w nim, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku skarżąca oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł, nie posiada żądnego majątku, oszczędności, przedmiotów wartościowych. Podniosła również, że ponosi koszty leczenia. Na wezwanie referendarza sądowego z dnia 24 maja 2013 r. reprezentujący stronę pełnomocnik nadesłał jedynie część dokumentów, do złożenia których został zobowiązany.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie strony dotyczące zwolnienia od kosztów sądowych, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego do kosztów sądowych w sprawie niniejszej należy zaliczyć koszt wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł - § 2 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) i § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a., spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).
Porównując wielkość kosztów sądowych w sprawie niniejszej do sytuacji materialnej strony przedstawionej w urzędowym formularzu i wynikającej z nadesłanych dokumentów, stwierdzić należy, że strona nie wykazała spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., warunkujących przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie.
Skarżąca utrzymuje się ze świadczenia wypłacanego przez ZUS (emerytura + połowa renty), które od marca 2013 r. wynosi [...] zł brutto i [...] zł netto (wg. decyzji z ZUS z dnia [...] r.). Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Odnośnie wydatków na utrzymanie konieczne, skarżąca w oświadczeniu z dnia 7 czerwca 2013 r. podała jedynie, że wydaje na leczenie kwotę ok. [...] zł miesięcznie, nadesłała również fakturę VAT za telefon na kwotę [...] zł. Mimo stosownego wezwania, skarżąca nie wykazała innych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Nadesłane wezwania do uiszczenia zaliczki na wydatki, nie są związane z kosztami utrzymania koniecznego skarżącej, ale z procesem sądowym i postępowaniem egzekucyjnym, toczącymi się z jej udziałem. Oceniając możliwości płatnicze skarżącej nie można również pominąć faktu, że nie zostało wykonane, wezwanie referendarza do złożenia wyciągów bankowych z rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą, z okresu ostatnich trzech miesięcy.
W świetle przytoczonych okoliczności uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżąca nie przedstawiła swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Skarżąca nie wykazała, że opłacenie kwoty wpisu sądowego w wysokości 100 zł, bądź też ewentualnych innych kosztów sądowych w kwocie nie przekraczającej każdorazowo 100 zł, przy uzyskiwaniu miesięcznego dochodu w wysokości [...] zł netto, doprowadzi do uszczerbku w jej utrzymaniu koniecznym. Powyższe uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło