III SA/Lu 310/11
PostanowienieWSA w Lublinie2011-06-30
Skład orzekający: Anna Puton - Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek, skarżący korzystający z ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Skarżący, który jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku wykazania takiej sytuacji, prawo pomocy przyznaje się w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżąca L. W. złożyła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, uzasadniając wniosek podeszłym wiekiem, chorobami i przeznaczaniem większości renty na leki. Skarżąca jest zwolniona z mocy ustawy z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.Rozstrzygnięcie
Przyznano L. W. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] , nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: przyznać L. W. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Jednocześnie ze skargą skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca podniosła, że jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną (choroba [...], zmiany [...] w [...]) i większość otrzymywanego świadczenia rentowego przeznacza na zakup leków.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z powołanym unormowaniem, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa, w której strona skarżąca wniosła skargę, mieści się w wymienionej kategorii spraw, a zatem strona jest w tej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W związku z tym, że strona nie ma obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie w której wniosła skargę, rozpoznaniu podlega jedynie wniosek strony o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata.
Do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy (art. 262 p.p.s.a.). Zgodnie z powyższym, żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stwierdzić należy, że wniosek strony o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona wykazała, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z oświadczenia złożonego przez skarżącą na urzędowym formularzu wynika, iż pozostaje ona we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Skarżąca otrzymuje świadczenie emerytalne z ZUS w wysokości [...] zł netto (po dokonanych potrąceniach egzekucyjnych), natomiast syn skarżącej pobiera rentę w kwocie [...] zł netto (po potrąceniach egzekucyjnych). W skład majątku strony wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2 oraz działka o pow. [...] arów, poza tym strona i jej syn nie posiadają innych nieruchomości, jak również żadnych zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. Skarżąca podniosła, że jej syn jest zaliczony do I grupy inwalidzkiej i wymaga stałej, nieprzerwanej opieki. Pokreśliła również, że ze względu na posiadane przez nią i jej syna schorzenia, większą część świadczeń przeznaczają na zakup leków. Odnośnie kosztów utrzymania mieszkania, skarżąca określiła ich wysokość na kwotę [...] zł miesięcznie.
Mając na uwadze przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, sytuację materialną i zdrowotną strony skarżącej i jej syna pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym, uznać należy, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe prowadzi do wniosku, że strona znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata.
Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło