III SA/Lu 311/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Asesor WSA Małgorzata Fita, Protokolant asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w dniu 7 października 2004 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem ponadnormatywnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...]; 2. określa, że decyzje wymienione w pkt 1 nie podlegają wykonaniu w całości; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz L. P. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] wydaną w sprawie L. P., prowadzącego działalność gospodarczą jako "[...]" w P., na podstawie art. 138 § 1 kpa, art. 13 g ust. 1 - 4, art. 40b ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. nr 71 z 2000 r. poz. 838 z późn. zm.), § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. nr 32 z 2003 r. poz. 262) po rozpoznania odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] – Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] lutego 2004 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego dokonali pomiaru nacisku osi oraz masy całkowitej wyjeżdżającego z Polski ciągnika z naczepą o nr rej. [...] użytkowanego przez L. P. prowadzącego firmę [...] z siedzibą w P. Pomiaru dokonano wagą samochodową do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów, znak fabryczny ASM 4301, znak typu RPT 98233, nr fabryczny [...], posiadającą ważne świadectwo legalizacji nr [...] wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w dniu [...] listopada 2003 r. Wagi tego typu zostały zatwierdzone do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów przez Prezesa Głównego Urzędu Miar na mocy decyzji Nr ZT 797/98 z dnia 14 września 1998 r. Wynik pomiaru wskazał przekroczenie dopuszczalnego nacisku na drugą oś pojazdu o 2,87 kN. W związku z tym, że wykonujący transport nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] wymierzył karę pieniężną w kwocie 720 zł. za przejazd pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych bez właściwego zezwolenia. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł pełnomocnik strony, wnosząc m. in. o uchylenie skarżonej decyzji i wstrzymanie jej wykonania. Decyzją z dnia [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu skazano, że z uzyskanego z wagi wydruku komputerowego nr 217376 nie wynika, by w chwili dokonywania pomiaru waga sygnalizowała jakiekolwiek nieprawidłowości. Według § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalny nacisk osi pojedynczej wynosi 100 kN. W przedmiotowej sprawie nacisk na drugą oś wyniósł 102,87 kN, a więc o 2,87 kN więcej niż wynosi dopuszczalna norma. Przekroczenie dopuszczalnego nacisku w takim zakresie uzasadnia wymierzenie kary pieniężnej w kwocie 720 zł., zgodnie z załącznikiem do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98 poz. 602 z późn. zm.) ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Obciążenie przewoźnika kara za przejazd nienormatywnym pojazdem ma charakter obligatoryjny i następuje niezależnie od przyczyny przekroczenie nacisku na osie pojazdu. Na decyzję organu odwoławczego L. P. w dniu [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarżący zarzucił decyzji rażące naruszenie art. 156 § 1 ust. 2 w związku z art. 68 oraz 107 § 1 kpa, art. 2 oraz 42 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6, 7, 10 § 1, 105 § 1, 97 § 1 pkt 4 i 100 § 1 kpa i wniósł o uchylenie skarżonej decyzji w całości oraz wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Naczelnika Urzędu Celnego zostały wydane z naruszeniem przepisów dotyczących sposobu ważenia jako przesłanki ustalenia ponadnormatywnego nacisku osi pojazdu, która w ocenie organów obu instancji postępowania administracyjnego dała podstawę do wymierzenia kary pieniężnej. Zgodzić się należy co do zasady ze stanowiskiem zawartym w skarżonej decyzji, iż stosownie do art. 40 b ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, osoby upoważnione przez naczelnika urzędu celnego są uprawnione do kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów określonych przepisami ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Bezsporne jest również, że w myśl przepisów obowiązujących w dacie wydania skarżonej decyzji, za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu pobiera się kary pieniężne (art. 13 g ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w brzmieniu na dzień [...] lutego 2004 r.). Wadliwość działania organów administracji związana jest jednak z metodą dokonywania pomiarów dla celów wymierzenia kary. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. nr 63 poz. 636 z późn. zm.) prawnej kontroli metrologicznej podlegają przyrządy pomiarowe, stosowane m. in. przy pobieraniu opłat, podatków i niepodatkowych należności budżetowych, zaś art. 8 ust. 2 ustawy zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw gospodarki do określenia w drodze rozporządzenia, przyrządów pomiarowych, o których mowa w ust. 1. W myśl art. 29 cyt. ustawy - do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych prawna kontrola metrologiczna odbywa się na podstawie przepisów dotychczasowych, nie dłużej jednak niż przez 1 rok od dnia wejścia w życie ustawy. Ustawa weszła w życie w dniu 1 stycznia 2003 r. (z pewnymi wyjątkami). Na podstawie cytowanej delegacji wydane zostało rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 lutego 2003 r. w sprawie przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz rodzajów przyrządów pomiarowych, które są legalizowane bez zatwierdzenia typu (Dz. U. nr 41 poz. 351), zgodnie z którym prawnej kontroli metrologicznej podlegają m. in. niektóre przyrządy pomiarowe służące do pomiaru masy, w tym wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu. Nie ulega zatem wątpliwości, że wagi tego typu podlegają obowiązkowej kontroli metrologicznej, która definiowana jest jako działanie zmierzające do wykazania, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania metrologiczne określone we właściwych przepisach (art. 4 ust. 9 cyt. ustawy). Jednak na dzień dokonania pomiaru nie istniały przepisy określające te wymogi. Stosowne przepisy zostały wydane dopiero w ramach rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. U. nr 35 poz. 316), które weszły w życie w dniu 13 marca 2004 r. Tym samym w okresie od 1 stycznia 2004 r. do dnia 13 marca 2004 r. nie obowiązywały żadne wymagane ustawą normy uszczegółowiające wymagania i charakterystyki metrologiczne wag tego typu oraz regulujące bezpieczne procedury ważenia w celu uzyskania poprawnego wyniku. Skoro brak było przepisu określającego, w jaki sposób należy dokonywać pomiaru wagi, wszelkie ustalenia organów administracji w tym zakresie noszą cechy dowolności. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy orzekające naruszyły zasadę ogólną postępowania wyrażoną w art. 7 kpa, obligującą organy do ustalania prawdy obiektywnej w toku postępowania, a także art. 77 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Brak wymaganych przepisów pozwalających na zgodne z prawem ustalenie nacisku osi pojazdu nie pozwala na ustalenie stanu faktycznego w taki sposób, który byłby możliwy do zaakceptowania w ramach porządku prawnego. Tym samym nie jest możliwe zastosowanie określonej normy o charakterze sankcjonującym, a więc nałożenie opłaty za przejazd pojazdem ponadnormatywnym. W konsekwencji uznać należy, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów w zakresie postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztów Sąd orzekł zgodnie z treścią art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Wyrok uwzględniający skargę jest w określonym przedziale czasowym nieprawomocny, nie wywołuje zatem jeszcze skutku w odniesieniu do zaskarżonego aktu. Skoro jednak sad uchylił decyzje wydane w obu instancjach, po wydaniu wyroku (choćby nieprawomocnego) nie powinny być one wykonywane. Zgodnie zatem z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd określił że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonywane do czasu uprawomocnienia się wyroku.