III SA/Lu 312/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek,, Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Protokolant Starszy inspektor Maria Filipek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi A. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego. oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania A. Ł. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] maja 2007 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy działkami położonymi w R. D.: nr 840 stanowiącą własność A. Ł. z nr 844/1 stanowiącą własność A. W. i nr 839/2 stanowiącą własność A. Ł. z nr 843/4 stanowiącą własność A. W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżoną decyzją organ pierwszej instancji umorzył na podstawie art. 105 § 1 kpa postępowanie rozgraniczeniowe w sprawie, w której stronami są A. Ł. oraz A. W.. Organ uznał, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ strony zawarły ugodę. Od decyzji odwołanie wniósł A. Ł., podnosząc w szczególności, że ugoda została zawarta pod presją geodety, który straszył sądem, policją. Skarżący, jako młody człowiek, bojąc się sądu i kosztów podpisał ugodę nie znając prawa i znalazł się w sytuacji bez wyjścia. Geodeta cały czas był po stronie braci A. i L. W. i nic nie zrobił aby wytłumaczyć i pomóc młodemu człowiekowi. Podnosi, że jest w bardzo trudnej sytuacji, gdyż on i jego rodzina są zastraszani przez sąsiada, którego na wszystko stać. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że A. W. w dniu [...] sierpnia 2006 r. złożył wniosek o wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie wymienionych na wstępie nieruchomości. Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. wszczął postępowanie rozgraniczeniowe i upoważnił do ustalenia przebiegu granic geodetę L. B.. Geodeta zebrał dokumentację niezbędną do zbadania stanu prawnego nieruchomości i sporządził sprawozdanie techniczne z dnia [...] stycznia 2007 r. Strony po negocjacjach i nakłanianiu przez geodetę do ugodowego zakończenia sporu ustaliły nowy przebieg granic pomiędzy działkami objętymi wnioskiem o rozgraniczenie. Geodeta sporządził protokoły graniczne z dnia [...] października 2006 r. i spisał akty ugody zgodnie z rozporządzeniem Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz. U. z 1999 r. Nr 45, poz. 453) Ugodę zawarły uprawnione podmioty w formie przewidzianej przepisami rozporządzenia i zawierającej informacje, ze ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej. Strony zgodnie oświadczyły, że uważają spór za wygasły, ustalone granice uznają za obowiązujące i nie zgłaszają zastrzeżeń do ich przebiegu. Ugoda przed podpisaniem została stronom odczytana. Wezwanie do stawienia się na gruncie doręczono stronom zgodnie z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Kolegium uznało, że zawarcie ugody przed geodetą likwidujące spór graniczny prowadzi do umorzenia postępowania przez organ administracyjny. Ugoda taka może zostać wzruszona jedynie przed sądem powszechnym w postępowaniu cywilnym. Postępowanie o rozgraniczenie stało się zatem bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Na powyższą decyzję A. Ł. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Nie wskazując podstawy prawnej skargi ani konkretnych zarzutów, podniósł on, że ugoda jest dla niego krzywdząca, a jej zawarcie wynikało z nieznajomości prawa, niedoświadczenia i związanej z tym nieumiejętności należytego prowadzenia swoich spraw. Skarżący wskazuje także na istnienie narastającego konfliktu z sąsiadami oraz trudną sytuację swojej rodziny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze niosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, a zatem podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W przedmiotowej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa. Trafnie wskazują organy administracji obu instancji, że zawarcie przez strony ugody czyni bezprzedmiotowym postępowanie rozgraniczeniowe, a zatem podlega ono umorzeniu. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym (zob. ostatnio wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2007 r. I OSK 376/2006) – ugoda zawarta przed geodetą, ma zgodnie z postanowieniami art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, moc ugody sądowej. Ma ona w istocie postać umowy, do której stosuje się poza przepisami art. 917 i 918 k.c. ogólne przepisy prawa cywilnego dotyczące zawarcia umowy, w tym odnoszące się do wad oświadczenia woli. Nie jest to więc ugoda "administracyjna" w rozumieniu art. 114 - 122 k.p.a. A skoro tak - to nie podlega (bo nie może podlegać) ona kontroli, ani w decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego, ani w wyniku zaskarżenia tej decyzji do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie niniejszym w pełni podziela przedstawiony wyżej pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazać należy, że wszczęte przez organ administracji publicznej postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości może zostać zakończone wyłącznie przez wydanie jednego z trzech rodzajów decyzji administracyjnych: 1) decyzji merytorycznej o zatwierdzeniu ustalonych przez geodetę granic (art. 31 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne), 2) decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi powszechnemu (art. 34 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne), 3) decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego (art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.). Ta ostatnia zapada wówczas, gdy zawarcie ugody cywilnej przed geodetą kończy spór co do przebiegu granic, w związku z czym dalsze postępowanie rozgraniczeniowe staje się bezprzedmiotowe. Formalnie wszczęte przez organ administracji publicznej postępowanie administracyjne należy zakończyć poprzez wydanie decyzji umorzeniowej. Jest to więc decyzja o charakterze czysto proceduralnym, której prawidłowość może zostać oceniona wyłącznie w kontekście przepisów art. 105 § 1 k.p.a. i art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Sąd administracyjny może badać jedynie legalność zaskarżonych decyzji to znaczy czy w tej sprawie były podstawy do ich wydania. Nie mógł Sąd natomiast w ramach badania zgodności z prawem tych decyzji dokonywać kontroli ugód, które stanowiły podstawową przesłankę umorzenia postępowania dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości. Nawet gdyby - czego nie należy przesądzać - ugoda zawarta przed geodetą była wadliwa, to nie miałoby to wpływu na zgodność z prawem decyzji umarzającej postępowanie rozgraniczeniowe ponieważ uchylenie się od skutków prawnych takiej ugody zawartej pod wpływem błędu lub groźby wymaga odrębnego oświadczenia woli (art. 89 kodeksu cywilnego), lub wytoczenia stosownego powództwa w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Dopóki istnieje formalnie zawarta ugoda – a więc zgoda zainteresowanych co do przebiegu granic, postępowanie administracyjne w zakresie rozgraniczenia jest bezprzedmiotowe, zaś jego umorzenie w świetle art. 105 §1 kpa było zasadne. Skoro zatem skarżący nie uchylił się skutecznie od skutków zawartej przez siebie ugody, nie może kwestionować tego, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, a zatem należało je umorzyć. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była więc jedynie prawidłowość postępowania administracyjnego w zakresie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego. W tym zakresie organy administracji postępowały prawidłowo, wydane decyzje nie naruszyły prawa. Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.