III SA/Lu 317/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 października 2006 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...]. Decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania J. C. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej; utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że z orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...] wynika, że przedłożona przez J. C. dokumentacja nie potwierdza jego zawodowego narażenia na promieniowanie jonizujące tj. czynnik, który mógł być istotny w powstaniu przewlekłej białaczki szpikowej. Również w rejestrze Zakładu Ochrony Radioaktywnej IMP J. C. nie figuruje jako osoba zawodowo eksponowana na promieniowanie jonizujące. W rozmowie telefonicznej przeprowadzonej z pracownikami Centralnego Laboratorium Ochrony Radiologicznej prowadzącego rejestr wszelkich awarii w istniejących i budowanych elektrowniach atomowych, które stanowiły lub mogły stanowić jakiekolwiek zagrożenie wzrostu promieniowania ponad te występujące w danym rejonie ustalono, że nie odnotowano takiego przypadku w czasie rozruchu pierwszego reaktora w Elektrowni Atomowej w D. Chwilowe odwołanie pracowników z budowy drugiego reaktora mogło być przewidziane w zabezpieczeniu profilaktycznym związanym z poszczególnymi fazami procesu uruchamiania pierwszego reaktora. W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że decyzja pierwszoinstancyjna jest prawidłowa pod względem merytorycznym i została oparta na właściwych podstawach prawnych. Skargę sądową na powyższą decyzję złożył J. C., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że w okresie pracy przy budowie drugiego reaktora (podczas rozruchu pierwszego) Elektrowni Atomowej w D. (styczeń-grudzień 1985 r.) dwukrotnie odwoływano pracowników ze stanowisk pracy. Skarżący jest przekonany, że w tym czasie musiał być w zasięgu działania radioaktywnego, którego skutki ujawniają się dopiero po kilkunastu latach. Dwóch kolegów skarżącego pracujących razem z nim w owym czasie zmarło, zaś przyczyną śmierci był nowotwór. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podnieść trzeba, że organy decyzyjne w przedmiotowej sprawie nie dostosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, które zostały zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 marca 2004 r. sygn. 3 II SA/Lu 1193/03, co świadczy o naruszeniu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W czasie swej aktywności zawodowej J. C. zatrudniony był w kilku zakładach pracy, przy czym zachorowanie na przewlekłą białaczkę szpikową skarżący wiąże z pracą w firmie "[...]" S.A. w K. w czasie oddelegowania do budowy Elektrowni Atomowej D. (dawna C.). Według skarżącego w okresie od stycznia do grudnia 1985 r. podczas prac przy budowie drugiego reaktora, nastąpił rozruch pierwszego reaktora i wówczas odwołano wszystkich pracowników ze stanowisk pracy. Skarżący jest przekonany, że było to spowodowane zasięgiem działania radioaktywnego, co z kolei stanowiło przyczynę jego schorzenia a także przyczynę chorób nowotworowych, a następnie śmierci dwóch kolegów pracujących wówczas razem z nim. Nie ulega wątpliwości, że jednym z czynników powodujących białaczkę szpikową jest promieniowanie jonizujące. Podstawowym zadaniem organów decyzyjnych było zatem sprawdzenie twierdzeń skarżącego i zbadanie czy rzeczywiście w okresie jego pracy przy budowie elektrowni jądrowej w B. wystąpiły zdarzenia radiacyjne. Wbrew stanowisku organu II instancji nie przeprowadzono skutecznego dowodu, zaprzeczającemu twierdzeniu skarżącego. W aktach sprawy znajduje się jedynie "informacja służbowa" z dnia 5 czerwca 2006 r. o wynikach rozmów telefonicznych przeprowadzonych z pracownikami Państwowej Agencji Atomistyki oraz Centralnego Laboratorium Ochrony Radiologicznej. Według sporządzającego tę informację, wymienione instytucje potwierdziły, że "w pierwszym kwartale roku 1985 nie miało miejsca żadne zdarzenie radiacyjne w elektrowni jądrowej w miejscowości D. (...)". Stosownie do art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W myśl zaś art. 76 § 1 dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Skoro w postępowaniu nie uzyskano dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., to nie można utożsamiać "informacji służbowej" z tym dokumentem i skutecznie zaprzeczyć stanowisku skarżącego. Z kolei w orzeczeniu lekarskim [...] z dnia [...] sporządzonym przez Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. N. powołano się na pismo Zakładu Ochrony Radiologicznej Instytutu Medycyny z dnia [...] Tymczasem pisma tego nie ma w aktach sprawy. We wcześniejszym postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji przez organy obu instancji, które zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w/w wyrokiem, nie wyegzekwowano m.in. od "[...]" S.A. w K. charakterystyki warunków i stanowiska pracy J. C., informacji o zagrożeniu zawodowym i nie przeprowadzono dochodzenia epidemiologicznego. Zgodnie z przywołanym wyrokiem, orzeczenia lekarskie wydano przedwcześnie, skoro jednostki organizacyjne opracowujące te orzeczenia nie dysponowały wymienionymi wcześniej dowodami. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji zwrócił się do "[...]" S.A. w K. o nadesłanie charakterystyki pracy świadczonej przez skarżącego m.in. na budowie elektrowni atomowej D. Żądanie to okazało się bezskuteczne, ponieważ "[...]" S.A. w K. znajduje się w likwidacji. Nie posiada żadnej dokumentacji w przedmiotowej sprawie, jak również osób kompetentnych do sporządzenia opisu stanowisk pracy. Aktualne komplikacje w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym (w dużej mierze spowodowane zaniechaniami i błędami organów decyzyjnych, a wcześniej jednostek organizacyjnych właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych), nie zwalniało organów od podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i jego oceny w myśl reguł określonych w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Skoro decyzje organów obu instancji zapadły z naruszeniem w/w przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przeto podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 135 p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę należy zwrócić się do właściwych organów państwowych (krajowych i Republiki Czeskiej) o potwierdzenie, czy w okresie pracy świadczonej przez skarżącego na budowie elektrowni atomowej D. nastąpiły zdarzenia związane z promieniowaniem jonizującym. Po uzyskaniu niezbędnych dokumentów urzędowych – organ zleci właściwej jednostce organizacyjnej do rozpoznawania chorób zawodowych, o jakiej mowa w § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) wydanie orzeczenia w sprawie choroby zawodowej. W wypadku zakwestionowania tego orzeczenia przez skarżącego, należy postąpić w myśl § 9 ust. 2 cyt. rozporządzenia. Po wydaniu orzeczenia (orzeczeń) organ I instancji wyda stosowną do dokonanych ustaleń decyzję pamiętając, że stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. oprócz J. C. powinien być zakład pracy o którym mowa w § 10 ust. 3 pkt 2 cyt. rozporządzenia (obecnie [...] S.A. w upadłości w Kielcach). Z tych względów należało orzec jak w sentencji.