III SA/Lu 321/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego M.K. kwotę [...] zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm. ), po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Burmistrza Miasta D. z dnia [...] kwietnia 2008 r., Nr [...] orzekającej o anulowaniu czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu M. K. w lokalu przy ul. W. [...] w D., działający z upoważnienia Wojewody L. Dyrektor Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu podniesiono, że organ I instancji orzekł o anulowaniu czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu M. K. w lokalu przy ul. W. [...] w D. uzasadniając swoje rozstrzygnięcie tym, że czynność zameldowania dokonana została z naruszeniem przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł M. K. podnosząc, iż zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Po zapoznaniu się z treścią odwołania i zgromadzonym materiałem dowodowym, organ drugoinstancyjny uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji i dowodach osobistych (tj. Dz.U. 2000 r. nr 139, poz. 993 z późn. zm.) stanowi, że organ ewidencyjny jest obowiązany na podstawie zgłoszenia pobytu dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i jej miejsca pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. W przypadku, gdy zgłoszone dane budzą wątpliwości, o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga właściwy organ gminy (art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Jeżeli dane zostały zarejestrowane, tj. organ dokonał czynności materialno-technicznej zameldowania, a następnie ujawnione zostały sprzeczności między danymi zgłoszonymi a stanem faktycznym, organ w każdym czasie powinien rozstrzygnąć wątpliwości w postępowaniu w przedmiocie uchylenia dokonanej czynności materialno-technicznej. Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające wykazało, że czynność materialno-techniczna dokonana została z naruszeniem obowiązujących w tym przedmiocie przepisów. W aktualnym stanie prawnym jedyną podstawą do dokonania zameldowania jest faktyczne zamieszkiwanie w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Zdaniem organu, odwołujący się w dacie dokonywania czynności zameldowania tj. w dniu 14 sierpnia 2002 r. w lokalu przy ul. W. [...] w D. nie zamieszkiwał. Powyższy fakt potwierdzają zgodnie i konsekwentnie świadkowie składający zeznania w tym postępowaniu zamieszkujący w sąsiedztwie obu lokali tj. lokalu, w którym odwołujący się dokonał zameldowania jak i lokalu gdzie zamieszkuje wraz z rodziną. (protokoły z zeznań świadków w aktach sprawy). Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, ustalono, że odwołujący się w lokalu, w którym się zameldował, przebywał sporadycznie. Odwiedzał swoją matkę, która w tym lokalu zamieszkiwała, a także przeprowadzał jego remont. Odmienne zeznania złożone zostały jedynie przez siostrę odwołującego się oraz jego żonę. Zdaniem organu, zeznania te są odosobnione i nie zasługują na uwzględnienie. Kierując się zasadami logiki, organ odwoławczy uznał, że trudno dać wiarę zeznaniom odwołującego się i jego rodziny, iż to on opiekował się chorą matką, gdy w spornym lokalu zamieszkiwała siostra M. K. będąca z zawodu pielęgniarką. Organ drugoinstancyjny przypomniał również, iż zameldowanie jest wyłącznie rejestracją danych o faktycznym miejscu pobytu osoby i nie powoduje uzyskania żadnych praw do lokalu W świetle wyżej powołanych przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do dokonania zameldowania warunkiem bezwzględnym jest fakt zamieszkiwania w lokalu w którym osoba chce być zameldowana. Zdaniem Wojewody L., odwołujący się w dacie zameldowania, jak wynika z zeznań świadków nie zainteresowanych rozstrzygnięciem tej sprawy, nie zamieszkiwał w lokalu, w którym dokonał zameldowania dokonaną, a czynność materialno-techniczną zameldowania należało anulować ponieważ została ona dokonana z naruszeniem prawa. Powyższe oznacza, że decyzja pierwszoinstancyjna odpowiada prawu i brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe rozstrzygnięcie złożył M. K. nie zgadzając się z treścią decyzji Wojewody L. z dnia [...] czerwca 2008 r. Zdaniem skarżącego organy obu instancji wadliwie ustaliły stan faktyczny. Dlatego uważa, iż powinno się ponownie przesłuchać wskazanych przez niego świadków. Organy administracyjne dokonywały ustaleń, co do faktu jego zamieszkiwania nie na dzień zameldowania, które miało miejsce w 2002 r., a na okres prowadzonego postępowania w 2007 r. Z powyższych względów wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydania. Jeżeli zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, sąd obowiązany jest stwierdzić nieważność tej decyzji. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. W świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że ma obowiązek z urzędu badać zgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz postępowania poprzedzającego jej wydanie nie tylko w kontekście zarzutów skargi, ale także na tle wszystkich przepisów mających związek ze sprawą, jednakże w granicach wyznaczonych przez zakres sprawy administracyjnej. Rozpoznając skargę M. K., sąd ustalił, że z akt administracyjnych sprawy dostarczonych sądowi wynika, iż odwołanie z dnia 19 maja 2008 r., w następstwie którego wydano zaskarżoną decyzję, wniesione przez M. K., nie zostało przez stronę odwołującą się podpisane (k. 171 akt adm. ). Wymagania formalne, jakie musi spełniać strona, by jej czynność procesowa – podanie – spowodowała skutek prawny, reguluje art. 63 Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.; Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.), w zakresie formy i treści podania przyjmuje co prawda zasadę ograniczonego formalizmu, jednakże zasada ta nie oznacza całkowitego odstąpienia od wymagań formalnych co do formy. Przestrzeganie tych ograniczonych wymagań formalnych i ustalenie przez organ administracji publicznej, czy czynność procesowa - np. odwołanie wypełnia je, ma podstawowe znaczenie dla ochrony interesu prawnego strony. Zgodnie z art. 63 § 3 k.p.a. podanie wniesione pisemnie (...) powinno być podpisane przez wnoszącego, (...), natomiast gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Podpis jest zatem niezbędnym elementem podania. Podpis wskazuje bowiem osobę wnoszącego i pozwala zidentyfikować, czy podanie pochodzi od podmiotu uprawnionego. Nie ulega wątpliwości, że podpis musi być podpisem własnoręcznym. Brak podpisu osoby wnoszącej odwołanie, jeśli nie zostanie usunięty poprzez wezwanie do usunięcia braków, uniemożliwia wywołanie skutków prawnych wniesionego podania, tj. w przypadku odwołania powoduje niemożność jego rozpoznania przez organ administracji. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania odwołanie z dnia 19 maja 2008r. wniesione przez M. K. od decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. Burmistrza Miasta D., nie zostało podpisane przez wnoszącego. Zważywszy powyższe, należy uznać, iż odwołanie to jest bezskuteczne i nie można go uznać za odwołanie w rozumieniu art. 127 i 128 kpa. Organ odwoławczy nie wezwał wnoszącego, pod rygorem wskazanym w art. 63 § 2 k.p.a., tj. pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia, do usunięcia braku i odwołanie rozpoznał, mimo że nie wywołało ono skutków prawnych. Jeżeli więc organ kompetencyjnie właściwy do działania jako organ drugiej instancji, w tym przypadku Wojewoda L. prowadzi postępowanie odwoławcze w wyniku odwołania wniesionego z uchybieniem wymaganiom formalnym określonym w art. 66 § 3 k.p.a., dopuszcza się rażącego naruszenia tego przepisu. Stwierdzić zatem należy, że Wojewoda L. wydał zaskarżoną decyzję z rażącym naruszeniem prawa, tj. że zaszła przyczyna określona w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. W myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Na marginesie należy również podnieść, iż decyzja drugoinstancyjna została doręczona osobie, która nie jest stroną postępowania i nie posiadała pełnomocnictwa do reprezentowania Z. K. przed Wojewodą L. Organ drugoinstancyjny przeoczył, iż pełnomocnictwo dla K. K. udzielone przez Z. K. dotyczyło prawa reprezentowania jej tylko w postępowaniu administracyjnym, które toczyło się przez Prezydentem Miasta D. W tym stanie, pomimo uwzględnienia skargi, zarzuty skarżącego nie mogą zostać poddane merytorycznej ocenie pod względem ich zasadności wobec zaskarżonej decyzji. Ze wskazanych powyżej względów, wobec tego, że zaskarżona decyzja Wojewody L. wydana została z określonym w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. rażącym naruszeniem prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku uzasadnia przepis art. 152 tej ustawy. Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia treść art. 200 ppsa.