III SA/Lu 325/08

WyrokWSA w Lublinie2008-12-09

Skład orzekający: Zdzisław Sadurski, Jerzy Drwal, Maria Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wydania zaświadczenia, powołując się na przepisy dotyczące świadczeń pieniężnych, podczas gdy strona domaga się zaświadczenia potwierdzającego okres i rodzaj służby wojskowej w celu przedłożenia w ZUS?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wydania zaświadczenia, powołując się na przepisy dotyczące świadczeń pieniężnych, jeśli strona domaga się zaświadczenia potwierdzającego fakt i okres służby wojskowej w celu przedłożenia w ZUS. W takiej sytuacji organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy wnioskodawca pełnił służbę wojskową w batalionie budowlanym w wskazanym okresie, zamiast dowolnie interpretować wniosek i odnosić się do okoliczności, na które strona się nie powołuje.
Stan faktyczny
J. G. zwrócił się do Wojskowego Komendanta Uzupełnień o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przymusowe zatrudnienie w batalionie budowlanym podczas służby wojskowej w latach 1965-1967, w celu przedłożenia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w związku z ubieganiem się o wcześniejszą emeryturę. Organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia, a Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że przepisy dotyczące świadczeń pieniężnych dla żołnierzy przymusowo zatrudnionych w batalionach budowlanych dotyczą lat 1949-1959, a skarżący pełnił służbę w Pułku Obrony Terytorialnej. Skarżący zarzucił organom bezpodstawną odmowę wydania zaświadczenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego oraz poprzedzające je postanowienie Wojskowego Komendanta Uzupełnień.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J.G, na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]; 2. przyznaje adwokatowi R.K. wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w kwocie [...] które wypłacić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie; 3. zasądza od Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego na rzecz Skarbu Państwa- kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę [...] tytułem kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 1994 r. w sprawie organów wojskowych właściwych do wydawania zaświadczeń żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych oraz trybu postępowania przed tymi organami ( Dz. U. z 1994 r. Nr 136, poz. 707 ze zm.), Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego rozpoznał zażalenie J. G. i utrzymał w mocy postanowienie Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego przymusowe zatrudnienie w batalionie budowlanym podczas pełnienia służby wojskowej w okresie od [...]listopada 1965 r. do [...]listopada 1967 r. w Pułku Obrony Terytorialnej. W uzasadnieniu Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego stwierdził, że J. G. zarówno w podaniu do organu I instancji, jak i w zażaleniu na postanowienie tego organu domagał wydania zaświadczenia o przebytej służbie w batalionie budowlanym w latach [...]w celu przedłożenia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Podanie to nie mogło być uwzględnione bowiem zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych (Dz. U. z 2001 r. Nr 60, poz. 622 ze zm.), świadczenie pieniężne przysługuje żołnierzom przymusowo zatrudnionym w batalionach budowlanych w latach 1949 – 1959 i stosownie do art. 5 ust. 1 tejże ustawy, świadczenie to jest przyznawane na podstawie zaświadczenia organu wojskowego potwierdzającego rodzaj oraz okres wykonywania przymusowego zatrudnienia w ramach zastępczej służby wojskowej. Poza tym zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 1994 r. w sprawie organów wojskowych właściwych do wydawania zaświadczeń żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych oraz trybu postępowania przed tymi organami, zaświadczenie potwierdzajże rodzaj zakres wykonywania przymusowej pracy przez żołnierzy zatrudnionych w batalionach budowlanych w latach 1949 – 1959 wydaje się na wniosek osoby. Z analizy ewidencji wojskowej wynika zaś, że J. G. pełnił służbę wojskową w okresie od [...] listopada 1965 r. do [...] listopada 1967 r. w Pułku Obrony Terytorialnej. Zatem przytoczone przepisy nie mają zastosowania do wnioskodawcy. W tych okolicznościach postanowienie organu I instancji odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej treści było zasadne. W skardze sądowej J. G. zarzucił, że organ bezpodstawnie odmówił wydania mu zaświadczenia o pracy w batalionach budowlanych w okresie od listopada 1965 r. do listopada 1967 r. W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna bowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo. Stosownie do treści art. 217 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Przepis ten w § 2 stanowi, że wydaje się je, jeżeli : 1/ urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2/ osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym poświadczeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Przed wydaniem zaświadczenia organ może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.). Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie ( art. 219 k.p.a.). Analizując prawidłowość zaskarżonego postanowienia organu, Sąd doszedł do przekonania, że zostało ono wydane z naruszeniem przytoczonych przepisów. Z akt sprawy wynika, że skarżący organu domagał się od Wojskowego Komendanta Uzupełnień wydania zaświadczenia o przebytej służbie w batalionie budowlanym w latach [...]w celu przedłożenia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych z racji poczynionych starań o wcześniejszą emeryturę. Nie domagał się natomiast zaświadczenia potwierdzającego służbę wojskową w latach [...] w batalionie budowlanym. Stąd też rzeczą organu było przeprowadzić niezbędne postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy w wymienionym w podaniu okresie skarżący pełnił służbę wojskową i pracował w batalionie budowlanym. Organ wojskowy nie może dowolnie interpretować wniosku strony i w wydanym postanowieniu o odmowie wydania zaświadczenia odnosić się do okoliczności, na które strona się nie powołuje. Wobec tego błędną jest argumentacja organu wojskowego, że podanie strony nie mogło być uwzględnione z tego powodu, iż przepis art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych (Dz. U. z 2001 r. Nr 60, poz. 622 ze zm.) określa, że świadczenie pieniężne przysługuje żołnierzom przymusowo zatrudnionym w batalionach budowlanych w latach 1949 – 1959 . Zatem bezprzedmiotowe są dalsze wywody organu, że stosownie do art. 5 ust. 1 cyt. ustawy, świadczenie to jest przyznawane na podstawie zaświadczenia organu wojskowego potwierdzającego rodzaj oraz okres wykonywania przymusowego zatrudnienia w ramach zastępczej służby wojskowej, jak też i argumentacja, iż stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 1994 r. w sprawie organów wojskowych właściwych do wydawania zaświadczeń żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych oraz trybu postępowania przed tymi organami (Dz. U. z 1994 r. Nr 136, poz. 707 ze zm.), takie zaświadczenie wydaje się na wniosek osoby W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] podlegało uchyleniu przez Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 litera a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O wynagrodzeniu należnym pełnomocnikowi skarżącego Sąd orzekł na podstawie art. 250 cyt. ustawy. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania uzasadniał przepis art. 223 § 2 wymienionej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło