III SA/Lu 326/06
WyrokWSA w Lublinie2006-09-28
Skład orzekający: Marek Zalewski, Małgorzata Fita, Jerzy Marcinowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu rozporządzenia z ustawą stanowi podstawę do wzruszenia decyzji administracyjnej wydanej na podstawie innej ustawy, mimo że przepis rozporządzenia nie był bezpośrednią podstawą tej decyzji?Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu rozporządzenia z Konstytucją lub ustawą może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego tylko wtedy, gdy przepis ten był bezpośrednią podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Jeśli decyzja została wydana na podstawie innej ustawy, a zakwestionowany przepis rozporządzenia jedynie regulował wysokość opłaty związaną z czynnością, której dotyczyła decyzja, to brak jest tożsamości przepisów, a tym samym podstaw do wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący W. T. domagał się zwrotu opłaty za kartę pojazdu, która została pobrana w związku z rejestracją pojazdu w 2002 r. Podstawą jego żądania był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2006 r. stwierdzający niezgodność rozporządzenia określającego wysokość tej opłaty z ustawą Prawo o ruchu drogowym i Konstytucją RP. Organ pierwszej instancji odmówił zwrotu opłaty, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i odmówiło uchylenia decyzji o rejestracji pojazdu. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów KPA i odmowę wglądu do akt.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (spr.),, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Protokolant Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 września 2006r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie rejestracji pojazdu oddala skargę
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną po rozpatrzeniu odwołania W. T. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy zwrotu opłaty za wydaną kartę pojazdu nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 151 § 1 pkt 1 i 145 a kpa oraz art. 72 i 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 z późn. zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o: 1) uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, 2) odmowie uchylenia decyzji wydanej.
z upoważnienia Prezydenta Miasta z [...] w sprawie rejestracji na wniosek W. T. pojazdu marki Yamaha XT 600Z nr podwozia [...], nr silnika [...] nr rejestracyjny.
W uzasadnieniu wskazano, że po wznowieniu postępowania organ I instancji orzekł o odmowie zwrotu opłaty za kartę pojazdu wydaną w związku z rejestracją sprowadzonego do Polski pojazdu.
Jak wynika z akt sprawy po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 17 stycznia 2006 r. wyroku stwierdzającego niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908,
Nr 175, poz. 1462, Nr 179, poz. 1486 i Nr 180, poz. 1494 i 1497) oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, W. T. wniósł, pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. skierowanym do Prezydenta Miasta, o zwrot pobranej od niego opłaty. Pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. organ poinformował stronę o braku podstaw prawnych do zwrotu opłaty. Następnie na wniosek strony z dnia [...] lutego 2006 r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu i decyzją z dnia [...] odmówił stronie zwrotu opłaty za kartę pojazdu. W uzasadnieniu organ wskazał, że po uwzględnieniu wniosku strony należałoby uchylić korzystną dla niej decyzję o rejestracji motocykla. Ponadto organ stwierdził, że zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny przepis rozporządzenia z 2003 r. dotyczący wysokości opłat za kartę pojazdu utraci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r., co oznacza, że do wskazanej wyżej daty organ administracji publicznej zobowiązany jest do pobierania opłaty w dotychczasowej wysokości.
Od powyższej decyzji W. T. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w którym podniósł, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę do zgłoszenia roszczeń o naprawienie szkody. Ponadto wskazał na błędne rozstrzygnięcie organu I instancji, gdyż ten po wznowieniu postępowania powinien albo uchylić dotychczasową decyzję albo odmówić jej uchylenia.
Rozstrzygając ponownie sprawę w wyniku złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zgodnie z art. 16 § 1 Kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego lub ustawach szczególnych. Wynikające stąd domniemanie trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych nakłada na podmiot żądający ich zmiany lub uchylenia obowiązek wskazania przyczyn, dla których należy wyeliminować z obrotu prawnego dotychczasową decyzje. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowiedzenia okoliczności faktycznych rzutujących na wady decyzji ostatecznej. Zgodnie z art. 145a § 1 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną można żądać wznowienia postępowania, jeśli Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego stanowiącego podstawę wydania decyzji z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło zawarty w odwołaniu argument, że osnowa rozstrzygnięcia organu I instancji jest nieprawidłowa. Zgodnie bowiem z art. 151 Kpa organ administracji publicznej powinien był albo odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej albo decyzje uchylić i wydać nowe rozstrzygniecie w sprawie. Jednakże w ocenie organu II instancji jest to jedyny powód, dla którego kwestionowana przez stronę decyzja nie powinna pozostawać w obrocie prawnym. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygające sprawę zwróciło uwagę, że skarżący kwestionuje prawidłowość naliczenia opłaty za rejestrację pojazdu, a nie fakt jego rejestracji, na co wskazywało literalne brzmienie wniosku o wznowienie postępowania z dnia 9 lutego 2006 r.
W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że wniosek W. T. z dnia [...] stycznia 2006 r. w przedmiocie zwrotu opłaty za kartę pojazdu, powinien być potraktowany przez organ I instancji jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty przy dokonaniu czynności rejestracji pojazdu i rozpatrzony zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, a nie jak to uczynił organ na podstawie przepisów o postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 4 przepisy Ordynacji podatkowej stosuje się do spraw z zakresu prawa podatkowego innych niż podatki opłat i niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, należących do właściwości organów podatkowych. Taki tryb dochodzenia roszczeń związanych z opłatą za wydanie karty pojazdu wskazał również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku sygn. akt III SA/Lu 2972/05. Zatem organ I instancji powinien rozpatrzeć wniosek z dnia 24 stycznia 2006 r. na podstawie przepisów art. 72 i 75 w związku z art. 2 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej i wydać stosowną decyzję.
Na powyższą decyzję W. T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosząc o uchylenie jej punktu 2, jako niezgodnego z prawem oraz o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 9 lipca 2002 r. Wydział Spraw Administracyjnych Inspektoratu Komunikacji Urzędu Miejskiego dokonał rejestracji motocykla marki Yamaha, którego skarżący był w Polsce pierwszym właścicielem. W dniu rejestracji pobrano opłatę w wysokości 1000 zł za wydanie karty pojazdu. W dniu 17 stycznia 2006 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż rozporządzenie Ministra Infrastruktury, na podstawie którego pobrano wyżej wymienioną opłatę jest niezgodne z ustawą Prawo o ruchu drogowym i Konstytucją RP.
Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 145 a Kpa w dniu 9 lutego 2006 r. tj. przed upływem 30 dni od daty ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego zażądał wznowienia postępowania w sprawie rejestracji pojazdu.
Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...], nr [...] wznowił postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu. W dniu [...] organ I instancji wydał decyzję o odmowie zwrotu opłaty za kartę pojazdu. Od powyższej decyzji skarżący odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji orzekł o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji oraz o odmowie uchylenia decyzji o rejestracji pojazdu z dnia [...] 2002 r.
Skarżący podkreślił, że organ II instancji odmówił mu wglądu do akt sprawy, a co za tym idzie zapoznania się z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na który organ powołał się uzasadniając konieczność zastosowania w badanej sprawie przepisów Ordynacji podatkowej. W. T. zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu naruszenie art. 6, art. 7 oraz art. 8 i 9 Kpa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przede wszystkim należy podnieść, iż mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu.
W niniejszej sprawie skarga podlega oddaleniu bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Podstawę prawną badanej decyzji stanowi art. 145 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 72 i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 145 a Kpa można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Podstawę prawną decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym stanowi art. 72 i art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Treść art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym określa dokumenty niezbędne do dokonania rejestracji pojazdu, jednym z nich jest karta pojazdu, jeśli była wydana. Natomiast art. 73 § 1 powołanej wyżej ustawy stanowi, że rejestracji pojazdu dokonuje na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną jeżeli jest wymagana.
Dla rozpatrywanej sprawy istotne jest zatem stwierdzenie istnienia przesłanki wznowienia postępowania, określonej w art. 145 a Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą.
Odnosząc się do powyższego należy uznać, że wniosek skarżącego w którym powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, Nr 175, poz. 1462, Nr 179, poz. 1486 i Nr 180, poz. 1494 i 1497), oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nie może stanowić podstawy wzruszenia prawomocnej decyzji w niniejszym postępowaniu wznowieniowym. Podstawowym kryterium wznowienia postępowania jest bowiem tożsamość przepisów, o niekonstytucyjności których orzekł Trybunał Konstytucyjny z przepisami stanowiącymi podstawę wydania ostatecznej decyzji, która ma być wzruszona we wznowionym postępowaniu. W rozpatrywanej sprawienie taka tożsamość nie zachodzi albowiem decyzja o której mowa wyżej wydana została na podstawie art. 72 i 73 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a nie na podstawie niekonstytucyjnego § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Nie ma zatem podstaw do uchylenia decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta w dniu [...] w sprawie rejestracji na wniosek W. T. pojazdu marki Yamaha.
Dlatego też uznać należy, że organ II instancji prawidłowo rozstrzygnął sprawę, a stwierdzając nieprawidłowość w sentencji decyzji wydanej przez organ I instancji, decyzję tę uchylił i orzekł co do istoty sprawy.
Oceniając postępowanie przeprowadzone w niniejszej sprawie sąd jednak z urzędu zauważył, że postanowienie o wznowieniu postępowania z dnia 15 lutego 2006 r. zostało wydane z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 145 a § 1 i 2 Kpa można żądać wznowienia postępowania w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego na podstawie, którego została wydana decyzja z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, przy czym wniosek o wznowienie postępowania należy wnieść w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W rozpatrywanej sprawie wyrok Trybunału Konstytucyjnego, wskazany przez skarżącego jako podstawa wznowienia postępowania, został wydany dnia 17 stycznia 2006 r., przy czym utrata mocy obowiązującej uznanych za niekonstytucyjne przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu została odroczona do dnia 1 maja 2006 r. Tą zatem datę należy uznać za początek określonego w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. W rozpatrywanej sprawie skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie rejestracji motocykla marki Yamacha w dniu [...] 2006 r., a zatem jeszcze przed rozpoczęciem biegu terminu do jego złożenia. Należy jednak stwierdzić, że naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ decyzja organu II instancji, rozstrzygającego merytorycznie w sprawie, zapadła już po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jego praw jako strony postępowania m.in. przez odmowę wglądu do akt i uniemożliwienie zapoznania się z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 9 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Przy ocenie zarzutu skarżącego należy mieć przede wszystkim na względzie, przedmiot prowadzonego postępowania, czyli wniosek o wznowienie postępowania w sprawie decyzji o rejestracji pojazdu. Zakresem prowadzonego postępowania nie był zatem objęty zwrot czy też stwierdzenie nadpłaty kwoty, którą skarżący zapłacił za wydanie karty pojazdu. Należy zatem uznać, że organ odwoławczy powołując w uzasadnieniu decyzji wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazujący właściwy tryb dochodzenia tego rodzaju roszczeń, dołożył starań aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Tym samym należy stwierdzić, że interes strony w rozpatrywanej sprawie nie został naruszony w stopniu mającym wpływ na ostateczne jej rozstrzygnięcie.
Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło