III SA/Lu 33/10
PostanowienieWSA w Lublinie2010-03-15
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Puton - Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie ze skargi na decyzję organu z zakresu ubezpieczeń społecznych, w której strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
W przypadku spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, strona jest ustawowo zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Niemniej jednak, wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego) może zostać uwzględniony w ramach prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów jego wynagrodzenia bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący Z. M. złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek i odsetek. Wniósł o ustanowienie pomocy prawnej z urzędu. Po wezwaniach do uzupełnienia braków i doprecyzowania wniosku, skarżący ostatecznie domagał się ustanowienia radcy prawnego. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Przyznano Z. M. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, o wyznaczenie którego zwrócono się do Okręgowej Izby Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] , Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek i odsetek postanawia: przyznać Z. M. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, o wyznaczenie którego zwrócić się Okręgowej Izby Radców Prawnych.
W złożonej skardze skarżący wniósł o "ustanowienie pomocy prawnej z urzędu". Wniosek powyższy został potraktowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym skarżącego wezwano do złożenia tego wniosku na urzędowym formularzu. W zakreślonym terminie skarżący nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku o prawo pomocy zaznaczając, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata. Skarżący wezwany do uzupełnienia braków formalnych urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy przez wskazanie jednego wybranego profesjonalnego pełnomocnika, w zakreślonym terminie złożył oświadczenie, iż domaga się ustanowienia radcy prawnego.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie natomiast do art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa, w której strona skarżąca wniosła skargę, mieści się w wymienionej kategorii spraw, a zatem strona jest w tej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W związku z tym, że strona nie ma obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie w której wniosła skargę, rozpoznaniu podlega jedynie wniosek strony o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.
W tym miejscu podnieść należy, że do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy (art. 262 ustawy p.p.s.a.). Zgodnie z powyższym, żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 ustawy p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stwierdzić należy, że wniosek strony o ustanowienie radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona wykazała, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy wynika, że skarżący utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł brutto. Skarżący nie posiada żadnego majątku nieruchomego, żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Zamieszkuje u syna, który udostępnia mu jeden pokój. Skarżący wyjaśnił, że nieruchomość przy ul. [...] (którą wskazał jako adres zamieszkania) jest własnością byłej żony, z którą rozwiódł się w [...].
Mając na uwadze sytuację materialną skarżącego, (niewysoki dochód, brak majątku, który mógłby służyć pozyskaniu środków pieniężnych na sfinansowanie kosztów postępowania), uznać należy, że nie jest on w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Powyższe prowadzi do wniosku, że strona znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego.
Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 262 i art. 258 § 1
i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło