III SA/Lu 332/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 23 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.P. na decyzję Prokuratora Apelacyjnego z dnia [...] lipca 2005 r. w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej postanawia: odrzucić skargę. D.P. pismem z dnia 18 sierpnia 2005 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Prokuratora Apelacyjnego z dnia [...] lipca 2005 r. w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej, wnosząc o uchylenie tej decyzji i nakazanie wpisania go na listę aplikantów prokuratorskich. Skarżący wyjaśnił, że ubiegając się o przyjęcie na pozaetatową aplikację prokuratorską, pismem z 13 lipca 2005 r. odwołał się do Prokuratora Apelacyjnego od wyniku egzaminu konkursowego na tę aplikację. W odpowiedzi, pismem z 15 lipca 2005 r., Prokurator Apelacyjny poinformował skarżącego, że jego prośba o przyjęcie na aplikację "nie została uwzględniona", wskazując przy tym, że wynik, jaki zainteresowany kandydat uzyskał na tym egzaminie, był niewystarczający, a limity miejsc na tę aplikację ustalone zostały decyzją Ministra Sprawiedliwości z [...] stycznia 2005 r. Jednocześnie Prokurator Apelacyjny zaznaczył, iż przepisy "nie przewidują możliwości odwołania od prac komisji i wyniku egzaminu konkursowego". Skarżący podniósł, że ani ustawa o prokuraturze, ani rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 2002 r. w sprawie aplikacji sądowej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 154, poz. 1283, ze zm.) nie wprowadziły limitów miejsc na tej aplikacji, w związku z czym jego prawa i obowiązki zostały w tym postępowaniu ukształtowane pozaustawowo, w drodze decyzji Ministra Sprawiedliwości, wprowadzającej określony limit miejsc. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że zaskarżona decyzja nie jest decyzją administracyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie i wydał 24 stycznia 2006 r. postanowienie o przedstawieniu Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, czy art. 94a i art. 91 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 206, ze zm.) w zakresie, w jakim nie przewidują sądowej kontroli ustalenia wyników konkursu na aplikację prokuratorską, przeprowadzonego przez prokuratora apelacyjnego, oraz sądowej kontroli decyzji prokuratora apelacyjnego o odmowie wyrażenia zgody na odbywanie aplikacji pozaetatowej, są zgodne z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz czy art. 91 ust. 5 tej ustawy jest zgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Sąd wskazał, że przepis ustawy upoważniający Ministra Sprawiedliwości do wydania rozporządzenia w sprawie aplikacji sądowej i prokuratorskiej nie określił wytycznych do przygotowania rozporządzenia, a samo rozporządzenie wykroczyło merytorycznie poza upoważnienie ustawowe, które dotyczyło "trybu" przeprowadzania konkursu na aplikację. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2008 r. sygn. akt P 15/06 Trybunał Konstytucyjny na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.) umorzył postępowanie z powodu niedopuszczalności wydania wyroku. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, komisja egzaminacyjna nie wydaje żadnego aktu administracyjnego. Kwalifikowanego aktu administracyjnego dokonano dopiero z chwilą odmowy przyjęcia na aplikację prokuratorską, za pomocą pisma Prokuratora Apelacyjnego z [...] lipca 2005 r. Pismo to zostało skierowane do skarżącego w wyniku jego "odwołania" z 13 lipca 2005 r., przy czym w uzasadnieniu swej decyzji Prokurator Apelacyjny stwierdził, że przepisy "nie przewidują możliwości odwołania od prac komisji i wyniku egzaminu konkursowego". A zatem również z treści decyzji Prokuratora Apelacyjnego nie wynikało, by była to decyzja podjęta niejako w drugiej instancji. Tym samym zainteresowanemu służyło odwołanie się właśnie do Prokuratora Generalnego, jako organu instancyjnie nadrzędnego w stosunku do Prokuratora Apelacyjnego, zgodnie z ogólną normą wynikającą z art. 127 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego i zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zainteresowany złożył jednak skargę bezpośrednio do sądu administracyjnego. Tym samym należy uznać, że nie został wyczerpany tok postępowania odwoławczego poprzedzający możliwość skorzystania przez zainteresowanego z sądowej kontroli aktu administracyjnego wydanego przez organ administracji publicznej. Zarówno sam zainteresowany, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na tym etapie postępowania błędnie potraktował egzamin konkursowy i ogłoszenie jego wyników jako akt administracyjny, a pismo Prokuratora Apelacyjnego z [...] lipca 2005 r., jako decyzję wydaną w trybie odwoławczym w drugiej instancji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Sąd podziela pogląd prawny wyrażony w przedmiotowej sprawie przez Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu cytowanego postanowienia. W konsekwencji uznać należy, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego na ówczesnym etapie było nieprawidłowe, gdyż nie został wyczerpany tok postępowania odwoławczego poprzedzający możliwość skorzystania przez zainteresowanego z sądowej kontroli aktu administracyjnego wydanego przez organ administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako ppsa) – Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Jednak warunkiem rozpoznania skargi, zgodnie z art. 52 § 1 ppsa jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zainteresowanemu służyło odwołanie do Prokuratora Generalnego, jako organu instancyjnie nadrzędnego w stosunku do Prokuratora Apelacyjnego, zgodnie z ogólną normą wynikającą z art. 127 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego i zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Okoliczność, iż organ administracji (Prokurator Apelacyjny) błędnie pouczył skarżącego o braku możliwości odwołania, nie może rozciągać kompetencji sądu administracyjnego w kierunku rozpoznania skargi na decyzję organu I instancji. Skarżący zanim skorzysta z możliwości wniesienia skargi do sądu, musi więc wykorzystać przysługujący mu środek odwoławczy w ramach postępowania administracyjnego - w postaci odwołania wniesionego za pośrednictwem organu I instancji. Dopiero wyczerpanie tegoż trybu pozwoli Sądowi na zajęcie się sprawą, jeżeli zainteresowana wniesie stosowną skargę. Termin do wniesienia odwołania od decyzji doręczonej przed przeszło 3 laty dawno już ekspirował, co spowoduje konieczność jednoczesnego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy weźmie jednak wówczas pod uwagę to, iż opóźnienie wynikło z błędnego pouczenia strony przez organ I instancji. Skarga wniesiona z pominięciem powyższego trybu - z mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu bez badania jej zasadności merytorycznej i słuszności podnoszonych argumentów. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 powołanej ustawy, Sąd orzekł jak w postanowieniu.