III SA/Lu 339/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący nadesłał pismo z dnia 27 lipca 2011 r., w którym zwrócił się o "odstąpienie uiszczenia wpisu sądowego". Wniosek powyższy został potraktowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym do skarżącego skierowano wezwanie do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy. Skarżący w terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku zakreślając w nim, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu skarżący podał, że jest kawalerem w wieku [...] lat, utrzymuje się z gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, jednakże uzyskiwany dochód nie wystarcza na podatek i "obróbkę" gruntów rolnych. Wskazał, że znajduje się w ciężkiej sytuacji i opłacenie kosztów sądowych spowoduje dla niego niekorzystne skutki. Odnośnie stanu rodzinnego wykazał, że nie ma żadnych osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W dalszej części urzędowego formularza skarżący podał, że w skład jego majątku wchodzi dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolna o pow. [...] ha oraz że nie osiąga żadnych dochodów. Ponadto na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dokumenty źródłowe poświadczające wielkość posiadanych gruntów rolnych w ha fizycznych i przeliczeniowych oraz wielkość wydatków ponoszonych na utrzymanie. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł (§ 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz. 2192/ oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Podkreślić należy, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma zastosowanie w stosunku do osób ubogich, które ze względu na sytuację życiową (np. brak majątku, brak dochodów lub bardzo niskie dochody), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na ich poniesienie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwość poniesienia przez niego kosztów sądowych, stwierdzić należy, że obecna jego sytuacja materialna nie należy do skrajnie trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie ma nikogo na utrzymaniu. Skarżący jest właścicielem majątku nieruchomego – domu o pow. [...] m2 oraz gruntów rolnych o pow. [...] ha fiz., tj [...] ha przel. (wg. nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne za 2011 r.). Ponieważ w urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy skarżący nie określił wysokości dochodu z gospodarstwa rolnego, dochód ten należało wyliczyć kierując się wskazaniami art. 18 ustawy z 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (t. jedn. - Dz.U. z 2006r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) przyjmując za podstawę wielkość gruntów w ha przeliczeniowych. Zgodnie z wydanym na podstawie powyższego unormowania obwieszczeniem Prezesa GUS z 22 września 2010 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2009r. (MP Nr 68, poz. 858), dochód ten wyniósł 1.908 zł. Zatem miesięczny dochód skarżącego z gospodarstwa rolnego obliczony na podstawie przywołanych przepisów wynosi [...] zł miesięcznie ([...] ha przel. x [...] zł = [...] zł /dochód roczny/ : 12 miesięcy = [...] zł). Odnośnie miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego, to skarżący w piśmie z dnia 7 września 2011 r. podał, że nie może ich wskazać ze względu na "ciężką sytuację materialną", jednakże nadesłał dokumenty potwierdzające wysokość opłat za energię elektryczną, podatek rolny i od nieruchomości oraz składki na ubezpieczenie społeczne rolników. Biorąc pod uwagę, że płatności za energię elektryczną przypadają za okresy dwumiesięczne, to na podstawie nadesłanych dokumentów (15 lipca 2011 r. płatność na kwotę – [...] zł; 15 września 2011 r. – płatność na kwotę [...] zł; płatność przypadająca na 15 listopada 2011 r. – [...] zł) należy przyjąć, że opłaty za energię elektryczną wynoszą średnio [...] zł miesięcznie. Z kolei z nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne z dnia [...] r. wynika, że skarżący tytułem podatku rolnego i od nieruchomości opłaca kwotę [...] zł rocznie ([...] zł w rozliczeniu miesięcznym). Jeśli chodzi o składkę na ubezpieczenie społeczne rolników, to z przedłożonej przez skarżącego informacji Placówki Terenowej KRUS w [...] wynika, że składka ta wynosi [...] zł na kwartał ([...] zł w rozliczeniu miesięcznym). Zatem łączne miesięczne wydatki na utrzymanie, wykazane przez skarżącego wynoszą [...] zł. Porównując wielkość miesięcznego dochodu skarżącego z gospodarstwa rolnego ([...] zł) do wykazanych przez niego miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem ([...] zł), brak jest podstaw do uznania, że skarżący nie posiada środków na sfinansowanie kosztów sądowych występujących w przedmiotowej sprawie, tj wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, a także ewentualnych innych kosztów sądowych, które każdorazowo nie przekroczą 100 zł. Reasumując, skarżący nie wykazał spełnienia ustawowych przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie. Z tych względów oraz działając na podstawie o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.