III SA/Lu 341/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant referent stażysta Marcin Ścibor, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 listopada 2018 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niezdolności zarządzającego transportem do kierowania operacjami transportowymi oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] w [...] z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia niezdolności zarządzającego transportem P. G. do kierowania operacjami transportowymi. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy. Przedsiębiorcy P. G. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą firma A, Starosta [...] w dniu [...] kwietnia 2007 r. udzielił licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. W ramach tej licencji zarządzającym transportem jest osobiście przedsiębiorca P. G., który legitymuje się certyfikatem kompetencji zawodowych w krajowym transporcie drogowym rzeczy nr [...], wydanym przez firma B w dniu [...] marca 2003 r. Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2017 r. sygn. akt [...] [...] Sąd Rejonowy w [...] uznał P. G. winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a Kodeksu Karnego. Jest to przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji określone w rozdziale XXI Kodeksu karnego polegające na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego. W związku z powyższym Starosta [...] orzekł decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] o utracie przez skarżącego przedsiębiorcę dobrej reputacji, o której mowa w art. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. Następnie Starosta [...] w dniu [...] marca 2018 r. wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia niezdolności zarządzającego transportem do kierowania operacjami transportowymi, o którym mowa w art. 16b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. W toku postępowania wpłynął wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania z uwagi na wniesioną przez niego skargę do WSA w Lublinie na decyzję Kolegium z dnia [...] lutego 2018 r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. Starosta [...] odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego. Organ podniósł ponadto, że z załączonej do wniosku skargi wynika, iż skarżący nie wystąpił do Sądu o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego, decyzją z dnia [...] maja 2018 r. Starosta stwierdził niezdolność zarządzającego transportem P. G. do kierowania operacjami transportowymi. Starosta wyjaśnił, że przedsiębiorca utracił dobrą reputację, o której mowa w art. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 i organ zobligowany jest do wydania decyzji o niezdolności zarządzającego transportem do kierowania operacjami transportowymi. Od decyzji odwołanie wniósł P. G., zarzucając: - naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez odmowę zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie toczy się sprawa w przedmiocie utraty dobrej reputacji, od której rozstrzygnięcia zależy to, czy w niniejszej sprawie będzie miało zastosowanie unormowanie z art. 16b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, co powinno skutkować zawieszeniem niniejszego postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej; - błędne przyjęcie, że skarżący jest niezdolny do kierowania operacjami transportowymi z uwagi na skazanie prawomocnym wyrokiem za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, w sytuacji gdy zdarzenie to miało charakter incydentalny i wyjątkowy, z uwagi na konieczność zakupienia leków dla chorej córki, co organ administracyjny powinien wziąć pod uwagę rozstrzygając niniejszą sprawę. Kolegium nie uwzględniło odwołania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 4 czerwca podniosło, że w świetle art. 16b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, wydanie decyzji w przedmiocie stwierdzenia niezdolności zarządzającego transportem do kierowania operacjami transportowymi jest obligatoryjne w przypadku uprzedniego orzeczenia o utracie dobrej reputacji. Decyzja ta jest decyzją związaną i organ nie ma kompetencji do oceny innych niż wskazana w unormowaniu przesłanek warunkujących orzeczenie o utracie zdolności do kierowania operacjami transportowymi. Organ nie porusza się w ramach uznania administracyjnego i nie może na przykład wartościować wagi popełnionego czynu, który uzasadniał wydanie tak decyzji o utracie dobrej reputacji, jak i decyzji o stwierdzeniu niezdolności do kierowania operacjami transportowymi. Organ administracji publicznej nie ma możliwości kwestionowania treści orzeczenia sądu powszechnego tak w zakresie ustaleń faktycznych, jak i orzeczonego środka karnego. Jest tym wyrokiem związany w toku postępowania administracyjnego. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że przestępstwo z art. 178a kk niewątpliwie godzi w zasady ruchu drogowego, a ponadto ma ono charakter przestępstwa umyślnego. W związku z tym spełnione zostały przesłanki orzeczenia utraty dobrej reputacji, stosownie do brzmienia przepisu art. 7d ust. 2 u.t.d. Wobec powyższego organ I instancji wydał w dniu [...] stycznia 2018 r. decyzję znak: [...] w przedmiocie utraty przez P. G. dobrej reputacji jako przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie wykonywania krajowego transportu drogowego rzeczy na podstawie licencji nr [...] wydanej [...] kwietnia 2007 r. przez Starostę [...] oraz jako zarządzającego transportem na podstawie certyfikatu kompetencji zawodowych nr [...] wydanego [...] marca 2003 r. przez firma B, która została następnie utrzymana decyzją Kolegium z [...] lutego 2018 r. [...] Decyzja Kolegium jako decyzja ostateczna podlegała wykonaniu i ziściły się przesłanki wydania decyzji, o której mowa w art. 16b ust. 1 pkt 1 u.t.d. Nadto, organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżącego w zakresie zawieszenia postępowania w sprawie niniejszej do czasu rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargi na decyzję z dnia [...] lutego 2018 r. Kolegium wskazało przy tym, że wyrokiem z 29 maja 2018 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 153/18 WSA w Lublinie oddalił skargę na decyzję Kolegium z dnia [...] lutego 2018 r. W skardze do WSA w Lublinie P. G. wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...], zarzucając naruszenie: - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i odmowę zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia niezdolności zarządzającego transportem do kierowania operacjami transportowymi w sytuacji, gdy przed sądami administracyjnymi nie zakończyła się prawomocnie sprawa w zakresie utraty dobrej reputacji, co powinno skutkować zawieszeniem niniejszego postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, bowiem to od jej rozstrzygnięcia zależy to, czy w niniejszej sprawie będzie miało zastosowanie unormowanie wyrażone w art. 16b ust 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym; - art. 7, art. 10, art. 77 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób niepełny, bez uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, co spowodowało bezpodstawne przyjęcie przez organ, że skarżący jest niezdolny do kierowania operacjami transportowymi z uwagi na skazanie prawomocnym wyrokiem za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, w sytuacji gdy taki stan rzeczy miał miejsce z uwagi na chorobę córki, co organ powinien wziąć pod uwagę przy wydawaniu rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontrolują zgodność zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także kontrolują prawidłowość wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej powoływanej jako p.p.s.a.), który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przy czym zakresem kontroli sądu nie są objęte kwestie związane z pokrzywdzeniem strony decyzją, czy negatywnymi dla niej skutkami i podobnie kwestie naruszeń zasad współżycia społecznego, jedyne bowiem kryterium kontroli, jak wskazano powyżej, stanowi legalność działania organu administracji publicznej. Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie podlega uwzględnieniu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2018 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2018 r. o stwierdzeniu niezdolności zarządzającego transportem P. G. do kierowania operacjami transportowymi. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 z późn. zm., dalej jako ustawa lub u.t.d.) oraz przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE.L.2009.300.51) dalej jako; rozporządzenie nr 1071/2009. Przepisy ustawy oraz rozporządzenia regulują tryb i zasady postępowania w sprawach prowadzonych w zakresie stwierdzenia niezdolności zarządzającego transportem do kierowania operacjami transportowymi. Zgodnie z przepisem art. 16b ust. 1 pkt 1 u.t.d. organ, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, stwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, niezdolność zarządzającego transportem do kierowania operacjami transportowymi, jeżeli zarządzający transportem utracił dobrą reputację, zgodnie z art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Z kolei przepis art. 14 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 stanowi, że jeżeli zarządzający transportem utraci dobrą reputację zgodnie z art. 6, właściwy organ stwierdza, że zarządzający transportem jest niezdolny do kierowania operacjami transportowymi przedsiębiorcy. Do czasu zastosowania środków rehabilitujących zgodnie z odpowiednimi przepisami krajowymi certyfikat kompetencji zawodowych zarządzającego transportem uznanego za niezdolnego do kierowania operacjami transportowymi, o którym mowa w art. 8 ust. 5, nie jest ważny w żadnym państwie członkowskim. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do wyjaśnienia, czy wszczęte postępowanie na podstawie art. 16b ust. 1 pkt 1 u.t.d. i art. 14 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 w zakresie stwierdzenia niezdolności zarządzającego transportem do kierowania operacjami transportowymi zostało przeprowadzone w sposób zgodny z przepisami ustawy o transporcie drogowym i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 oraz czy powinno ono się zakończyć wydaniem zaskarżonej decyzji. Przepisy obowiązującego od grudnia 2011 r. rozporządzenia Parlamentu nr 1071/2009 określiły istotną dla sektora transportu drogowego funkcję "zarządzającego transportem". Legalna definicja "zarządzającego transportem" została zawarta w art. 2 pkt 5 rozporządzenia nr 1071/2009. Przez zarządzającego transportem należy rozumieć osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy". Zarządzający transportem, obok kierowców i przewoźników drogowych, po pierwsze, odpowiada za naruszenia związane z wykonywaniem przewozu drogowego. Zgodnie z art. 92 ust. 3 u.t.d., zarządzający transportem, który naruszył obowiązki lub warunki przewozu drogowego albo dopuścił, chociażby nieumyślnie, do powstania takich naruszeń, podlega karze grzywny w wysokości do [...] zł[...]. Po drugie, stosownie do art. 7d ust. 1 u.t.d. zarządzający transportem traci dobrą reputację, (m.in.) jeżeli orzeczono wobec niego prawomocny wyrok skazujący za przestępstwa umyślne w dziedzinach określonych w art. 6 rozporządzenia nr 1071/2009 (pkt 1). Utrata dobrej reputacji następuje na podstawie decyzji administracyjnej, którą wydaje organ udzielający zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Konsekwencją takiej decyzji jest decyzja o stwierdzeniu niezdolności zarządzającego transportem do kierowania operacjami transportowymi (zob. art. 16b ust. 1 u.t.d.). Jak podkreśla się w doktrynie, wyznaczenie zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie transportu drogowego ma na celu zapewnienie odpowiedniej jakości usług przewozowych oraz ich zgodności z przepisami unijnymi i krajowymi z zakresu transportu drogowego. Zarządzający transportem to osoba fizyczna, która posiada dobrą reputację i wymagane kompetencje zawodowe i która jest ujawniona organom wydającym zezwolenie i organom kontrolnym. Jednakże sprawowanie funkcji zarządzającego transportem jest zajęciem wiążącym się z odpowiedzialnością za naruszenia w transporcie drogowym. Za najpoważniejsze z nich zarządzający może utracić prawo do wykonywania zawodu (Rychter Renata Alicja. Wyznaczenie przez przewoźnika drogowego zarządzającego transportem jako jeden z warunków dostępu do zawodu przewoźnika drogowego w Unii Europejskiej. System Informacji Prawnej LEX). Rację ma Kolegium, że wydanie decyzji w przedmiocie stwierdzenia niezdolności zarządzającego transportem do kierowania operacjami transportowymi jest obligatoryjne w przypadku uprzedniego orzeczenia o utracie dobrej reputacji. Decyzja ta jest bowiem decyzją związaną i organ właściwy nie ma kompetencji do oceny innych niż wskazana w cytowanym unormowaniu przesłanek warunkujących orzeczenie o utracie zdolności do kierowania operacjami transportowymi. Wymaga podkreślenia, że organ nie porusza się w ramach uznania administracyjnego i wbrew twierdzeniu skarżącego nie może wartościować wagi popełnionego czynu, który uzasadniał wydanie tak decyzji o utracie dobrej reputacji, jak i decyzji o stwierdzeniu niezdolności do kierowania operacjami transportowymi. W niniejszym postępowaniu organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w [...] [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. (sygn. akt [...] [...]) skarżącego uznano winnym prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości w dniu [...] kwietnia 2017 r. . Za popełnienie czynu z art. 178 a § 1 Kodeksu karnego skarżącego skazano na karę grzywny i orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres trzech lat. Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z dnia [...] października 2017 r., sygn. akt [...] [...] zmienił wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. w ten sposób, że z orzeczonego zakazu wyłączył pojazdy do prowadzenia których uprawnia kategoria C i E, w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Wymieniony przepis art. 178a § 1 k.k. określający sankcję za czyn polegający na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości mieści się w rozdziale XXI Kodeksu karnego zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji". Przestępstwo z art. 178a k.k. niewątpliwie godzi w zasady ruchu drogowego, a ponadto ma ono charakter przestępstwa umyślnego. Stosownie do treści art. 7d ust. 1 pkt 1 lit. a u.t.d., wymóg dobrej reputacji, o którym mowa w art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, nie jest lub przestał być spełniony, jeżeli wobec przedsiębiorcy, zarządzającego transportem lub osoby fizycznej, o której mowa w art. 7c orzeczono prawomocny wyrok skazujący za przestępstwa umyślne w dziedzinach określonych w art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Ustawowym wymogiem udzielenia licencji na wykonywanie transportu drogowego jest posiadanie przez przedsiębiorcę dobrej reputacji. Wymóg dobrej reputacji w rozumieniu ustawy nie jest spełniony lub przestał być spełniony, jeżeli osoba prowadząca działalność gospodarczą została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. W związku z tym spełnione zostały także przesłanki orzeczenia utraty dobrej reputacji, stosownie do brzmienia przepisu art. 7d ust. 2 u.t.d. Wobec czego, decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] Starosta [...] stwierdził utratę przez P. G. dobrej reputacji jako przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie wykonywania krajowego transportu drogowego rzeczy. Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy z dnia [...] stycznia 2018 r. W tym miejscu podnieść należy, że wyrokiem z dnia [...] maja 2018 r. WSA w Lublinie oddaliło skargę na powyższą decyzję. Tym samym, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i odmowę zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia niezdolności zarządzającego transportem do kierowania operacjami transportowymi w sytuacji, gdy przed sądami administracyjnymi nie zakończyła się prawomocnie sprawa w zakresie utraty dobrej reputacji. Zdaniem Sądu, prawidłowe jest stanowisko Kolegium, że decyzja z dnia [...] lutego 2018 r. jako decyzja ostateczna podlegała wykonaniu i ziściły się przesłanki wydania decyzji, o której mowa w art. 16b ust. 1 pkt 1 u.t.d. Z powołanego przepisu wprost wynika obowiązek wszczęcia z urzędu przez starostę właściwego dla siedziby przedsiębiorcy postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia niezdolności zarządzającego transportem do kierowania operacjami transportowymi przedsiębiorcy. Przy tym, bez znaczenia są wyjaśnienia, że skarżący popełnił czyn z art. 178 a § 1 k.k. w nadzwyczajnej sytuacji, wywołanej poważną chorobą córki, koniecznością szybkiego kupna leków oraz użycia pojazdu. Zwrócić należy uwagę na treść art. 11 p.p.s.a., zgodnie z którym ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Oznacza to, że sąd administracyjny związany jest tymi ustaleniami prawomocnego wyroku wydanego w postępowaniu karnym, które odnoszą się do popełnienia przestępstwa. Wbrew zatem zarzutom skarżącego, stan faktyczny sprawy został przez organ odwoławczy prawidłowo ustalony. Natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie narusza art. 107 § 3 k.p.a. Organ przedstawił zarówno ustalenia faktyczne oraz ich podstawę, jak również przywołał podstawy prawne rozstrzygnięcia. Końcowo należy tylko nadmienić, że zarządzającemu transportem uznanemu za niezdolnego do kierowania operacjami transportowymi przywraca się na jego wniosek zdolność do kierowania operacjami transportowymi, w drodze decyzji administracyjnej, po ustaniu przesłanek będących podstawą do stwierdzenia niezdolności do kierowania operacjami transportowymi (art. 16b ust. 4 u.t.d.). Zatem, zarządzający transportem może powrócić do kierowania operacjami transportowymi dopiero wraz z przywróceniem mu dobrej reputacji, co następuje po zastosowaniu środków rehabilitacyjnych, o których mowa w art. 7e u.t.d. Zatarcie skazania za przestępstwa lub wykroczenia oraz uznanie nałożonych sankcji administracyjnych za niebyłe powoduje podstawę do złożenia przez zarządzającego transportem wniosku o wydanie decyzji o przywróceniu zdolności do kierowania operacjami transportowymi. Wraz z przywróceniem zarządzającemu transportem zdolności do kierowania operacjami transportowymi, organ zwraca zarządzającemu z urzędu certyfikat kompetencji zawodowych. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.