III SA/Lu 343/04

WyrokWSA w Lublinie2004-12-07

Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Małgorzata Fita, Marek Zalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może dokonać zmian w zapisach ewidencji, aby odzwierciedlić stan prawny wynikający z prawomocnego orzeczenia sądowego, nawet jeśli wcześniej zatwierdzono operat ewidencyjny z odmiennym stanem faktycznym?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków ma obowiązek dokonywać zmian w jej zapisach, aby odzwierciedlić stan prawny wynikający z prawomocnych orzeczeń sądowych. Ewidencja gruntów i budynków rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, a jej zapisy nie są źródłem praw do nieruchomości. Nawet po zatwierdzeniu operatu ewidencyjnego, istnieje możliwość wprowadzania bieżących zmian w trybie aktualizacji lub weryfikacji, aby zapewnić zgodność z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o zmianie w operacie ewidencji gruntów i budynków. Zmiana ta miała na celu przywrócenie prawnego przebiegu granicy między działkami nr 614/4 i 614/5, zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego z 1989 r. Skarżący kwestionowali prawidłowość opracowań geodezyjnych i zgodność z aktem własności oraz księgami wieczystymi, twierdząc, że poprzedni stan granicy był zgodny z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca),, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Referent Marcin Małek, po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę Decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J. i K. małżonków K. od decyzji Starosty z dnia [...] stycznia 2004 r., Nr [...] w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta F., utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podano, iż wnioskiem z dnia [...] listopada 2003 r. A. C. wystąpił do Starosty, jako organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków miasta F., o sprostowanie w obowiązującej ewidencji gruntów i budynków miasta F. przebiegu granicy pomiędzy działką nr 614/4 stanowiącą własność I. i A. małż. C., a działką nr [...] stanowiącą własność K. K., a konsekwencji tego również o zmianę oznaczenia powierzchni tych działek, ponieważ przedstawiony przebieg tej granicy nie jest zgodny ze stanem prawnym ustalonym wyrokiem Sądu Rejonowego, sygn. akt: [...] wydanym w sprawie o przeniesienie własności. Rozpatrując złożony wniosek, Starosta po analizie istniejących w sprawie dokumentów, w tym również opracowań geodezyjnych znajdujących się w zasobie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, uznał jego zasadność i zlecił jednostce wykonawstwa geodezyjnego opracowanie dokumentacji geodezyjnej uwzględniającej prawny przebieg granicy pomiędzy działkami nr 614/4 i 614/5 wynikający z powołanego wyżej wyroku sądowego. Następnie, po opracowaniu tej dokumentacji i wyznaczeniu na gruncie granicy według stanu prawnego, powołaną wyżej decyzją orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków stosownych zmian. Decyzję tą zaskarżyli J. i K. K., żądając jej uchylenia i pozostawienia przebiegu spornej granicy w dotychczasowym stanie. Rozpatrując odwołanie strony, organ II instancji ustalił, że , przebieg spornej granicy został ustalony w wyniku podziału działki nr 614/3 wykonanego na zlecenie Sądu Rejonowego, Wydział Cywilny w sprawie C [...] o przeniesienie własności. Opracowanie w którym uwidoczniono przebieg granicy wykonał biegły sądowy, geodeta J. P., a operat sporządzony jako jego wynik jest przechowywany w Starostwie Powiatowym. Analiza tego operatu potwierdza, że granica pomiędzy wydzielanymi działkami nr 614/4 i 614/5 została przeprowadzona w wyniku podziału jako linia prosta na całej długości. Stan ten został następnie prawnie usankcjonowany powołanym wyżej wyrokiem sądowym. W latach dziewięćdziesiątych został przeprowadzony na terenie miasta F. kompleksowy pomiar związany z odnowieniem i modernizacją operatu ewidencji gruntów i budynków. W wyniku tego pomiaru został błędnie ustalony przebieg granicy prawnej pomiędzy działkami nr 614/4 i 614/5. Granica ta została wykazana na róg istniejącego budynku gospodarczego co spowodowało jej załamanie w tym miejscu. Opracowana dokumentacja geodezyjna przywraca jej prawny przebieg. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że zarówno dokumentację geodezyjną do sprawy sądowej w 1989 roku, jak też obecną, związaną z przywróceniem stanu poprzedniego opracowywał ten sam geodeta uprawniony. W sporządzonej na tą okoliczność opinii technicznej geodeta J. P. stwierdził, że sporna granica winna przebiegać w linii prostej, przecinając istniejący budynek gospodarczy. Budynek ten stanowi obecnie ruinę, a już w czasie opracowywania opinii dla sądu w 1989 roku był on przeznaczony do rozbiórki ze względu na zły stan techniczny i nie był brany pod uwagę jako element urbanistyczny mający wpływ na przebieg ustalonej granicy podziałowej. Ewidencja gruntów i budynków jest fakultatywnym zbiorem informacji dotyczącym zarówno podmiotów jak i przedmiotów, i służącym do rejestracji stanów prawnych nieruchomości. Organy ją prowadzące mogą dokonywać zmian w jej zapisach wyłącznie w oparciu o prawomocne orzeczenia i wyroki sądowe, akty notarialne oraz decyzje administracyjne. Zmiany te nie mogą w żaden sposób ingerować w ustalone wcześniej stany prawne. W tym przypadku taki stan prawny został ustalony powołanym wyrokiem sądowym i jest wiążący dla organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. Jeżeli obowiązujący stan prawny zostanie zmieniony innym prawomocnym dokumentem, Starosta będzie zobowiązany ujawnić go w zapisach ewidencji. Na powyższą decyzję organu odwoławczego, J. K. reprezentujący swoją żonę K. K., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Uzasadniając skargę, J. K. stwierdził, iż nie odpowiada ona prawdzie, a jej postanowienia naruszają jego własność. Opracowania geodezyjne zdaniem skarżącego są błędne i nieobiektywne, i nie uwzględniają treści aktu własności działki oraz zapisów ksiąg wieczystych. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja jest prawidłowa, bowiem pozostaje ona w zgodności z obowiązującym prawem. Materialno - prawną podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r., Nr 38, poz. 454). Zgodnie z § 46 ust. 1 cyt. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, których mowa w § 10 i 11. Zgodnie z § 46 ust. 2 z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczno – budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej oraz ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. O dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe, wydział ksiąg wieczystych właściwego miejscowo sądu rejonowego i właściwe miejscowo jednostki statystyki publicznej (§ 49 ust. 1). Zgodnie z § 54 ust. 1 i 6 rozporządzenia, starosta zapewnia przeprowadzenie okresowych weryfikacji danych ewidencyjnych w zakresie zgodności tych danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę do wpisu do ewidencji i zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie. Niezgodności stwierdzone w wyniku weryfikacji, o której mowa wyżej, podlegają usunięciu w trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] czerwca 1989 r., sygn. akt. C [...], zobowiązano A. i I. małż. C. oraz K. C. do zawarcia umowy treści następującej: "pozwana K. C. oświadcza, że przenosi na rzecz powodów A. i Ir. małż. C. prawo własności nieruchomości położonej we F., oznaczonej nr 614/4 o pow. 0,30 ha na mapie sporządzonej przez geodetę J. P. wg wariantu drugiego, a wpisanej do zasobu składnicy geodezyjnej za nr [...], bez wynagrodzenia, jako darowizna poczyniona na rzecz obojga małżonków, natomiast powodowie A. i T. małż. C. oświadczają, że wyżej wymienioną nieruchomość nabywają jako wchodzącą w skład ich majątku dorobkowego" w terminie dwóch tygodni od uprawomocnienia się orzeczenia z tym skutkiem, iż w razie nie złożenia oświadczenia w zakreślonym terminie, wyrok niniejszy zastąpi oświadczenie woli obu stron. Po wydaniu i uprawomocnieniu się wyżej wymienionego orzeczenia organ administracji dokonał zmian w ewidencji gruntów i budynków, m.in. uwidaczniając na mapie przebieg granic pomiędzy działkami 614/4 i 614/5 zgodnie z treścią wyroku (k. 9 i 10). Następnie aktem notarialnym sporządzonym w Kancelarii Notarialnej Notariusz E. B. w B. w dniu [...] listopada 1995 r., rep. A Nr [...], umową darowizny, K. C. przekazała na rzecz K. K. nieruchomość położoną we F., oznaczoną nr 614/5, wpisaną do rejestru gruntów pod nr 156.114-1/95, o pow. 3.015 m2 . Wyżej wymieniony akt notarialny był podstawą do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie prawa własności do przedmiotowej działki. Niezależnie od powyższego w latach 1994 – 1995 został przeprowadzony na terenie miasta F. kompleksowy pomiar związany z odnowieniem i modernizacją operatu gruntów i budynków. W wyniku tego pomiaru błędnie określono granice pomiędzy działkami nr 614/4 i 614/5 (wbrew postanowieniom wcześniej cytowanego wyroku), a co za tym idzie błędnie określono i uwidoczniono w operacie ewidencyjnym powierzchnię tych działek. To błędne oznaczenie (dotyczące powierzchni działki nr 614/5) powielono następnie w wyżej wymienionym akcie notarialnym. Zgodnie z § 43 ostateczna decyzja w sprawie zatwierdzenia operatu opisowo – kartograficznego stanowi dla starosty podstawę umieszczenia na dokumentach tego operatu adnotacji o ich zatwierdzeniu, przyjęcia operatu ewidencyjnego oraz baz danych ewidencyjnych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz uruchomienia informatycznego systemu obsługującego bazy danych ewidencyjnych. Specyfika postępowania związanego z prowadzeniem ewidencji gruntów i budynków polega więc na tym, że pomimo wydania ostatecznej decyzji w sprawie zatwierdzenia operatu opisowo – kartograficznego, w ewidencji takiej istnieje dalej możliwość wprowadzania na bieżąco zmian w trybie aktualizacji czy weryfikacji. Jest to zgodne również z przepisami art. 20, 22 i 24 cyt. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, które stanowią, że operat ewidencyjny zawiera jedynie informacje o gruntach i budynkach, które są i mogą być wykorzystywane w sposób określony tymi przepisami. Ewidencja rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, zaś jej zapisy nie są źródłem praw do nieruchomości. W sprawie niniejszej, zaskarżonymi decyzjami wprowadzono zmiany w ewidencji gruntów i budynków miasta F., które doprowadziły do uwidocznienia w niej stanu prawnego określonego wyrokiem sądowym, co jest zgodne z przepisami prawa wymienionymi wyżej. Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło