III SA/Lu 344/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (spr.),, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 października 2009 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę. B. T. wnioskiem z dnia 24 marca 2009 r. zwrócił się do Prezydenta Miasta L. o przyznanie dodatku mieszkaniowego i złożył deklarację o wysokości dochodów jego gospodarstwa domowego, orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz przekaz pocztowy potwierdzający wysokość pobieranej przez niego z ZUS-u renty. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] Główny Specjalista Wydziału Spraw Lokalowych działając z upoważnienia Prezydenta Miasta L., na podstawie art. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U.2001, nr 71, poz. 734 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych Dz.U.2001,nr156, poz.1817 oraz art. 104 k.p.a. odmówił B. T. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że strona nie spełnia jednego z warunków wymaganych do przyznania dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ponieważ powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego zajmowanego przez niego wynosi 56,90 m2 i przekracza normatywną powierzchnię określoną dla gospodarstwa jednoosobowego tj. 35 m2. Organ podniósł, że dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, iż udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Natomiast w przypadku strony udział ten wyniósł 78,66 %, dlatego w pełni uzasadniona jest odmowa przyznania jemu dodatku mieszkaniowego. B. T. nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji złożyła odwołanie, w którym podniósł, iż jest osobą schorowaną i bez dodatku mieszkaniowego nie będzie w stanie egzystować i dokonać wszystkich opłat związanych z utrzymaniem mieszkania Nadmienił, iż z tej formy pomocy korzystała już wcześniej, a po zmianie kierownika Wydziału odmawia mu się pomocy, a przecież przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie zmieniły się. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy zaznaczył, że warunkiem powstania uprawnienia do dodatku mieszkaniowego jest spełnienie przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych a ustawodawca nie przewidział żadnych odstępstw od ustalonych warunków w zakresie przekroczenia normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego powiększonej o wskazany procent. Powoduje to, niemożność przyznania odwołującemu dodatku mieszkaniowego. Powołując się na treść art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wyjaśnił, iż normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Z poczynionych przez organ odwoławczy ustaleń wynika, że odwołujący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe zamieszkując w mieszkaniu o powierzchni użytkowej 56,90 m2, gdzie powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 44,76 m2. Natomiast powierzchnia normatywna dla tego typu gospodarstwa określona w ustawie o dodatkach mieszkaniowych wynosi 35 m2. Zdaniem organu mimo, iż odwołująca legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, to z racji prowadzenia jednoosobowego gospodarstwa domowego ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju. Zatem w jego przypadku nie można mówić o sytuacji przewidzianej w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W tym stanie faktycznym sprawy decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa i zgodna z obowiązującymi przepisami regulującymi tryb przyznawania dodatków mieszkaniowych, a okoliczności podniesione w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy do jej uchylenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie B. T. nie zgadzał się z argumentacją prezentowaną w zaskarżonej decyzji. Podnosił, iż celem ustawodawcy było stworzenie mechanizmu pomocy dla osób najbardziej potrzebujących, których nie stać na samodzielne utrzymanie swoich lokali i on jest jedną z nich. Dlatego uważa, iż dodatek mieszkaniowy powinien mu być przyznany z uwagi na bardzo niskie dochody. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się zasadami słuszności, współżycia społecznego, czy sprawiedliwości społecznej. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji - art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto wskazać należy, iż zgodnie z art. 134 cytowanej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzając, w oparciu o powołane przepisy, kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm. zwana dalej ustawą). W tym akcie prawnym ustawodawca uzależnił prawo do dodatku mieszkaniowego od łącznego spełnienia szeregu przesłanek, jakimi są: istnienie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego (art. 2), wysokość dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego (art. 3) oraz wymóg zajmowania lokalu mieszkalnego o nie większej niż dokładnie określona przez ustawodawcę powierzchni użytkowej, ustalonej w zależności od liczby członków gospodarstwa domowego (art. 5). Niespełnienie choćby jednej z opisanych wyżej przesłanek skutkuje odmową przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego. W przedmiotowej sprawie odmówiono skarżącemu, który prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, przyznania dodatku mieszkaniowego z uwagi na brak spełnienia kryterium powierzchniowego. W pierwszej kolejności przyjdzie zważyć, że zaistniały w sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości, w szczególności powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego samodzielnie przez skarżącego wynosi 56,90 m2 - co wynika z jego oświadczenia złożonego w trakcie postępowania administracyjnego. Oznacza to, że przekracza normatywną powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego dla jednej osoby tj. 35 m2 wskazaną w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy . Ustawodawca dopuszcza możliwość przekroczenia tej powierzchni, nie więcej jednak niż o 30% (por. art. 5 ust. 5 pkt 1 ustawy). Tak więc dodatek mieszkaniowy nie może być przyznany osobie prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe, jeżeli powierzchnia zajmowanego lokalu przekroczy 45,5 m2 , co w przypadku skarżącego ma miejsce. Dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60% (por. art. 5 ust. 5 pkt 2 ustawy). Odnosząc ten warunek do sytuacji skarżącego, prawidłowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykazano, że łączna powierzchnia zajmowanych przez B. T. pokoi i kuchni wynosi 44,76 m2; tym samym przekracza 60% udziału w powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, który faktycznie wynosi 78,66%. Podkreślić należy, iż skarżący ani w postępowaniu administracyjnym ani w skardze do sądu nie kwestionował dokonanych w tym zakresie ustaleń. W tym stanie sprawy skarżący nie spełnia warunków określonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Organy obu instancji oceniły również czy spełnione zostały przesłanki przyznania dodatku mieszkaniowego osobie legitymującej się orzeczeniem powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, gdyż skarżący do wniosku z dnia 24 marca 2009 r. złożył Orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w L. z dnia [...] lipca 2007 r. Według art. 5 ust. 3 ustawy, normatywną powierzchnię lokalu zwiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze z.). Przy czym obowiązek legitymowania się wskazanym orzeczeniem został wprowadzony przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 240, poz. 2406). Wskazany przepis art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi, że zwiększenie powierzchni normatywnej lokalu mieszkalnego dotyczy przypadków, w których w gospodarstwie domowym wnioskującego o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub też osoba, która ze względu na niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Redakcja omawianego przepisu nakazuje przyjąć, że dopuszczalność zwiększenia powierzchni normatywnej powierzchni normatywnej lokalu przysługuje osobie poruszającej się na wózku niezależnie od tego czy ma ona zamieszkiwać w odrębnym pokoju, co oznacza, że sytuacja ta obejmuje także osoby, które zamieszkują w lokalu samodzielnie. Natomiast "osoba wymagająca ze względu na niepełnosprawność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju" to osoba, której stan zdrowia (skutkujący niepełnosprawnością) wymaga dysponowania pokojem dla własnych potrzeb. Definiując sformułowanie " oddzielny pokój"; jest to pomieszczanie tworzące samodzielną całość, wyodrębnione w lokalu mieszkalnym dla zapewnienia właściwych warunków bytowych osoby niepełnosprawnej. Skoro cały lokal mieszkalny pozostawałby do wyłącznej dyspozycji tej osoby nie byłoby celowe wyodrębnianie dla niej osobnego pomieszczenia, gdyż miałaby ona wszystkie pomieszczenia do wyłącznej swojej dyspozycji. Przeto opisana przesłanka może zaistnieć tylko i wyłącznie w przypadku osób niepełnosprawnych, które nie zamieszkują samodzielnie. Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 565/2006 publik. LEX nr 290657) o konieczności zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym wraz z osobą niepełnosprawną minimum jeszcze jednej osoby w przypadku zwiększenia powierzchni normatywnej o dodatkowe 15 mkw., o czym świadczy użyte w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych pojecie "zamieszkiwania w oddzielnym pokoju" W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, iż skoro skarżący (osoba, która nie porusza się na wózku inwalidzkim) zamieszkuje samodzielnie w lokalu, którego dotyczy wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego to nie może być objęty dyspozycją art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Za bezpodstawne uznać zatem należy zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Odnosząc się do zarzutów skargi należy zauważyć, że wcześniejsze decyzje, na podstawie których przyznano skarżącemu dodatek mieszkaniowy, nie mogą być przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie. Postępowanie sądowoadministracyjne prowadzone jest bowiem pod kątem oceny legalności zaskarżonej decyzji. Wskazać również należy, że treść poprzednio wydanych na rzecz skarżącego decyzji nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. prawidłowo zauważa, iż organy orzekające w sprawie przyznania dodatków mieszkaniowych mają bezwzględny obowiązek przestrzegania wymogu kumulatywnego spełnienia wszystkich przewidzianych prawem wymogów dla uzyskania dodatku mieszkaniowego. Uregulowania dotyczące warunków przyznania dodatku mieszkaniowego są uregulowaniami kategorycznymi, co oznacza, że rozstrzygnięcia w tym zakresie nie zostały pozostawione przez ustawodawcę uznaniu administracyjnemu. Innymi słowy – ustawodawca nie pozostawił organom jakiejkolwiek swobody rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy zachodzą szczególne okoliczności takie jak trudna sytuacja materialna wnioskodawcy. Reasumując, mając na względzie zakres kognicji Sądu, poza jego oceną pozostają kryteria słuszności, celowości i zasady współżycia społecznego; dlatego też zarzuty skarżącego zmierzające do wykazania wyjątkowości jego sytuacji materialnej nie mogły doprowadzić do uwzględnienia skargi. Dlatego na mocy art. 151 ppsa, Sąd oddalił skargę B. T. uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.