III SA/Lu 345/17

PostanowienieWSA w Lublinie2018-09-27

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która nie wykazała swojej aktualnej sytuacji finansowej i gospodarczej pomimo wezwania sądu, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie całkowitym, musi wykazać, że nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. Niewykonanie wezwania sądu do złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji finansowej i majątkowej, uniemożliwia ocenę możliwości płatniczych spółki i uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu podała ogólne informacje o swojej sytuacji finansowej, w tym o stracie i likwidacji rachunku bankowego. Sąd wezwał spółkę do złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych, jednak spółka nie odpowiedziała na wezwanie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. z dnia 24 lipca 2018 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu "PPPr" (nadanym w urzędzie pocztowym 24 lipca 2018 r.) skarżąca spółka zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku spółka podniosła, że została okradziona i ograbiona przez stronę przeciwną. Odnośnie stanu finansowego strona podała, że kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł, a strata za ostatni rok obrotowy [...] zł. Strona wskazała również, że rachunek bankowy spółki został zlikwidowany z powodu braku wpływów. Rozpoznając wniosek referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z unormowaniem art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2). Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Oceniając wniosek strony skarżącej pod kątem warunków określonych przepisem art. 246 § 2 pkt 1 i 2 podnieść przede wszystkim należy, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swej aktualnej, szeroko pojętej sytuacji finansowej i gospodarczej. Jeżeli natomiast oświadczenie zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że szczątkowe dane zawarte w urzędowym formularzu nie dawały podstaw do ustalenia rzeczywistej kondycji finansowej skarżącej spółki. Zatem na podstawie art. 255 p.p.s.a., pismem z dnia 6 sierpnia 2018 r. zobowiązano spółkę do złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych. Wezwanie powyższe zostało doręczone 20 sierpnia 2018 r. i jak wynika z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III WSA w Lublinie z dnia 25 września 2018 r. pozostało bez odpowiedzi. Nienadesłanie żądanych dokumentów uniemożliwiło referendarzowi ustalenie, jaka jest aktualna, rzeczywista sytuacja finansowa spółki, a w konsekwencji ocenę możliwości płatniczych spółki poniesienia w tej sprawie kosztów postępowania. W ocenie referendarza, niewykonanie wezwania z dnia 6 sierpnia 2018 r. w zakresie pełnego ujawnienia stanu majątkowego i dochodowego, powoduje negatywne konsekwencje dla strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji majątkowej i finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; CBOSA). Zauważyć należy, że z odpisu Krajowego Rejestru Sądowego z Rejestru Przedsiębiorców wg. stanu na dzień 17 stycznia 2018 r. (złożonego w sprawie III SA/Lu 659/17), nie wynika aby spółka zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą, bądź aby była objęta postępowaniem likwidacyjnym, upadłościowym, układowym lub naprawczym. Spółka powinna zatem prowadzić pełną księgowość, w związku z czym możliwe było wykonanie przez spółkę wezwania do złożenia dokumentów źródłowych. Skarżąca spółka nie wykazała zatem istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w całkowitym, jak i częściowym zakresie. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło