III SA/Lu 346/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis,, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 września 2011 r. sprawy ze skargi Wojewody L. na uchwałę Rady Powiatu w B. P. z dnia [...] 2010 r. [...] w przedmiocie powołania Komisji Edukacji, Kultury, Sportu i Turystyki, ustalenia przedmiotu jej działania i składu osobowego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. określa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości. . UZASADNIENIE Wojewoda Lubelski skarży uchwałę Nr III/ 21/2010 Rady Powiatu w Białej Podlaskiej z dnia 30 grudnia 2010 r. w sprawie powołania Komisji Edukacji, Kultury, Sportu i Turystyki, ustalenia przedmiotu jej działania i składu osobowego. Wojewoda zarzuca, że w/w uchwałę podjęto z naruszeniem przepisów art. 17 ust. 1 oraz art. 21 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym. We wnioskach skargi Wojewoda domaga się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały i argumentuje między innymi, że: - zgodnie z art. 17 ust. 1 w/w ustawy, do wyłącznej kompetencji Rady Powiatu należało powołanie i ustalenie składu osobowego w/w Komisji; - w związku z tym o członkostwie radnego w tejże Komisji zdecydować mogła tylko Rada Powiatu, a nie jej Przewodniczący, który osobiście wyeliminował zgłoszoną kandydaturę radnego M. U.; - w rezultacie Rada Powiatu nie głosowała w przedmiocie odrzucenia tej kandydatury; - oznacza to, że skład osobowy w/w Komisji ustalony został w sposób sprzeczny z dyspozycją art. 17 ust. 1 oraz art. 21 ust. 2 cyt. ustawy; - ten ostatni przepis stanowi, że radny obowiązany jest brać udział w pracach organów powiatu oraz powiatowych jednostek organizacyjnych, do których go wybrano lub desygnowano; - przyjętego trybu procedowania nie uzasadnia treść przepisu § 40 ust. 5 Statutu Powiatu Bialskiego, przewidującego, iż propozycje składu osobowego oraz zmian w składzie komisji przedstawia przewodniczący rady na wniosek zainteresowanych radnych, klubów radnych lub komisji; - powyższy przepis przesądza, że wszyscy kandydaci zgłoszeni do składu komisji wymagają przegłosowania przez organ stanowiący; -. art. 14 ust. 3 ustawy o samorządzie powiatowym statuujący pozycję prawną przewodniczącego rady powiatu określa, że jego zadaniem jest wyłącznie organizowanie pracy rady oraz prowadzenie obrad rady. Rada Powiatu w Białej Podlaskiej wnosi o oddalenie skargi. Swoje stanowisko Rada Powiatu uzasadnia następująco : - bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 oraz art. 21 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym; - przepisy te przywołane przez organ nadzoru są nieadekwatne do oceny czynności Przewodniczącego Rady Powiatu w procedurze związanej z podjęciem skarżonej uchwały; - nie narusza ona prawa, w tym Statutu Powiatu Bialskiego; - protokół nr III/10 z sesji Rady Powiatu z dnia 30 grudnia 2010 r. potwierdza, że skarżona uchwała została podjęta przez Radę Powiatu, a nie przez żaden inny organ, co jest zgodne z treścią art. 17 ust. 1 w/w ustawy; - jej art. 21 ust. 2 nie odnosi się w ogóle do przedmiotu regulacji kwestionowanej uchwały; - Statut Powiatu Bialskiego, wskazujący w § 40 ust. 5, że propozycje składu osobowego oraz zmian w tym składzie przedstawia przewodniczący rady na wniosek zainteresowanych radnych, klubów radnych lub komisji, nie może być rozumiany w ten sposób, iż wszystkie zgłoszone kandydatury radnych wymagają przegłosowania przez organ stanowiący; - w tym zakresie Statut jest pochodną ustanowionej przez ustawodawcę w art. 14 ust. 3 cyt. ustawy kompetencji organizatorskiej przewodniczącego rady; - jemu przysługuje inicjatywa uchwałodawcza; - przyjęcie, iż wszyscy kandydaci zgłoszeni do przewodniczącego na etapie opracowywania przez niego projektu uchwały (inicjatywy uchwałodawczej) wymagają przegłosowania przez organ stanowiący, oznacza to, że inicjatywy tej nie wykonuje realnie przewodniczący rady, lecz składający wnioski poszczególni radni, ich kluby czy komisje; - podejmowanie inicjatywy uchwałodawczej przez przewodniczącego rady nie jest rozwiązaniem incydentalnym, skoro występuje ono w statutach większości jednostek samorządu terytorialnego, w tym również w uzgodnionym z Prezesem Rady Ministrów, Statucie miasta stołecznego Warszawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Z akt sprawy wynika, że jej stan faktyczny nie jest sporny i jego rekonstrukcja nie nastręcza większych trudności w ustaleniu okoliczności, w jakich skarżoną uchwałą Rady Powiatu w Białej Podlaskiej z dnia 30 grudnia 2010 r. powołano Komisję Edukacji, Kultury, Sportu i Turystyki. Powstały spór dotyczy przede wszystkim znaczenia ustawowej zasady, w myśl której rada powiatu może powoływać ze swojego grona stałe i doraźne komisje do określonych zadań, ustalając przedmiot ich działania oraz skład osobowy (art. 17 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym). Z przepisu tego wynika wprost, że powołanie i ustalenie składu osobowego komisji należy do wyłącznej kompetencji rady powiatu i to ona – z wyłączeniem innych osób – powinna rozstrzygać o tym, którzy radni zostaną członkami komisji. W tym zakresie ustawodawca nie przyznaje żadnych uprawnień przewodniczącemu rady powiatu. Nie można ich upatrywać, ani w treści art. 14 ust. 3 ustawy o samorządzie powiatowym - statuującej pozycję prawną przewodniczącego rady powiatu jako osoby odpowiedzialnej za organizowanie pracy rady oraz prowadzenie obrad rady, ani wywodzić z art. 15 ust. 1 w/w ustawy. Tenże przepis - po pierwsze - określa, iż rada powiatu obraduje na sesjach zwoływanych przez przewodniczącego. Po drugie, przewiduje, że do zawiadomienia o zwołaniu sesji należy dołączyć porządek obrad wraz z projektami uchwał. Uchwały są podejmowane w głosowaniu jawnym (art. 13 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym). Komentowana ustawa nie normuje zagadnienia zgłaszania kandydatur radnych do komisji i w tym przedmiocie nie określa żadnych terminów. Prowadzi to do wniosku, że kandydatury radnych mogą być skutecznie zgłaszane najpóźniej do czasu powołania komisji przez radę powiatu i tak należy rozumieć postanowienia -uchwalonego w dniu 29 czerwca 2009 r. przez Radę Powiatu w Białej Podlaskiej - Statutu Powiatu Bialskiego. Przewiduje on w § 40 ust. 5, że propozycje składu osobowego komisji oraz zmian w tym składzie przedstawia przewodniczący rady na wniosek zainteresowanych radnych, klubów radnych lub komisji. Przepis ten oznacza, że projekt uchwały o powołaniu komisji może sporządzić przewodniczący rady powiatu i jemu przysługuje inicjatywa uchwałodawcza. Zasada, że to rada powiatu powołuje ze swojego grona komisję i ustala jej skład osobowy znajduje swój wyraz także w § 40 ust. 1 Statutu, określającym, iż "Rada, w drodze uchwały, może powoływać ze swojego grona, stałe i doraźne komisje do określonych zadań, określając ich nazwy, przedmiot działania oraz skład osobowy". W świetle powyższych regulacji prawnych, rada powiatu w drodze głosowania rozstrzyga oraz wyraża swoją wolę o powołaniu komisji i jej składzie osobowym. Oznacza to, że kandydatura radnego zgłoszonego do komisji wymaga przegłosowania przez radę powiatu. Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wyboru członków Komisji Edukacji, Kultury, Sportu i Turystyki nie sposób uznać za prawidłowy, a tym samym za zgodny z prawem. Przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały, Rada Powiatu w Białej Podlaskiej nie rozpatrywała kandydatury radnego M. U. Nie głosowała nad tą kandydaturą. Została ona – podobnie jak kandydatura J. P. - uznana przez Przewodniczącego Rady Powiatu - jako zgłoszona zbyt późno, bo w dniu 30 grudnia 2010 r. Jak wynika z protokółu ilustrującego sesję Rady Powiatu w Białej Podlaskiej w dniu 30 grudnia 2010 r. (k. 22 akt sądowych) "poprawka polegającą na dopisaniu do składu komisji radnego J. P. została odrzucona większością głosów". Można więc przyjąć, że radni odrzucili kandydaturę J. P.. Nie odrzucili jednak kandydatury M. U.. Stąd uzasadniony jest zarzut, że zaskarżoną uchwałę podjęto z naruszeniem prawa. Ubocznie należy podnieść, że nic nie stało na przeszkodzie, aby wybory do Komisji Edukacji, Kultury, Sportu i Turystyki odbyły się w późniejszym terminie z uwagi na konieczność formalnego przegłosowania nad kandydaturą M. U. (i z tego względu został zmieniony porządek obrad). Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym, rada powiatu może wprowadzić zmiany w porządku obrad. Jak wyżej wykazano o członkostwie radnego w komisji decyduje rada powiatu (art. 17 ust. 1 w/w ustawy). Stosownie do jej art. 79 ust. 1, uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. W świetle powyższych rozważań usprawiedliwioną jest wniesiona przez Wojewodę skarga i zawarty w niej wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji na mocy art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięcie o wstrzymaniu wykonania skontrolowanej uchwały uzasadnia art. 152 w/w ustawy.