III SA/Lu 348/16
PostanowienieWSA w Lublinie2016-03-24
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która utrzymuje się z emerytury, posiada dom i nieruchomość rolną, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), czy jedynie w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która utrzymuje się z emerytury, posiada dom i nieruchomość rolną, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata), jeśli jednoczesne poniesienie kosztów sądowych i wynagrodzenia adwokata spowodowałoby uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu. Brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a jej sytuacja materialna nie jest wyjątkowo trudna.Stan faktyczny
Skarżący F.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że jest osobą starszą, schorowaną, utrzymuje się z emerytury, posiada dom i nieruchomość rolną. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę sytuację materialną strony oraz koszty postępowania.Rozstrzygnięcie
Przyznano F.W. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi F. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencyjnego postanawia: I. Przyznać F. W. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, w którym zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że jest osobą starszą, schorowaną, co uniemożliwia mu wykonywanie dodatkowej pracy. W dalszej części wniosku skarżący wykazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a w skład jego majątku wchodzi dom o pow. [...] m2, w którym część mieszkalna wynosi [...] m2 oraz nieruchomość rolna o pow. [...] ha, stanowiąca ugór. Skarżący podał, że utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] zł netto. Dodał, że spłaca kredyt w wysokości [...] zł.
Referendarz sądowy stwierdził co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Kwota wpisu sądowego od skargi w sprawie niniejszej wynosi 200 zł - § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192); § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast w przypadku ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, stawka minimalna wynagrodzenia adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi 480 zł - § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 800).
Mając na względzie z jednej strony aktualną sytuację materialną strony przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, z drugiej zaś strony wysokość kosztów postępowania stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym.
Skarżący jest osobą starszą i schorowaną, utrzymującą się ze świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł netto, nie posiadającą innych dodatkowych dochodów. W przedstawionej przez skarżącego sytuacji, jednoczesne opłacenie kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia adwokata w sprawie niniejszej spowodowałoby w ocenie referendarza uszczerbek w utrzymaniu koniecznym strony. Dlatego zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, które to koszty, w większym zakresie niż koszty sądowe, obciążyłyby budżet domowy skarżącego.
Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I postanowienia.
Natomiast brak jest podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, strona bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone (osób bez dochodów lub o najniższych dochodach, nie posiadających żadnego majątku). Obecna sytuacja materialna strony nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek w postaci domu o pow. [...] m2 i nieruchomości rolnej o pow. [...] ha fiz., z której może czerpać pożytki (płody rolne), ma zapewnione własne, stałe źródło dochodów w postaci emerytury w kwocie [...] zł netto. Porównując wielkość dochodów netto skarżącego do kosztów sądowych przedmiotowej sprawy, brak jest podstaw do uznania, że ich opłacenie przyniosłoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym skarżącego. Poniesienie wpisu sądowego w kwocie 200 zł, jak również ewentualnych pozostałych kosztów sądowych, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony uzyskującej stały dochód z tytułu emerytury i posiadającej majątek nieruchomy, mogący przynosić dochód, a co najmniej pożytki rolne. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że skarżący nie wykazał ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Z powyższych względów oraz na podstawie 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie II postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło