III SA/Lu 35/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi J. T. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2008r. (znak [...]), wydaną na podstawie art. 7 b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozpatrzył odwołanie J. K. i utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] o wprowadzeniu do operatu ewidencji gruntów obrębu [...] – W., położonego na obszarze miasta L., zmiany polegającej na wykreśleniu działek Nr [...]i [...], przywróceniu działek Nr [...] i [...] zgodnie ze stanem prawnym wykazanym w księgach wieczystych KW [...] i KW [...] oraz zmianie powierzchni przedmiotowych działek. W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wyjaśnił między innymi, że : - na wniosek M. K. w/w decyzją organ I instancji orzekł o wprowadzeniu zmiany w rejestrze ewidencji gruntów w odniesieniu do granic oraz powierzchni działki Nr [...] (powstałej w wyniku podziału działki Nr [...]) i działki Nr [...] (powstałej w wyniku podziału działki Nr [...]); - wprowadzenie zamiany polegało na przywróceniu w operacie ewidencji gruntów i budynków granic przedmiotowych działek, zgodnie z mapą projektu podziału działki Nr [...] wykonaną w 1992 r. i zaewidencjonowaną pod Nr [...], a także z aktem notarialnym Rp A Nr [...], mocą którego H. K. darowała J. K. działkę Nr [...] oraz postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] września 2007 r. sygn. akt II Ns [...]o nabyciu przez M. K. spadku po H. K.; - mapa projektu podziału działki Nr [...] jak i akt notarialny włączono do zbioru akt księgi wieczystej KW [...]; - w czasie projektu podziału działki Nr [...], wykonanego na zlecenie H. K., ustalono protokolarnie przebieg granicy z właścicielką dzielonej działki i właścicielami sąsiednich działek, a następnie okazano granice nowo projektowanych działek Nr [...] i [...] J. K. oraz M. K. i zainteresowani nie wnieśli zastrzeżeń dotyczących osadzenia znaków granicznych i przebiegu nowych granic i bez zastrzeżeń podpisali w dniu [...]maja 1992 r. protokół okazania nowych granic; - stosownie do szkicu wyznaczenia projektowanych działek (stanowiącego załącznik do w/w protokołu), działka Nr [...] posiada dostęp do ulicy P. o szerokości 2,5 m.; - wynikiem prac podziałowych jest mapa projektu, na której również wykazano dostęp do tejże ulicy; - w 1998 r. działkę Nr [...]podzielono na działki Nr [...]i [...], natomiast działkę Nr [...]na działki Nr [...] i [...]; - działki Nr [...] i [...]przeznaczono na poszerzenie ulicy P. i jak wyjaśnił organ I instancji, podział tych działek wykonany został z zachowaniem przebiegu granic działek Nr [...] i [...], wykazanych na mapie podziału działki Nr [...]; - w 2000 r. na zlecenie Urzędu Miejskiego dokonano kompleksowej modernizacji ewidencji gruntów i budynków, łącząc działki Nr [...]i [...] wraz z innymi działkami przeznaczonymi pod poszerzenie ulicy P. w jedna działkę i wykazując tę ulicę w poszerzonych granicach; - w czasie powyższej modernizacji w sposób błędny zmieniono przebieg granicy działki Nr [...] likwidując tym samym dojazd z tejże działki do ulicy P.; - M. K. dostrzegł rozbieżności w przebiegu granicy działki Nr [...] i wystąpił z wnioskiem o przywrócenie w ewidencji gruntów granic tejże działki zgodnie z dokonanym podziałem działki Nr [...], dołączając do wniosku kopię mapy podziału działki Nr [...], akt notarialny Rp A Nr [...]oraz postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] września 2007 r. o nabyciu spadku po H. K.; - przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty oraz analiza materiałów archiwalnych posiadanych przez organ I instancji w zasobie geodezyjnym i kartograficznym, prowadziły do wniosku, że podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków zmieniono bezpodstawnie przebieg granicy pomiędzy działkami Nr [...] i [...] oraz przeniesiono błąd geodety popełniony w 1992 r. dotyczący obliczenia powierzchni dzielonych działek. Odnosząc się zarzutów stawianych przez J. K. pod adresem decyzji Prezydenta Miasta, że podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków odtwarzano granice działek z udziałem właścicieli, okazano im wówczas operaty z podziału działki Nr [...] z 1992 r. oraz z podziału dokonanego w 1998 r. w celu poszerzenia ulicy P., wskazujące, iż błędnie zinterpretowano granicę działek, działce Nr [...] nadano nowy adres z uwagi na dogodny dojazd do ulicy W., zaznaczone punktami geodezyjnymi (Nr 22, 21, 7 i 8) przejście o szerokości 2,5 m do ulicy P. zostało zlikwidowane i mimo, że sprostowano granice działek, Urząd Miejski po przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów nie wystąpił o usunięcie rozbieżności w księgach wieczystych - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie z następujących względów: - skarżoną decyzją organ I instancji doprowadził do zgodności w operacie danych dotyczących przebiegu granicy pomiędzy działkami Nr [...] i [...]z ich stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej KW [...]; - decyzja ta nie tworzy nowego przebiegu granic, ale koryguje w sposób bezsporny ustalone podczas podziału działki Nr [...] granice; - podziału tego dokonano na wniosek ówczesnej właścicielki tej działki i z udziałem przyszłych właścicieli – J. K. i M. K.; - z czynności ustalenia granic sporządzono działki Nr [...] sporządzono protokół, podpisany bez zastrzeżeń przez zainteresowane strony; - podział działki Nr [...] przeprowadzony został w celu przeniesienia praw własności; - stan po podziale został uwidoczniony w księgach wieczystych KW [...] i KW [...]; - w zbiorze księgi wieczystej KW [...] znajduje się oryginał mapy podziału działki Nr [...], z którego wynika, że działka Nr [...]posiadała dostęp do ulicy P.; - szerokość dostępu do tejże ulicy – według szkicu wyznaczenia podziału działki wynosiła 2,5 m (co oznaczono przerywaną linią); - podczas podziału działki Nr [...] geodeta błędnie obliczył powierzchnię działki [...], bowiem powierzchnię gruntu stanowiącego dostęp do ulicy P. w działce Nr [...] doliczył do powierzchni działki Nr [...] (należącej później do J. K.); - był to błąd oczywisty o czym świadczy mapa projektu podziału działki i szkic znajdujący się w operacie; - powyższy błąd w obliczeniu powierzchni został przeniesiony do operatu z modernizacji ewidencji gruntów, co skutkowało zmianą przebiegu granic; - decyzja organu I instancji przywraca wykazany w operacie ewidencyjnym przebieg granic do stanu prawnego, ujawnionego w księdze wieczystej KW [...]; - rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych dotyczy właściciela , a więc działu II księgi wieczystej i nie obejmuje działu I, bowiem zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1982 r. o księgach wieczystych, podstawa do oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z katastru nieruchomości. W skardze sądowej J. K. zarzucił, że decyzja organu odwoławczego w sposób bezpodstawny i z naruszeniem prawa pozbawia go własności części działki Nr [...] (dawnej działki Nr [...], którą uzyskał od swojej matki H. K. na podstawie umowy darowizny z dnia [...] stycznia 1998 r. - aktu notarialnego Rp A [...]). W uzasadnieniu skarżący podał, że podczas podziału działki w 1992 r. M. K. domagał się wytyczenia drogi dojazdowej o szerokości 4 m, umożliwiającej dojazd do ulicy P., co było niemożliwe z uwagi na zachowanie niezbędnej odległości od istniejącego budynku mieszkalnego. Dlatego geodeta zgodził się wtedy na wydzielenie przejścia o szerokości 2,5 m i długości 30 m. Przejście celowo, a nie błędnie, zaliczono wówczas do działki Nr [...], a nie do działki Nr [...] (później oznaczonej jako działka Nr [...], którą nabył M. K. w 2007 r. w spadku po H. K.). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z uwagi na przedstawione zarzuty, wnioski i oceny formułowane pod adresem decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie, akceptującego stanowisko organu I instancji, należy przypomnieć, że sprawy dotyczące ewidencji gruntów i budynków reguluje aktualnie ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) – zwana dalej ustawą - oraz przepisy wykonawcze zawarte w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). W art. 2 pkt 8 ustawa określa, że ilekroć jest mowa o ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) – rozumie się przez to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach , ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy, dla obszaru całego kraju sporządza się i aktualizuje ewidencję gruntów i budynków, mapę zasadniczą oraz mapy topograficzne, stanowiące podstawę do wykonywania innych rodzajów map. Służbę Geodezyjną i Kartograficzną stanowią między innymi wojewoda wykonujący zadania przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jako kierownika inspekcji geodezyjnej i kartograficznej, wchodzącej w skład zespolonej administracji rządowej w województwie (art. 6 a ust. 1 pkt 1 litera b/ ustawy) oraz organy administracji geodezyjnej i kartograficznej (art. 6 a ust. 1 pkt 2 ustawy). Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art.20 ust. 1 pkt 1 ustawy). Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych (art. 21 ust. 1 ustawy). Przepis art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy przewiduje, że w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Z akt sprawy wynika i nie jest to sporne, że działka Nr [...] stanowiła szeroki pas gruntu przylegający do ulicy W.(od północy) oraz do ulicy P. (od południa). Lokalizację tej działki ilustruje mapa z 1992 r. (k. 23 akt adm.). Opracowany projekt podziału tejże działki zakładał, że nowa działka Nr [...] posiada wąski dostęp do ulicy P. Taki stan rzeczy zaakceptowała H. K. (właścicielka całej działki Nr [...]). Z takim podziałem zgodził się nie tylko M. K. , ale i skarżący J. K. (czego dowodem jest jego podpis jako osoby zainteresowanej, że nie zgłasza zastrzeżeń co do przebiegu opisanych - w protokóle granicznym z dnia [...]maja 1992 r. – granic i osadzonych, w jego obecności, znaków granicznych). Skarżący zatem nie kwestionował wówczas tego, że działka Nr [...]ma dostęp do ulicy P. Bezspornym jest, że skarżący uzyskał działkę Nr [...] o powierzchni [...] m kwadratowych od swojej matki H. K. na podstawie umowy darowizny z dnia [...] stycznia 1998 r. (aktu notarialnego Rp A Nr [...]). Nie ulega wątpliwości, że właścicielem działki Nr [...] (później oznaczonej Nr [...]) jest M.K. Zaskarżona decyzja przywraca właścicielowi działki Nr [...]dostęp do ulicy P. i to jest źródłem sporu prowadzonego przez strony. Skarżący uważa bowiem, że w tej sytuacji doszło do bezpodstawnego naruszenia jego praw do działki Nr [...]. Skontrolowana decyzja – wbrew stanowisku skarżącego – nie narusza prawa. Z akt sprawy wynika, że w kwietniu 1998 r. przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operat podziału działek przylegających do ulicy P. w celu wydzielenia linii regulacyjnych w związku z budową tej ulicy. Powstały wówczas projekty - podziału działki Nr [...] (na działki Nr [...]i [...]) oraz działki Nr [...] (na działki Nr [...] i [...]). Projekty te uwzględniały przebieg granic zgodnie z ustaleniami, wynikającymi z operatu [...]sporządzonego w 1992 r. i nawiązującego do protokółu granicznego z dnia [...]maja 1992 r. W 2000 r. w wyniku przeprowadzonej przez Urząd Miejski modernizacji ewidencji gruntów obrębu 74 – W., działki Nr [...]i [...] przeznaczone pod poszerzenie ulicy Przejrzystej połączono w jedną działkę (wraz innymi działkami), a tę ulicę wykazano w nowych liniach regulacyjnych. Zmieniono równocześnie przebieg odcinka granicy pomiędzy działką Nr [...] i działką Nr [...]likwidując całkowicie wąski dostęp i dojazd z działki Nr [...]do ulicy P. Powyższe okoliczności nie są przez skarżącego kwestionowane. W świetle powyższych rozważań zgłoszony przez M. K. wniosek w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Prezydenta Miasta został prawidłowo rozpatrzony przez ten organ. Stanowisko organu w tym zakresie zgodne jest z dyspozycją przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, szczegółowo określających obowiązki, jakie wynikają z prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Przewiduje ono w § 44 pkt 2, że do zadań organu należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, to jest zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Zadaniem organu jest modernizacja ewidencji (§ 44 pkt 8 cyt. rozporządzenia). Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i właściwych jednostek organizacyjnych (§ 46 ust. 1 rozporządzenia). Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych (§ 46 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia). Aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez organ odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych (§ 47 ust. 1 rozporządzenia). W § 45 ust. 1 przewiduje ono, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Nie ulega wątpliwości, iż o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych organ zawiadamia wydział ksiąg wieczystych właściwego miejscowo sądu rejonowego – w przypadku zmian danych objętych działem I ksiąg wieczystych. Tego rodzaju tryb zawiadamiania wprowadza bowiem przepis § 49 ust. 1 pkt 2 omawianego rozporządzenia. W tych okolicznościach nie można zarzucać, że Prezydent Miasta zawiadomił Sąd Rejonowy X Wydział Ksiąg Wieczystych o podjęciu decyzji z dnia [...] września 2008 r. w przedmiocie wprowadzenia zmian w rejestrze gruntów. Szkoda tylko, że organ wcześniej nie podjął takich czynność – w przypadku dokonywania zmian w ewidencji – co prowadziło do powstania rozbieżności pomiędzy danymi z ewidencji gruntów i stanem prawnym wynikającym z treści księgi wieczystej KW [...] prowadzonej dla działki Nr [...]. Być może, że nie doszłoby do obecnego sporu. Ubocznie należy zaznaczyć, że sam skarżący przyznaje, iż w 1992 r. M. K. domagał się wytyczenia drogi dojazdowej o szerokości 4 m do ulicy P. i żądanie to zostało częściowo uwzględnione, gdyż geodeta zgodził się wtedy zaznaczyć przejście o szerokości 2,5 m i długości 30 m. Jak wyżej już wyjaśniono dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią między innymi podstawę do oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych (art. 21 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne). Z tych też względów Sąd oddalił skargę na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)