III SA/Lu 356/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego postanawia: I. Przyznać B. M. S. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 6 lipca 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, a w skład jej majątku wchodzi nieruchomość rolna o pow. [...] ha. Matka skarżącej posiada natomiast nieużytki rolne i las o łącznej pow. [...] ha ([...] ha przelicz.). Skarżąca wyjaśniła, iż posiadane prze nią i matkę grunty rolne są nieużytkowane (ze względu na brak sprzętu rolniczego i schorzenia matki, jak również sporną granicę). Skarżąca wskazała, że źródłem jej utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł brutto (ok. [...] zł netto), natomiast matka pobiera świadczenie rentowe w kwocie [...] zł brutto (ok. [...] zł netto). Do stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem skarżąca zaliczyła następujące opłaty: woda – [...] zł; podatek rolny – [...] i [...] zł; energia – [...] zł; leki – [...] zł; dojazdy do pracy – [...] zł; spłata kredytów zaciągniętych przez nią i matkę – raty po [...] i [...] zł. Skarżąca podniosła również, że obie z matką pomagają S. M. Ponadto na wezwanie referendarza z dnia 12 lipca 2012 r. skarżąca złożyła dokumenty źródłowe i dodatkowe oświadczenie odnośnie aktualnej sytuacji materialnej. Referendarz sądowy stwierdził co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. - Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz. 2192/; § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania strony wynosi 240 zł netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm./ i 295,20 zł brutto (§ 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. jedn. - Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Stwierdzić należy, że wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym. Przedstawiona w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, przesłanych na wezwanie dokumentach źródłowych i dodatkowym oświadczeniu, sytuacja materialna i rodzinna skarżącej, uprawnia do stwierdzenia, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (kosztów ustanowienia adwokata) bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt I postanowienia. Jednocześnie brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w całkowitym zakresie, skarżąca nie wykazała bowiem, że nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Podnieść w tym miejscu należy, że prawo pomocy w całkowitym zakresie jest przyznawane osobom, które ze względu na sytuację życiową (brak majątku, brak stałych dochodów lub bardzo niskie dochody), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W oparciu o dane zawarte w urzędowym formularzu oraz przedstawionych przez skarżącą dokumentach, stwierdzić należy, że jej sytuacja materialna nie należy do szczególnie trudnych. Łączne dochody skarżącej i pozostającej z nią we wspólnym gospodarstwie domowym matki wynoszą [...] zł brutto i [...] zł netto miesięcznie (wg. zaświadczenia zakładu pracy o wynagrodzeniu skarżącej i odcinka renty matki za lipiec 2012 r.). Zatem miesięczny realny dochód na osobę w rodzinie skarżącej wynosi – [...] zł. Skarżąca jest właścicielem następującego majątku nieruchomego – gruntów rolnych o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.) oraz domu o pow. [...] m2 (nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne za 2012 r., natomiast matka skarżącej posiada grunty rolne o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.) oraz [...] ha fiz. ([...] ha przel.) i [...] ha lasu (nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne za 2012 r. i decyzja płatnicza na podatek rolny za 2012 r.). Wykazane przez skarżącą miesięczne wydatki związane z utrzymaniem wynoszą łącznie [...] zł (woda – [...] zł; energia – [...] zł; leki – [...] zł; dojazdy do pracy – [...] zł; raty kredytu – [...] zł i [...] zł; podatek rolny – [...] zł rocznie /[...] zł w rozliczeniu miesięcznym/; ubezpieczenie [...] zł rocznie /[...] zł w rozliczeniu miesięcznym/). Ponadto skarżąca w styczniu 2012 r. poniosła jednorazowy wydatek na kurs masażu w wysokości [...] zł. W ocenie referendarza brak jest natomiast podstaw do zaliczenia do kosztów utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącej wydatków związanych z pomocą S. M. w postaci spłaty zadłużenia za wodę, kupna piecyka do ogrzewania, wniesienia opłat za wypisy z ksiąg wieczystych. Wydatki te dotyczą bowiem osoby nie pozostającej ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym, a ponadto jak wyjaśniła skarżąca w nadesłanym na wezwanie oświadczeniu, pomoc udzielana S. M. jest dobrowolna, "bez obowiązku alimentacyjnego". Stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja finansowa jest na tyle trudna, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Rodzina skarżącej ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada stały dochód, a w skład jej majątku wchodzi kilka nieruchomości. Zauważyć należy, że aczkolwiek skarżąca twierdzi, iż z posiadane nieruchomości rolne nie przynoszą żadnych dochodów, to jednakże mogą one przynosić pożytki, chociażby w postaci płodów rolnych, co niewątpliwie może przyczynić się do zmniejszenia kosztów utrzymania. W ocenie referendarza porównanie miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego pozostających do dyspozycji skarżącej i jej rodziny ([...] zł) do wykazanych wydatków na utrzymanie ([...] zł), nawet uwzględniając takie konieczne koszty, których skarżąca nie podała, jak np. żywność, świadczy o zdolnościach płatniczych strony do ponoszenia, przynajmniej częściowo, kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, brak jest podstaw do uznania, że skarżąca nie jest w stanie uiścić kosztów wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, a także ewentualnych innych kosztów sądowych, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł. Brak jest zatem podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt II postanowienia.