III SA/Lu 36/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Asesor WSA Małgorzata Fita (spr.), Protokolant ref. staż. Przemysław Gumieniak, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2004 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...], Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz.U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) i z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115), po rozpatrzeniu odwołania M. B. od decyzji z dnia, Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej, utrzymał przedmiotową decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z przepisem par. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.), za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Z powyższego wynika, że do rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej muszą zostać spełnione łącznie dwa warunki: rozpoznane schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych, a przyczyną tego schorzenia muszą być czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące w środowisku pracy. Z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, że M. B. pracowała na stanowisku nauczycielki od 1979 r. do 31 sierpnia 1996 r. W czasie pracy na tym stanowisku była narażona na nadmierny wysiłek głosowy. Od 1 września 1996 r. do chwili obecnej skarżąca pracuje na stanowisku dyrektora Zespołu Oświatowego (jest dyrektorem szkoły i przedszkola), bez narażenia na nadmierny wysiłek głosowy, z uwagi na zniżki godzin dydaktycznych średni do 2,5 godziny dziennie. Po przeprowadzeniu badań M. B. i uwzględnieniu wyników jej badań z innych jednostek opieki zdrowotnej, Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy nie rozpoznała u niej choroby zawodowej. Z wydanego orzeczenia lekarskiego wynika, że rozpoznano u skarżącej "przewlekły nieżyt gardła i krtani", a więc chorobę nie umieszczoną w wykazie chorób zawodowych. Choroby zawodowej nie rozpoznał u M. B. również Instytut Medycyny Pracy, upoważniony na podstawie przepisu § 9 ust. 1 rozporządzenia do wykonywania ponownych badań pracowników kwestionujących treść orzeczenia lekarskiego wydanego przez Poradnię Chorób Zawodowych WOPM, do którego została skierowana na swój wniosek. Na podstawie przeprowadzonych szczegółowych badań Instytut Medycyny Pracy rozpoznał u niej przewlekły nieżyt krtani z brzeżnym przerostem prawego fałdu głosowego, stan po mikrolaryngoskopii i mikrochirurgii metodą Kleinsassera oraz dysfonię. Badanie histopatologiczne, po przeprowadzonym u M. B. zabiegu na prawym fałdzie głosowym wykazało zmiany zapalno - przerostowe i cechy leukoplakii. W uzasadnieniu swojego orzeczenia wyżej wymieniona jednostka podała, że rozpoznane zmiany morfologiczno - czynnościowe w zakresie krtani u M. B. mają etiologię pozazawodową. Ustosunkowując się do zarzutu skarżącej zawartego w odwołaniu od decyzji I instancji odnośnie błędu w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] października 2003 r. dotyczącego określenia czasu pracy, jest to błąd oczywisty, który został poprawiony w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] listopada 2003 r. Faktu tego nie można nazwać poświadczeniem nieprawdy, ponieważ w zebranym materiale dowodowym wymienione są prawidłowe okresy pracy na stanowisku nauczycielki i na stanowisku dyrektora i nie było żadnych prób zmiany tych zapisów. Na wyżej wymienioną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego M. B. skierowała skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie, w której wnosi o pozytywne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu swojej skargi M. B. podnosi, że przepracowała ponad 17 lat na stanowisku nauczycielki w pełnym wymiarze godzin, a po objęciu funkcji dyrektora szkoły dalej prowadziła zajęcia dydaktyczne w wymiarze 10 - 12 godzin tygodniowo. Biorąc pod uwagę okres jej pracy jako nauczyciela, a także rozpoznaną przez Instytut Medycyny Pracy jednostkę chorobową (przerost brzeżny prawego fałdu głosowego), która ujęta jest w wykazie chorób zawodowych, w niniejszej spawie powinna zostać wydana decyzja o stwierdzeniu u niej choroby zawodowej. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji. Podniósł ponadto, że przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym - guzki śpiewacze, niedowłady strun głosowych i zmiany przerostowe charakteryzują się symetrycznym występowaniem (po prawej i lewej stronie) i nie występują jednostronnie. Mając na uwadze przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny na skutek zaskarżenia działania organu nie przejmuje sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego jej załatwienia, lecz ma jedynie na celu ocenę działania tego organu. Z tego względu nie może zastępować organu administracji i wydawać końcowego rozstrzygnięcia. Materialno - prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowią przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 1983 r., Nr 65, poz. 294), w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. z 2002 r., Nr 132, poz. 1115) obowiązującego od 3 września 2002 r.. Zgodnie z § 1 ust. 1 wyżej wymienionego rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do cyt. rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Z przepisu tego wynika, że o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydują dwa czynniki: 1) zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, 2) ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Mając na uwadze zebrane w toku postępowania wyjaśniającego dowody stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie została spełniona pierwsza przesłanka określona w cytowanym wyżej przepisie. Zgodnie z orzeczeniem lekarskim z dnia [...] listopada 2003 r., Nr [...] u skarżącej rozpoznano przewlekły nieżyt krtani z brzeżnym przerostem prawego fałdu głosowego, stan po mikrolaryngoskopii i mikrochirurgii metodą kleinsassera oraz dysfonię. W uzasadnieniu orzeczenia, niezależnie od przytoczenia danych na temat jej pracy zawodowej, stwierdzono, że M. B. w maju 2003 r. miała wykonany zabieg mikrochirurgiczny na prawym fałdzie głosowym. Badanie histopatologiczne wykazało zmiany zapalno - przerostowe i cechy leukoplakii. Przeprowadzone badanie videostroboskopowe wykazało przerost brzeżny prawego fałdu głosowego, zwarcie fonacyjne niepełne na całej długości, drgania fałdów nieprawidłowe i dysfonię. Stwierdzone zmiany morfologiczno - czynnościowe w zakresie krtani w M. B. w opinii lekarzy wydających orzeczenie nie są jednak typowe dla następstw nadmiernego wysiłku głosowego i mają etiologię pozazawodową, a związane są z czynnikami zapalno - infekcyjnymi i drażniącymi drogi oddechowe. Mając na uwadze, że zawarte w punkcie 7 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do cyt. rozporządzenia schorzenia obejmują przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym, natomiast zgodnie z orzeczeniem lekarskim u skarżącej rozpoznane schorzenie pomimo, że wymienione jest w wykazie (zmiany przerostowe) jest skutkiem działania czynników zapalno - infekcyjnych i drażniących drogi oddechowe, w niniejszej sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia u M. B. choroby zawodowej. Należy również podnieść, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych warunkiem koniecznym do stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest jej uprzednie lekarskie rozpoznanie przez właściwe jednostki orzecznicze. Orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, które nie mogą dokonać we własnym zakresie (sprzecznie z opinią lekarską) rozpoznania choroby i ustalić, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2001 r., I S.A. 1801/00 i wyrok NSA z dnia 5 listopada 1998 r., I S.A. 1200/98). Z tych też względów i na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.