III SA/Lu 36/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Prorektora Uniwersytetu [....] w L. z dnia [...] 2010 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., po rozpatrzeniu odwołania M. P., Prorektor Uniwersytetu [...] w L. utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w L. z dnia [...] października 2010 r. o skreśleniu M. P. z listy studentów. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że program studiów wymaga zaliczania określonych przedmiotów w sesji egzaminacyjnej. Letnia sesja zakończyła się 30 czerwca 2010 r. Skarżąca uzyskiwała zgodę na kolejne odraczanie terminów zdawania egzaminów, w tym także z powtarzanego przedmiotu, jednak egzaminów tych nie zaliczyła. Organ zauważył, że stan zdrowia uzasadniać może wystąpienie o udzielenie urlopu zdrowotnego, jednak o urlop wystąpić należy przed rozpoczęciem semestru. Organ pouczył skarżącą, że może ubiegać się o wznowienie studiów zaocznych lub wieczorowych z obowiązkiem powtórzenia czwartego semestru, przy czym Dziekan określi warunki wznowienia. Na powyższą decyzję M. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77, 80 w zw. z art. 136 k.p.a. przez zaniechanie zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] października 2010 r. W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i rozpatrujący odwołanie skarżącej organ drugiej instancji, nie wypełniły obowiązków nałożonych przepisami art. 7 w zw. z art. 77, 80 k.p.a., przez co uzasadnione jest twierdzenie, że wydana decyzja ma charakter dowolny. Organy obu instancji nie przeprowadziły bowiem postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia, czy zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby skreślenie skarżącej z listy studentów. Skarżąca zarzuciła również, że organy obydwu instancji zaniechały właściwego uzasadnienia wydanych decyzji oraz że organ pierwszej instancji w żaden sposób nie wyjaśnił, czy w sytuacji skarżącej, wynikającej ze złego stanu zdrowia, jedynym możliwym rozstrzygnięciem było wydanie decyzji o skreśleniu z listy studentów. Skarżąca podniosła, że § 19 (w rzeczywistości chodzi o § 29) regulaminu studiów daje możliwość wydania w zaistniałej sytuacji nie tylko decyzji w przedmiocie skreślenia z listy studentów ale również decyzji o warunkowym zezwoleniu na podjęcie studiów w następnym semestrze (roku) oraz o zezwoleniu na powtarzanie semestru (roku) studiów, o co wnosiła skarżąca. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącej, zaskarżona decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowania dowodowego. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, zła sytuacja zdrowotna, na którą powołuje się skarżąca stała się przedmiotem wnikliwej analizy organu, w szczególności w kontekście dotychczasowych wyników studiów oraz postanowień § 29 regulaminu studiów. Przeprowadzona ocena została dokonana na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, miała charakter wszechstronny, przyczyny zaś dla których organ nie przychylił się do treści złożonego odwołania zostały szczegółowo wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest skreślenie z listy studentów. Kwestię skreślenia z listy studentów reguluje przepis art. 190 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "ustawa’. Przepis ten przewiduje obligatoryjne (ust. 1) i fakultatywne (ust. 2) skreślenie z listy studentów. Zgodnie z unormowaniem zawartym art. 190 ust. 2, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku: 1) stwierdzenia braku postępów w nauce; 2) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie; 3) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Od decyzji o skreśleniu z listy studentów przysługuje odwołanie do rektora. Decyzja rektora jest ostateczna (art. 190 ust. 3). Przyczyną skreślenia skarżącej z listy studentów było niezaliczenie semestru, a zatem przyczyna wskazana w art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy. Organ pierwszej instancji – Dziekan Wydziału [...] powołał wprawdzie tylko ogólnikowo przepis art. 190 ustawy, nie budzi jednak wątpliwości, że podstawą skreślenia był przepis art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy, bowiem organ odwołał się także do § 29 regulaminu studiów na Uniwersytecie [...] w L., który przewiduje skreślenie studenta z listy studentów w przypadku niezaliczenia semestru lub roku (regulamin w aktach administracyjnych). Rację ma skarżąca, gdy twierdzi, że skreślenie z listy studentów w oparciu o podstawę wskazaną w art. 190 ust. 2 ustawy pozostawione jest uznaniu organu, co nie oznacza jednak dowolności w podjęciu decyzji i zobowiązuje organ do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności oraz przeprowadzenia postępowania zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. i przekonującego uzasadnienia swego stanowiska, stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. W orzecznictwie i literaturze prawniczej utrwalony jest pogląd, że uznanie oznacza przyznanie organowi administracji pewnego stopnia swobody przy podejmowaniu decyzji, pozwalającej na wybór spośród kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć tego, który organ uważa z najbardziej właściwy. O tym jaka ma być treść wydawanej decyzji decyduje wyobrażenie organu o celowości wydania decyzji konkretnej treści. Cechą specyficzną instytucji uznania jest to, że decyzja uznaniowa nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości. Nie oznacza to jednak wyłączenia decyzji uznaniowych całkowicie spod kontroli sądowej. Obowiązujące przepisy nie przewidują bowiem swobodnego uznania organów administracji. Kontrola ta jest jednak ograniczona. Kontrola sądu dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji, poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, zgodnie z regułami postępowania zawartymi w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się więc do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych sprawy i rozważył należycie wszystkie istotne okoliczności oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. W świetle przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. organy administracji publicznej są zobowiązane do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji. Stosownie bowiem do przepisu art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jest on bowiem obowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę administracyjną. W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie naruszyły wskazanych reguł postępowania. Wprawdzie uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest nieco lakoniczne i nie wskazuje przepisów, będących podstawą rozstrzygnięcia (przepisy te powołuje tylko organ pierwszej instancji), jednak uchybienie w tym zakresie normie art. 107 § 3 k.p.a. nie miało istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Również forma rozstrzygnięcia – brak wskazania, że pismo Prorektora jest decyzją administracyjną, wydaną po rozpoznaniu odwołania skarżącej od decyzji Dziekana Wydziału [...], mimo iż niewątpliwie narusza przepisy postępowania, nie uniemożliwia kontroli sądowej. Pismo Prorektora Uniwersytetu [...] z dnia 23 listopada 2010 r. zawiera bowiem rozstrzygnięcie w sprawie skreślenia skarżącej z listy studentów, wydane zostało przez organ uprawniony (Prorektor S. M. jest osobą upoważnioną przez Rektora Uniwersytetu [...] do rozpatrywania odwołań od decyzji dziekanów dotyczących przebiegu studiów – por. upoważnienie, k. 87 akt sądowych), zostało prawidłowo podpisane, zawiera oznaczenie organu oraz strony. Od organów uniwersytetu można by wprawdzie wymagać przestrzegania przepisów postępowania i większej dbałości o poprawność formy, jednak w rozpoznawanej sprawie wskazane uchybienia nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia. Stan faktyczny sprawy ustalony został bowiem prawidłowo i dawał podstawę do podjęcia decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów. Z akt administracyjnych wynika, że organy dysponowały pełną dokumentacją w sprawie przebiegu studiów skarżącej, rozważyły również przedstawiane przez skarżąca dowody dotyczące jej stanu zdrowia. W toku postępowania przed organem pierwszej instancji skarżąca przedstawiła da zaświadczenia lekarskie i skierowanie do szpitala w zawiązku z wypadkiem, jakiemu legła w dniu 26 maja 2010 r. (k. 28 i 29 akt. adm.) oraz zwolnienie lekarskie na okres od dnia 2 września do dnia 7 września 2010 r. (k. 30) i dalsze na okres od dnia 21 września do dnia 27 września 2010 r. (k.31). Do odwołania dołączyła skarżąca dodatkowo zaświadczenie z Przychodni Specjalistycznej - Poradni Gruźlicy i Chorób Płuc w L. z dnia 30 kwietnia 2010 r., stwierdzające leczenie w tej poradni, zwolnienie z zajęć na dzień 2 czerwca 2010 r. oraz zaświadczenie z dnia 8 listopada 2010 r. stwierdzające, że skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim w dniach: 18 - 23 września 2009 r., 1 – 5 lutego 2010 r., 12 – 17 lutego 2010 r., 23 lutego – 4 marca 2010 r. oraz 21 – 27 września 2010 r.(k. 33 akt adm.). Organom obu instancji znany był zatem stan zdrowia skarżącej. Skarżąca nie podnosi zarzutu, że organy pominęły jakiekolwiek przedłożone przez nią dowody, nie wskazuje również dowodów, które organy powinny były w jej ocenie przeprowadzić. Organom nie można zatem postawić zarzutu niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności sytuacji zdrowotnej skarżącej. Nie sposób również nie zauważyć, że w toku studiów (wieczorowych i zaocznych) właśnie ze względu na stan zdrowia skarżącej Prodziekan Wydziału Prawa kilkakrotnie wyrażał zgodę na odraczanie terminów egzaminów (k. 16, 17, 18, 21, 22, 28, 29, 30 akt adm.), przychylał się także do próśb skarżącej o odraczanie terminów z powodów innych niż zdrowotne (k. 5, 15, 20, 23, 24, 27), wyraził ponadto zgodę na powtarzanie II roku od IV semestru (k.6), a następnie na powtarzanie tego semestru (k.9 i 10). Uwzględniona została także prośba skarżącej o wpis warunkowy na V semestr, mimo niezaliczenia egzaminu z [...] (k. 19) oraz prośba o wznowienie studiów po skreśleniu skarżącej z powodu nieuiszczenia należnych opłat (k. 26). Zgodzić się więc należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że zaistniały przesłanki do skreślenia skarżącej z listy studentów, a stan zdrowia skarżącej i dotychczasowy przebieg studiów, w szczególności fakt wielokrotnego odraczania terminów egzaminów i umożliwianie skarżącej kontynuowania studiów mimo niezaliczenia wymaganych przedmiotów, nie dają w aktualnym stanie sprawy podstaw do podjęcia – w ramach uznania administracyjnego – decyzji innej niż skreślenie z listy studentów. Skarżąca nie zdała wymaganych egzaminów i nie zaliczyła semestru, czego nie kwestionuje, decyzja o skreśleniu z listy studentów nie narusza zatem przepisu art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy. Organy nie znalazły podstaw do niezastosowania w stosunku do skarżącej tego przepisu, a decyzja o skreśleniu z listy studentów nie przekracza granic uznania administracyjnego. Oznacza to, że organom nie można uczynić zarzutu niezastosowania innego rodzaju rozstrzygnięcia, w szczególności zaś jednego z rozstrzygnięć przewidzianych w § 29 regulaminu studiów: warunkowego zezwolenia na podjęcie studiów w następnym semestrze lub roku albo zezwolenia na powtarzanie semestru lub roku. Słusznie również zwraca uwagę organ odwoławczy, że skarżąca może ubiegać się o wznowienie studiów na warunkach określonych przez Dziekana Wydziału [...]. Z przytoczonych względów brak podstaw do uwzględnienia skargi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).