III SA/Lu 360/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia NSA Marek Zalewski, Asesor WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w dniu 7 października 2004 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora z dnia [...] marca 2004 r. nr [...]. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 ze zm.) z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 130 poz. 1115), po rozpatrzeniu odwołania J. B. od decyzji Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] o niestwierdzeniu u niego choroby zawodowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia stwierdził, iż zarzut zawarty w odwołaniu J. B., że z powodu narażenia na hałas w zakładzie pracy utracił słuch nie może być uwzględniony z następującego powodu: Z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego (dochodzenia epidemiologicznego) oraz z charakterystyki stanowiska pracy wynika, że J. B. od 1958 r. do czerwca 2000 r. zatrudniony był w Fabryce Samochodów Ciężarowych (później [...] Sp. z o.o.) na stanowisku spawacza. W czasie pracy narażony był na hałas przekraczający najwyższe dopuszczalne natężenie. Jednak z orzeczeń lekarskich Nr 932/65/01 z dnia [...] stycznia 2001 r. oraz Nr 932/189/03 z dnia [...] sierpnia 2003 r. wydanych na podstawie komisyjnego badania laryngologicznego, badań dodatkowych, dokumentacji lekarskiej, charakterystyki stanowiska pracy i dochodzenia epidemiologicznego wynika, że u J. B. choroby zawodowej nie rozpoznano. Rozpoznany u niego ubytek słuchu tzw. Niedosłuch audiometryczny nie powoduje skutków zdrowotnych i społecznych, nie wywołuje bowiem zaburzeń zrozumiałości mowy potocznej i wdrożenie odpowiednich działań prewencyjnych zapobiega powstaniu choroby – zawodowego uszkodzenia słuchu. J. B. po otrzymaniu w/w orzeczeń lekarskich o nierozpoznaniu u niego choroby zawodowej nie składał wniosku o przeprowadzenie ponownych badań lekarskich przez instytut naukowo – badawczy resortu zdrowia, mimo zawartego w tych orzeczeniach pouczenia o takiej możliwości. Mając na uwadze powyższe oraz treść § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. (Nr 61, poz. 364), który stanowi, że podstawą do wydania decyzji w sprawie choroby zawodowej jest obok wyników dochodzenia epidemiologicznego orzeczenie lekarskie wydane przez jednostki organizacyjne opieki zdrowotnej do tego upoważnione na podstawie przepisu § 7 ust. 1, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, iż decyzja organu I instancji jest prawidłowa i zgodna z prawem. Na wyżej wymienioną decyzję organu odwoławczego J. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Sprawa niniejsza była już przedmiotem rozpoznania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, który wyrokiem z dnia 14 stycznia 2003 r., sygn. akt: II SA/Lu 1192/01 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej u J. B. W uzasadnieniu powyższego wyroku sąd wskazał organowi inspekcji sanitarnej na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego, a przede wszystkim orzeczenia lekarskiego o szczegółowe jego uzasadnienie. Przeprowadzone przez organ odwoławczy postępowanie uzupełniające potwierdziło, iż skarżący będąc zatrudniony w Fabryce Samochodów Ciężarowych (później [...]Sp. z o.o.) od 1958 roku do 2000 roku wykonywał pracę w warunkach hałasu przekraczającego dopuszczalne normy. Ponadto w uzupełnieniu orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r., w którym rozpoznano u J. B. obustronny odbiorczy ubytek słuchu większy na ucho lewe, powtórzono zasadniczo uzasadnienie przedmiotowego orzeczenia, a wynika z niego, że ubytek słuchu poniżej 30 dB nie pociąga za sobą skutków społecznych i zdrowotnych mogących stanowić o chorobie narządu słuchu. Jest to tzw. niedosłuch audiometryczny – ubytek na wysokich częstotliwościach (3 i 4 kHz), który nie spowodował upośledzenia słuchu w częstotliwościach mowy ludzkiej. Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowią przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 1983 r., Nr 65, poz. 294) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002 r., Nr 132, poz. 1115) obowiązującego od 3 września 2002 r.. Zgodnie z przepisem § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych za takie choroby uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Z przepisu tego wynika, że o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydują dwa czynniki: 1) zamieszczenie schorzenia w Wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia, 2) ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, przy czym przy ocenie działania czynnika szkodliwego należy uwzględniać okoliczności wymienione w § 1 ust. 2 tego rozporządzenia. Konstrukcja tego przepisu przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w Wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 1999 r., III RN 110/98, OSNAPiUS 1999/22, poz. 709). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że J. B. wykonywał pracę przez okres 42 lat w warunkach hałasu, który przewyższał wartości najwyższych dopuszczalnych natężeń fizycznych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Ponadto w orzeczeniu lekarskim wydanym po przeprowadzeniu badań skarżącego rozpoznano u niego obustronny odbiorczy ubytek słuchu większy na ucho lewe. Okoliczność, że stwierdzony ubytek słuchu nie przekracza 30 dB w uchu lepiej słyszącym, jest pozbawiony znaczenia prawnego w sprawie choroby zawodowej. Przesłanki określenia choroby zawodowej zostały bowiem wyczerpująco określone w § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych i wprowadzanie w tym zakresie jakichkolwiek ograniczeń i wymagań dodatkowych jest niedopuszczalne (por. wyrok SN z dnia 4 czerwca 1998 r. III RN 36/98, OSNAPU 1999, Nr 6, poz. 192). Reasumując, brak jest podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu jedynie ze względu na stopień stwierdzonego ubytku. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) w związku z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).