III SA/Lu 361/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu G. R. [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na postanowienie Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Lu 361/16 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi G. R. [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 12 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Lu 361/16 odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. R. [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. Wyjaśniając motywy podjętego postanowienia wskazano między innymi, że porównanie sytuacji finansowej skarżącej Spółki oraz wysokości wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie (przy uwzględnieniu kosztów sądowych w pozostałych sprawach, w których strona złożyła wnioski o udzielenie prawa pomocy), prowadziło do wniosku, że Spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oceniając możliwości płatnicze Spółki zauważono, że jest ona w stanie pozyskać środki na pokrycie kosztów sądowych bądź z bieżących przychodów, bądź poprzez zażądanie dopłat od wspólników. Skarżąca wniosła sprzeciw zarzucając: - błędne przyjęcie, że nie wykazano spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie; - bezpodstawną odmowę przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy obiektywne okoliczności wskazywały na zasadność zwolnienia od całości kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw nie jest zasadny. Postępowanie sądowoadministracyjne zostało w niniejszej sprawie wszczęte w dniu 5 lutego 2016 r., a więc po wejściu w życie zmian wprowadzonych ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), dalej jako "p.p.s.a"). Stosownie do art. 260 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw , sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§3). Zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W przypadku przyznania prawa pomocy, koszty postępowania pokrywane są z budżetu państwa. Korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. W myśl art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa. W ocenie Sądu, prawidłową jest – dokonana przez referendarza - ocena wniosku o przyznanie prawa pomocy w oparciu kryterium finansowe możliwości płatniczych Spółki. Przedstawiona przez nią sytuacja majątkowa i finansowa, nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. uprawniające do przyznania prawa pomocy. Wielkość posiadanego majątku, rozmiar prowadzonej działalności, jak również wysokość przychodów, nie uprawdopodabniają, aby Spółka nie była w stanie ponieść kosztów sądowych. Przychody za okres od 15 kwietnia do 31 grudnia 2014 r. wynoszące - [...] zł przy ponoszonych kosztach w wysokości - [...] zł pozwalały na generowanie przez Spółkę zysku ([...] Rachunek zysków i strat w kolejnym okresie rozliczeniowym - na dzień 31 lipca 2015 r. – świadczył, że przychody wyniosły - [...] zł zaś koszty ich uzyskania - [...] zł. W rezultacie zarejestrowano stratę z prowadzonej działalności - [...] zł. Skarżąca Spółka – funkcjonująca od dnia 18 marca 2014 r. - osiągała zatem przychody (z usług) pozwalające bieżąco regulować zobowiązania związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (na przykład - opłaty za dzierżawę powierzchni biurowej, usługi księgowe, telekomunikacyjne, obsługę prawną, raty leasingowe i inne). Aktualnie Spółka nie jest objęta procedurą związaną z postępowaniem likwidacyjnym, upadłościowym, układowym lub naprawczym. Z powyższych względów na podstawie art. 260 p.p.s.a. należało utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.