III SA/Lu 363/08

WyrokWSA w Lublinie2008-12-23

Skład orzekający: Maria Wieczorek, Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków na podstawie twierdzeń strony o błędnym wpisie, bez przedstawienia dokumentów potwierdzających te rozbieżności?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny może dokonać aktualizacji operatu ewidencyjnego jedynie poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Strona zgłaszająca zmiany jest zobowiązana do dostarczenia dokumentów geodezyjnych, kartograficznych lub innych niezbędnych do wprowadzenia zmian. Postępowanie ewidencyjne nie może służyć do dochodzenia lub udowadniania praw właścicielskich, a jedynie do rejestracji danych opartych na konkretnych dokumentach lub zdarzeniach prawnych.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków polegającej na wykreśleniu prawa własności Skarbu Państwa do gruntu i wpisaniu ich jako właścicieli. Organy administracji odmówiły, wskazując na brak dokumentów potwierdzających zasadność wnioskowanej zmiany. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że doszło do niezgodności pomiędzy stanem prawnym nieruchomości a danymi ewidencyjnymi.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Z. A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. wydaną m. in. na podstawie art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania E. i Z. małżonków A., wniesionego przez pełnomocnika, adwokata E. U. na decyzję Starosty W. z [...] maja 2008 r., odmawiającą wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu O., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu O., polegającej na wykreśleniu zapisu prawa własności Skarbu Państwa do gruntu o powierzchni 0,39 ha (z działki oznaczonej nr [...], o powierzchni [...] ha, będącej obecnie w zarządzie Lasów Państwowych Nadleśnictwa S.) i wpisaniu jako właścicieli E. i Z. małżonków A.. Od decyzji Starosty W. odwołanie wnieśli E. i Z. małżonkowie A., działający przez pełnomocnika adwokata E. U., domagając się jej uchylenia, jako wydanej z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. Organ odwoławczy wskazał, że E. i Z. małżonkowie A., wnieśli o wprowadzenie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu O., polegającej na zwiększeniu powierzchni gospodarstwa o 0,39 ha. Swój wniosek uzasadnili tym, iż brakująca powierzchnia 0,39 ha została bezpodstawnie włączona do działki nr [...] należącej do zasobu Lasów Państwowych Nadleśnictwa S.. Organ odwoławczy przyjął, że ojciec skarżącego A. A. stał się właścicielem gospodarstwa rolnego, oznaczonego w operacie ewidencji gruntów i budynków numerami: 189, 385 i 392, o łącznej powierzchni 4,48 ha, położonego w O., na podstawie przepisów dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., Nr 3, poz. 13, ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.). Własność nadanych gruntów potwierdzona została dokumentem nadania ziemi Nr 1877 z dnia 15 października 1954 r. Następnie decyzją Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej we W. z 19 lutego 1966 r., Nr 2233, ustalono "klasyfikację i szacunek" przedmiotowego gospodarstwa. Wyżej opisane dokumenty stanowiły podstawę ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej Kw Nr 3401, prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego we W. (zapewne numeracja dotknięta jest jednak błędem pisarskim organów, bowiem w 1971 r., dla przedmiotowej nieruchomość była prowadzona KW nr [...], co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu aktu notarialnego z 31 marca 1971 r. – k. 23, zaś w międzyczasie nie stało się nic, co uzasadniałoby zmianę numeracji księgi wieczystej dla tej nieruchomości). Postanowieniem Sądu Powiatowego we Włodawie z dnia 28 listopada 1970 r. sygn. akt Ns.240/70 spadek po A. A. nabyli: A. A. (żona), D. T. A. (córka) i Z. K. A. (syn) - wszyscy po 1/3 części. Współwłaściciele przedmiotowego gospodarstwa: A. A., D. T. A. i Z. K. A., sprzedali aktem notarialnym rep. A Nr 802/71 z dnia 31 marca 1971 r. działkę nr [...] o powierzchni 0,24 ha na rzecz J. P. Następnie, mocą aktu własności ziemi z dnia 26 marca 1974 r. wydanego przez Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu Urzędu Powiatowego we W., właścicielem gospodarstwa stała się jedynie A. A. (żona A. A.). W akcie własności ziemi ujawnione zostały nowe działki oznaczone numerami: 144, 328 i 330 o łącznej powierzchni 3,97 ha (z powierzchnią mniejszą o 0,51 ha, niż w dokumencie nadania ziemi). Na tej podstawie została założona księga wieczysta Kw 3409 (przy czym jest to dla sądu stwierdzenie niezrozumiałe, skoro jak już wyżej wskazano w 1971 r. dla przedmiotowej nieruchomość była prowadzona KW nr 3409, co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu aktu notarialnego z 31 marca 1971 r. – k. 23). W 1974 r. przeprowadzono także scalenie gruntów wsi O., w wyniku którego powyższe działki otrzymały nowe numery: 325, 263, 316 i 323, o łącznej powierzchni 3,42 ha. Jako uczestnik scalenia A. A. zastrzeżeń do projektu scalenia nie wniosła. A. A. urnową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego w dniu 2 grudnia 1993 r., rep. A Nr [...], zbyła całe posiadane gospodarstwo na rzecz Z.. K. A. który zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego we W. z dnia 28 listopada 1970 r. sygn. akt Ns. 240/70 nabył w 1/3 części prawo własności tego gospodarstwa rolnego. Organ odwoławczy uznał, że z przeprowadzonej analizy wyżej opisanych materiałów wynika, że w niniejszej sprawie nie jest możliwe ustalenie rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. Oceniając ustalony stan faktyczny organ wskazał, że w myśl przepisów § 45 ust. 1 i § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) z dnia 29 marca 2001 r. aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Organ odwoławczy potwierdził, że brak jest obecnie podstaw prawnych do dokonania takiego wpisu, gdyż wnioskodawcy na poparcie swojego żądania nie przedstawili żadnych dokumentów, na podstawie których można byłoby wprowadzić taką zmianę. Na decyzję tę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. złożył Z. A., który zarzucił naruszenie przepisów art. 77 § 1, art. 107 § 3 kpa oraz art. 7 d pkt 1 i 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, polegające na nie wyjaśnieniu istoty sprawy i nie odniesieniu się w sposób wyczerpujący do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji Starosty Włodawskiego z dnia 14 maja 2008 r. W piśmie z dnia 24 listopada 2008 r. nowy pełnomocnik skarżącego r. pr. E. H. dodatkowo podniósł, że doszło do oczywistej niezgodności pomiędzy stanem prawnym nieruchomości uregulowanym w księdze wieczystej, a stanem faktycznym i prawnym wynikającym z przeprowadzonych postępowań administracyjnych w zakresie uwłaszczenia na podstawie ustawy z 1971 r. i postępowania scaleniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zaskarżona decyzja podlega kontroli sądu administracyjnego w płaszczyźnie zgodności z prawem. W sprawowaniu tej kontroli Sąd – stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana na powyższych zasadach kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, że skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne – istotą ewidencji gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych i prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art. 20 cytowanej wyżej ustawy , określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt 1) oraz ich właścicielach (ust. 2). Informacje te o gruntach, budynkach, lokalach dotyczące wskazania właściciela (podmiotu), a w odniesieniu do gruntów – dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klasy – zawiera tzw. operat ewidencyjny składający się z map rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tychże rejestrów. W dacie orzekania przez organy administracji obowiązywały przepisy Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 434). Z § 44 cyt. rozporządzenia wynika, iż podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności tj. utrzymania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Skarżący w sprawie niniejszej wnieśli o wprowadzenie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków polegającej na zwiększeniu powierzchni gospodarstwa o 0,39 ha uzasadniając swój wniosek tym, iż brakująca powierzchnia 0,39 ha została włączona do zasobów Lasów Państwowych jako część działki oznaczonej nr 1647. Działka ta ma księgę wieczystą założoną na podstawie decyzji Urzędu Powiatowego we W. Nr GU.ON-4632/53/74 i decyzji Naczelnika Gminy .Nr R.IŚ 70-16/41/77 z dnia 2 marca 1977 r. i protokołu zdawczo-odbiorczego z 29 września 1977 r. Podzielić należy stanowisko organów, że zgodnie z § 45 ust. 1 i § 46 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.) osoby zgłaszające zmiany danych objętych ewidencją gruntów, obowiązane są dostarczyć dokumenty geodezyjne kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian. Dokonanie tychże zmian jest możliwe jedynie poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi z ewidencji, a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. W myśl cyt. wyżej przepisu chodzi o takie dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych danych (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2003 r. II SA 1478/01. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Ewidencja gruntów i budynków w rozumieniu cytowanych wyżej przepisów stanowi bowiem wyłącznie rejestr danych dotyczących nieruchomości. Postępowanie ewidencyjne kończące się wydaniem decyzji administracyjnej nie może aktualnie służyć dokonaniu zmian w zasobie ewidencyjnym, o ile przesłanką takich zmian nie są konkretne dokumenty lub zdarzenia prawne powodujące z mocy prawa obowiązek dokonania nowego wpisu. Postępowanie w przedmiocie wpisu nie może służyć niejako samoistnie weryfikacji danych zawartych w ewidencji odnośnie kwestii własności, obszaru czy przebiegu granic poszczególnych nieruchomości, których podstawą byłyby własne ustalenia wynikające w wyniku krytycznej oceny danych i dokumentów stanowiących podstawę wcześniejszych wpisów. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Dz.U. Nr153 poz. 1270 Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi , orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło