III SA/Lu 364/11
PostanowienieWSA w Lublinie2011-08-09
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu przysługuje prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata w sprawie o skargę na decyzję ZUS o odmowie umorzenia należności z tytułu składek?Ratio decidendi
Skarżącemu przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, gdy wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co potwierdzają okoliczności materialne, rodzinne i zdrowotne.Stan faktyczny
Skarżący J. G. złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą odmowy umorzenia należności z tytułu składek oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący jest osobą chorą, nie posiada własnego mieszkania, mieszka w wynajętym pokoju, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego dochody po potrąceniach są niskie, co uniemożliwia poniesienie kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania.Rozstrzygnięcie
Przyznał J. G. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: przyznać J. G. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
W złożonej skardze skarżący zwrócił się jednocześnie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych załączając oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Skarżący wezwany do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu, w terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz zakreślając w nim, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z uwagi na rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa, w której skarżący wniósł skargę, należy do wymienionej kategorii, a zatem skarżący jest w tej sprawie zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. A zatem merytorycznemu rozpoznaniu podlega wniosek skarżącego w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, który należy określić jako żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.).
W myśl art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wniosek skarżącego w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wykazał spełnienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy wynika, że skarżący jest osobą chorą ([...]), nie posiada własnego domu, ani mieszkania. Skarżący zamieszkuje w wynajętym pokoju i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżący wykazał, iż nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości, jak też żadnych zasobów finansowych (oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro). Źródłem utrzymania skarżącego jest renta w wysokości [...] zł brutto, z czego do wypłaty skarżącemu pozostaje do wypłaty kwota [...] zł z uwagi na potrącenia należności alimentacyjnych ([...] zł), kosztów komorniczych ([...] zł) oraz inne potrącenia ustawowe (zaliczka na podatek, składka na ubezpieczenie zdrowotne). Z kwoty [...] zł skarżący comiesięcznie ponosi wydatki związane z kosztem wynajmu – [...] zł, kosztami zakupu leków – ok. [...] zł ( w miesiącu czerwcu 2011 r. była to kwota [...] zł). Skarżący wyjaśnił, że pozostała po opłaceniu powyższych wydatków kwota (ok. [...] – [...] zł) jest przeznaczana na bieżące utrzymanie (wyżywienie, odzież, itp.).
W ocenie referendarza wykazana sytuacja materialna, rodzinna i zdrowotna skarżącego uprawnia do stwierdzenia, że poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika nastąpiłoby z uszczerbkiem dla jego utrzymania koniecznego. Skarżący co prawda posiada stałe źródło utrzymania w postaci renty, jednakże wobec wielkości dokonywanych z niej potrąceń, jego realny dochód jest niższy. Należy również mieć na uwadze większe niż przeciętne koszty utrzymania koniecznego skarżącego, a to wobec konieczności zamieszkiwania w wynajętym pokoju (skarżący nie ma własnego domu, ani mieszkania), jak również z uwagi na stan zdrowia.
Wobec spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zasadne jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 i art. 258 ( 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło