III SA/Lu 366/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska,, Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Paweł Soczyński, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 listopada 2011 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewody L. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t. jedn. - Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. jedn. - Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania H. S. od decyzji Burmistrza Miasta H. z dnia [...] r., nr [...], orzekającej o wymeldowaniu H. S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. P. w H., zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wymeldowanie osoby z pobytu stałego decyzją administracyjną może nastąpić wtedy, gdy osoba, która ma być wymeldowana opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że H. S. lokal nr [...] przy ul. P. w H. opuścił w 2007 r., kiedy to podjął pracę w W. Fakt jego niezamieszkiwania w tym lokalu potwierdzają zeznania świadków i samego H. S., który oświadczył, że od 2007 r. pracuje w W., a do H. przyjeżdża, gdy ma wolne w pracy i zatrzymuje się wtedy u sąsiada. Wymieniony sąsiad w złożonym oświadczeniu potwierdził, że od września 2010 r. H. S. przebywał u niego kilka razy. Okoliczność niezamieszkiwania H. S. w przedmiotowym lokalu potwierdza także jego syn, który oświadczył, że w tym lokalu zamieszkuje tylko jego matka. Również treść notatki służbowej sporządzonej na okoliczność oględzin lokalu wskazuje, że nie ma tam rzeczy osobistych, ani rzeczy codziennego użytku, które należałyby do H. S.. Odnosząc się do podnoszonego przez stronę w odwołaniu argumentu, że żona utrudnia mu wejście do lokalu, ponieważ wymieniła zamki w drzwiach wejściowych, organ II instancji podniósł, że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót i zamieszkanie w tym lokalu na stałe. W ocenie organu zaistniała wynikająca z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanka do wymeldowania H. S. z pobytu stałego, ponieważ opuścił on przedmiotowy lokal i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zdaniem organu kwestia spłacania przez H. S. zadłużenia lokalu pozostaje bez związku ze sprawą regulacji obowiązku meldunkowego. Ewidencja ludności polega bowiem na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, czyli rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Organ podkreślił również, że istnienie konfliktu pomiędzy H. S. i jego żoną nie uzasadnia zarzutów skarżącego odnoszących się do uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jako sporządzonej nierzetelnie i sprzecznej z faktami, ponieważ jego żona i syn poświadczyli nieprawdę. W ocenie organu odwoławczego wszystkie dokumenty znajdujące się w aktach sprawy zostały przez organ I instancji zebrane i sporządzone zgodnie z przepisami k.p.a. Skargę na powyższą decyzję wniósł H. S. domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę jej rozstrzygnięcia, co mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Zdaniem skarżącego bezpodstawne jest twierdzenie, że w lokalu tym nie przebywa z przyczyn niezależnych, że brak jest w nim przedmiotów do niego należących oraz że nie łożył na utrzymanie mieszkania. Nieprawdziwe jest również twierdzenie, że znęcał się nad domownikami i nadużywał alkoholu. Skarżący podniósł, że na to mieszkanie ma "przydział" na swoje nazwisko i że ciężko na nie pracował, dokonywał nakładów finansowych na jego urządzenie i utrzymanie. W dalszej kolejności skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. zasad określonych w art. 3 do art. 12 k.p.a., w szczególności przez brak bezstronności prowadzenia postępowania, pozbawienia prawa do obrony własnych interesów, naruszenie praworządności, naruszenie przepisów w zakresie uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, selektywny wybór argumentacji ze skierowaniem jej przeciwko skarżącemu z jednoczesnym pominięciem jego wyjaśnień i dowodów, które przedstawił na okoliczność kłamstw żony. Skarżący zarzucił również naruszenie praw konstytucyjnych oraz norm Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. W ocenie skarżącego wbrew prawu i faktom uznano go za winnego zdarzeń, które nie miały miejsca i uczyniono go osobą bezdomną bez jakiejkolwiek pomocy i opieki władz samorządowych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł, że H. S. opuścił miejsce stałego zameldowania i nie podejmował prawem przewidzianych działań, aby pod tym adresem zamieszkać. Uznał, że celem skarżącego jest utrzymanie stałego zameldowania w przedmiotowym lokalu bez zamieszkiwania w nim, co byłoby sprzeczne z obowiązującymi przepisami meldunkowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga jako niezasadna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne sprowadza się do badania, czy organy administracji publicznej w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa. W sprawie niniejszej materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z tym unormowaniem, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przez pobyt stały, stosownie do art. 10 i art. 6 ust. 1 powołanej ustawy w związku z art. 25 Kodeksu cywilnego, należy rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zatem aby uznać pobyt danej osoby za pobyt stały , należy fizycznie zamieszkiwać pod oznaczonym adresem i mieć wolę stałego w nim przebywania, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Miejsce pobytu stałego danej osoby, to miejsce, w którym koncentruje swoje życiowe sprawy: mieszka, przygotowuje i spożywa posiłki, przechowuje swoje rzeczy, przyjmuje gości, odbiera korespondencję, wypoczywa, itd. Przy czym, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2001 r. V SA 3169/00 Lex nr 50123; wyrok NSA z 15 października 2009 r., II OSK 1590/08 http://orzeczenia.nsa.gov.pl) przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona wówczas, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Z uzasadnienia skarżonej decyzji wynika, iż organ przyjął, że skarżący z własnej woli opuścił miejsce dotychczasowego pobytu stałego w 2007 r., kiedy podjął pracę w W. i faktycznie tam nie zamieszkuje. W ocenie sądu stanowisko to zasługuje na aprobatę, bowiem organ w sposób wyczerpujący zebrał cały materiał dowodowy, dokonał jego należytej oceny pod kątem wartości dowodowej i wywiódł logiczne wnioski, co stanowi o zachowaniu podstawowej zasady postępowania dowodowego – zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a. Ustalenia faktyczne dokonane w sprawie wskazują, iż opuszczenie przez skarżącego miejsca stałego pobytu miało charakter trwały i dobrowolny. Skarżący w dniu [...] 2007 r. został wymeldowany z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. P. w H. (zaświadczenie Urzędu Miasta H. z dnia [...] 2007 r.). Następnie w dniu [...] 2009 r. skarżący dokonał ponownego zameldowania na pobyt stały w w/w lokalu (zaświadczenie Urzędu Miasta H. z [...] 2009 r.). Ponowne zameldowanie nie wiązało się jednak z faktycznym zamieszkiwaniem skarżącego pod adresem stałego zameldowania. Zeznania świadków (J. U., M. B.) jak i samego skarżącego potwierdzają, że w 2007 r. opuścił on miejsce stałego zameldowania w związku z podjęciem pracy w W. Od tego czasu sporadycznie przyjeżdża do miejsca stałego pobytu (w latach 2007-2010 jednokrotnie spędzał święta Bożego Narodzenia i Wielkanocy). W przedmiotowym lokalu zamieszkuje wyłącznie żona skarżącego. Okoliczności te znajdują również potwierdzenie w pisemnych wyjaśnieniach syna skarżącego A. A. W wyniku dokonanych przez pracownika organu administracji oględzin przedmiotowego lokalu ustalono, iż skarżący nie zamieszkuje w nim, jak również nie ma tam żadnych jego rzeczy osobistych - dokumentów, ubrań, przyborów osobistych (protokół oględzin z [...] 2011 r.). Skarżący przyjeżdżając do H. nie zatrzymuje się w mieszkaniu, w którym jest zameldowany na pobyt stały, ale w mieszkaniu należącym do znajomego T. K. (oświadczenie T. K. z [...] 2011 r.). Okoliczność, iż jak podnosi skarżący w protokole przesłuchania strony z [...] 2011 r., ze względu na wymianę zamków w drzwiach, we wrześniu 2010 r. czynił przy pomocy Policji próby dostania się do mieszkania, w którym posiada zameldowanie na pobyt stały, nie ma znaczenia dla oceny zaistnienia przesłanek wymeldowania. Podkreślić należy, że za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu rozumie się sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta wbrew jej woli lub niedopuszczona do lokalu lecz nie podjęła we właściwym czasie środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania. Za taki środek prawny nie można uznać próby wejścia skarżącego do mieszkania w asyście policji. Środkami prawnymi umożliwiającymi powrót do lokalu są roszczenia cywilnoprawne o przywrócenie naruszonego posiadania /powództwo posesoryjne do sądu powszechnego/ albo o eksmisję, które zostaną uwzględnione przez sąd przed wydaniem decyzji rozstrzygającej wniosek o wymeldowanie. Nieskorzystanie z tych środków, ewentualnie oddalenie powództwa przez sąd powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymywania fikcji meldunkowej. Z powyższych względów niezasadny jest zarzut skarżącego dotyczący błędu w ustaleniach faktycznych, podjętych za podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Nie można również przychylić się do zarzutu skargi, iż wymeldowanie pozbawi skarżącego praw do lokalu. Ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Mechanizm wymeldowania polega na usuwaniu informacji w przedmiocie zameldowania, jeżeli przestaje ona obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2006 r., II OSK 561/05 Lex nr 194344). Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że przydział przedmiotowego lokalu jest na jego nazwisko, że dokonywał nakładów finansowych na jego urządzenie oraz przekazywał opłaty na jego utrzymanie, nie może przemawiać za utrzymaniem zameldowania skarżącego na pobyt stały, ponieważ nie łączy się z faktycznym jego przebywaniem w miejscu stałego zameldowania. Sam zamiar skarżącego stałego pobytu w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem nie jest wystarczający do odmowy wymeldowania, ponieważ nie występuje łącznie z fizycznym przebywaniem w oznaczonym miejscu. Wobec powyższego, skoro wymeldowanie potwierdza jedynie fakt niezamieszkiwania w lokalu, a nie rozstrzyga o prawie do lokalu, to podnoszona przez skarżącego kwestia uprawnień do przedmiotowej nieruchomości i poniesionych nakładów finansowych, nie ma związku z niniejszą sprawą ewidencyjną. Nie można zatem podzielić argumentu skarżącego, że decyzja o wymeldowaniu pozbawiła go uprawnień do lokalu przez co narusza normy konstytucyjne i normy Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Nie można również zgodzić się z zarzutem skargi dotyczącym naruszenia przepisów postępowania - zasad określonych w art. 3 do 12 k.p.a. Przede wszystkim wskazać należy, że art. 3, 4 i 5 k.p.a., nie odnoszą się do ogólnych zasad postępowania administracyjnego, zawierają natomiast unormowania odnośnie wyłączenia stosowania przepisów kodeksu (art. 3 k.p.a.), stosunku do przysługujących niektórym osobom przywilejów i immunitetów (art. 4 k.p.a.), znaczenia niektórych pojęć (art. 5 k.p.a.). Natomiast zasady ogólne postępowania administracyjnego są unormowane w rozdziale 2 k.p.a. (art. 6 do art. 16 k.p.a.). Bezzasadny jest zarzut skargi co do braku bezstronności prowadzenia postępowania administracyjnego i pozbawienia skarżącego prawa do obrony własnych interesów. Organy administracji wzięły pod uwagę wszystkie zgromadzone dowody, w tym przedstawione przez skarżącego. Skarżący był zawiadamiany o terminach przeprowadzanych dowodów, ponadto miał możliwość zaprezentowania własnego stanowiska, bowiem stosownie do art. 86 k.p.a., przeprowadzono dowód z przesłuchania skarżącego jako strony. Brak jest również podstaw do uznania, że została naruszona zasada praworządności. Z zasady praworządności określonej w art. 6 k.p.a., wywodzi się obowiązek organu administracji publicznej stosowania przepisów prawa obowiązujących w dniu wydania decyzji. Podstawą zaś oceny praw i obowiązków skarżącego w zakresie ewidencji ludności był obowiązujący w dacie wydania skarżonej decyzji art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jeśli chodzi o zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego, to należy stwierdzić, iż nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo opisano stan faktyczny sprawy, wskazano dowody, na których organ się oparł wydając decyzję, a także wyjaśniono podstawę prawną decyzji i przytoczono stosowne przepisy prawa. W uzasadnieniu decyzji odniesiono się również do podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów. Reasumując powyższe, w toku dokonanej kontroli zaskarżonej decyzji, sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego, które by dawało podstawę do uwzględnienia skargi. Mając powyższe na uwadze, skarga jako bezzasadna, stosownie do art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), podlegała oddaleniu.