III SA/Lu 367/10

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. W. i A. W. na decyzję Komendanta Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za brak opłaty drogowej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 18 lutego 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), skarżąca A. W. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy zakreślając w nim, iż wnosi o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca uściśliła, iż domaga się ustanowienia adwokata i umotywowała wniosek tym, iż żaden adwokat, ani radca prawny nie chciał się podjąć prowadzenia takiej sprawy. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 ( 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i córką. Oświadczyła, że w skład jej majątku wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2, a poza tym nie posiada innego majątku nieruchomego, jak również żadnych zasobów finansowych. Wykazała, że dochód z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej wynosi [...] zł brutto miesięcznie. Podnieść w tym miejscu należy, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a. ciąży na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących sytuacji materialnej i rodzinnej, wysokości dochodów i obciążeń finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. Ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów postępowania jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Oświadczenie skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania oceny jej możliwości poniesienia kosztów postępowania w tej sprawie. Skarżąca wykazując jedynie swoje dochody, nie podała czy mąż pozostający z nią we wspólnym gospodarstwie domowym jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, bądź czy pracuje. Wyjaśnienia wymagało również, jakie są stałe miesięczne wydatki na utrzymanie konieczne skarżącej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Zbadania wymagała również sytuacja finansowa skarżącej jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "[...]". W związku z powyższym, pismem z dnia 8 marca 2010 r. wezwano skarżącą do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, w tym: oświadczenia skarżącej wskazującego wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego; wyciągów z posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; oświadczenia skarżącej wykazującego jakie przychody osiągnęła z działalności gospodarczej w miesiącach od grudnia 2010 roku do lutego 2011 roku i jakie poniosła w tej działalności koszty /kwotowo i rzeczowo/ oraz oświadczenia skarżącej wskazującego czy jej mąż jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, czy też pracuje. W niniejszej sprawie miało miejsce tzw. "doręczenie zastępcze" przedmiotowego wezwania, o którym mowa w art. 73 p.p.s.a. Procesowy skutek doręczenia przedmiotowego wezwania powstał z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, na jaki pismo pozostawiono w placówce pocztowej po powtórnym awizowaniu, tj. z dniem 29 marca 2011 r. Skarżąca nie nadesłała żądanych dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Stwierdzić należy, że wobec niewykonania wezwania do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności dotyczące sytuacji materialnej skarżącej (odnośnie kosztów utrzymania koniecznego skarżącej i jego rodziny, jak również sytuacji finansowej skarżącej związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą, a także źródeł utrzymania męża skarżącej, pozostającego z nią we wspólnym gospodarstwie domowym). Uniemożliwiło to referendarzowi ustalenie, jakie są realne możliwości finansowe skarżącej poniesienia kosztów postępowania. Nie można zatem ocenić, czy w sprawie zaistniały przesłanki przyznania stronie prawa pomocy, określone art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania tego prawa. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.