III SA/Lu 367/10

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. W. i A. W. na decyzję Komendanta Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za brak opłaty drogowej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 18 lutego 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący J. W. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym zakreślił, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący uściślił, iż domaga się ustanowienia adwokata i umotywował wniosek tym, iż żaden adwokat, ani radca prawny nie chciał się podjąć prowadzenia takiej sprawy. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 ( 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami. Oświadczył, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, jak również żadnych zasobów finansowych. Wykazał, że łączny dochód rodziny wynosi [...] zł, na który składa się dochód z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w kwocie [...] zł brutto miesięcznie, oraz emerytura jego matki w wysokości [...] zł miesięcznie. Podnieść w tym miejscu należy, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a. ciąży na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących sytuacji materialnej i rodzinnej, wysokości dochodów i obciążeń finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. Ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów postępowania jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Oświadczenie skarżącego zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania oceny jego możliwości poniesienia kosztów postępowania w tej sprawie. Skarżący nie podał z czego utrzymuje się jego ojciec pozostający z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, czy pracuje, czy też jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Wyjaśnienia wymagało również, jakie są stałe miesięczne wydatki na utrzymanie konieczne skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Zbadania wymagała również sytuacja finansowa skarżącego jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "[...]". W związku z powyższym, pismem z dnia 8 marca 2010 r. wezwano skarżącego do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, w tym: oświadczenia skarżącego wskazującego wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego; wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; oświadczenia skarżącego wykazującego jakie przychody osiągnął z działalności gospodarczej w miesiącach od grudnia 2010 roku do lutego 2011 roku i jakie poniósł w tej działalności koszty /kwotowo i rzeczowo/ oraz oświadczenia skarżącego co do źródeł utrzymania ojca pozostającego z nim we wspólnym gospodarstwie rolnym. W niniejszej sprawie miało miejsce tzw. "doręczenie zastępcze" przedmiotowego wezwania, o którym mowa w art. 73 p.p.s.a. Procesowy skutek doręczenia przedmiotowego wezwania powstał z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, na jaki pismo pozostawiono w placówce pocztowej po powtórnym awizowaniu, tj. z dniem 5 maja 2011 r. Skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Stwierdzić należy, że wobec niewykonania wezwania do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności dotyczące sytuacji materialnej skarżącego (odnośnie wysokości miesięcznych wydatków ponoszonych na koszty utrzymania koniecznego skarżącego i jego rodziny, sytuacji finansowej skarżącego związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą, jak również sytuacji jego ojca pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym). Uniemożliwiło to referendarzowi ustalenie, jakie są realne możliwości finansowe skarżącego poniesienia kosztów postępowania. Nie można zatem ocenić, czy w sprawie zaistniały przesłanki przyznania stronie prawa pomocy, określone art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania tego prawa. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.