III SA/Lu 367/19
WyrokWSA w Lublinie2019-11-05
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Jerzy Drwal, Anna Strzelec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej dla producenta rolnego suszu tytoniowego, określony w rozporządzeniu, jest terminem prawa materialnego, którego upływ powoduje wygaśnięcie prawa do złożenia korekty wniosku i wskazania dodatkowej powierzchni upraw?Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej dla producenta rolnego suszu tytoniowego, określony w § 13u ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r., jest terminem prawa materialnego. Jego upływ powoduje wygaśnięcie prawa do złożenia korekty wniosku i wskazania dodatkowej powierzchni upraw, nawet jeśli skarżąca powołuje się na dzierżawę. Organ nie miał obowiązku wzywać do uzupełnienia wniosku po terminie, gdyż wniosek był kompletny w momencie złożenia.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej dla producenta rolnego suszu tytoniowego z powodu braku zapłaty za sprzedany tytoń. Organ I instancji przyznał pomoc w określonej kwocie, uwzględniając zadeklarowaną powierzchnię upraw. W odwołaniu skarżąca domagała się zwiększenia pomocy, wskazując na dodatkową powierzchnię dzierżawioną, która nie została uwzględniona we wniosku. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że termin składania wniosków jest terminem prawa materialnego i nie można go uzupełniać po jego upływie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie: WSA Jerzy Drwal WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Protokolant: Asystent sędziego Bartosz Kuś po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 października 2019 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2019 r., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: organ
II instancji, Dyrektor ARiMR), po rozpatrzeniu odwołania A. T. (dalej jako: skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. (dalej jako: organ I instancji) z dnia [...] o przyznaniu pomocy finansowej dla producenta rolnego suszu tytoniowego, w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor ARiMR wskazał, że A. T. złożyła w dniu [...] stycznia 2019 r. wniosek o udzielenie pomocy finansowej dla producenta rolnego suszu tytoniowego, który w latach 2014-2017 nie otrzymał zapłaty za sprzedaż tytoniu w związku z wydaniem postanowienia o ogłoszeniu upadłości lub wszczęciu wtórnego postępowania upadłościowego, lub postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego wobec podmiotu, któremu ten tytoń został sprzedany przez producenta rolnego bezpośrednio albo za pośrednictwem grupy producentów. Do wniosku dołączyła formularz informacji z wykazem niezapłaconych faktur, wykaz działek ewidencyjnych i powierzchni uprawy tytoniu, zgodę współposiadacza działek na ubieganie się o pomoc, sześć faktur VAT RR i kopię listy wierzytelności, z której wynika uznanie przez syndyka kwoty należności głównej [...] zł. W dniu [...] stycznia 2019 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynęło od Z. P. T. P.-T. zaświadczenie potwierdzające uznanie wierzytelności grupy z tytułu sprzedanego tytoniu skarżącej na kwotę [...] zł. We wniosku strona określiła swoje żądanie przyznania płatności na poziomie [...] zł oraz powierzchnię uprawy tytoniu [...] ha oświadczając, że jest rolnikiem ryczałtowym.
Organ I instancji dokonał weryfikacji wniosku skarżącej i uznał, że podlega on merytorycznej ocenie (jest kompletny), a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. przyznał skarżącej jako producentowi rolnemu suszu tytoniowego pomoc finansową o wartości brutto [...] zł, stanowiącą równowartość [...] euro.
W odwołaniu A. T. zakwestionowała rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie wysokości przyznanej pomocy finansowej, która uwzględniała powierzchnię [...] ha tytoniu zadeklarowaną przez stronę. Skarżąca zarzuciła naruszenie art.
8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.
z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – dalej: k.p.a z uwagi na fakt, że że nie była wzywana do uzupełnienia wniosku, a poza wskazanym we wniosku [...] ha którego jest właścicielem, w 2016 r. uprawiała tytoń również na dzierżawie o powierzchni [...] ha, na dowód czego załączyła kopię umowy dzierżawy. Skarżąca wniosła o przyznanie jej dodatkowej kwoty pomocy finansowej w wysokości [...] zł.
Dyrektor ARiMR utrzymując w mocy decyzję organu I instancji podniósł, że w świetle § 13u rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.) – dalej jako: rozporządzenie Agencja w 2018 r. i 2019 r. udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia. Zgodnie z § 13u ust. 9 rozporządzenia wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, dla producenta rolnego, który nie otrzymał zapłaty za sprzedany tytoń: 1) ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku
o udzielenie pomocy, o której mowa w ust. 1, powierzchni upraw tytoniu prowadzonych w roku lub latach, za które jest składany ten wniosek, oraz stawki pomocy; 2) nie może przekroczyć 80% kwoty wynikającej z niezapłaconych producentowi rolnemu faktur lub rachunków lub innych dowodów potwierdzających sprzedaż, lub dokumentów, o których mowa w ust. 8 pkt 4. Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że płatność naliczono w następujący sposób: [...] ha (deklaracja rolnika) x 15000 (stawka określona w § 13u ust.
9 rozporządzenia) = [...] zł. Zatem decyzja uwzględniała żądanie strony w całości, zaś organ nie może wyjść poza granice zadeklarowanej przez producenta rolnego we wniosku powierzchni upraw.
Odnosząc się do argumentów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu organ odwoławczy podkreślił, że organ rozpoznając wniosek o przyznanie pomocy finansowej opiera się w tym zakresie na dokumentach, których rzetelność potwierdza producent rolny swoim podpisem. Organ odwoławczy podkreślił również, że nie mogła zostać uwzględniona przez organ I instancji dodatkowa powierzchnia [...] ha zgłoszona w odwołaniu, ponieważ w dniu [...] stycznia 2019 upłynął termin graniczny na składanie wniosków o udzielenie pomocy finansowej.
Dyrektor ARiMR zwrócił uwagę, że postępowanie w sprawie udzielania producentom rolnym pomocy finansowej jest wszczynane na wniosek producenta rolnego i to na nim spoczywa odpowiedzialność za dochowanie należytej staranności w zakresie tego, aby informacje zawarte we wniosku oraz dokumentach do niego dołączonych były prawdziwe i zgodne ze stanem faktycznym. Na organie przyjmującym wniosek rolnika spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy wniosek spełnia wymogi ustalone w przepisach rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności.
Organ odwoławczy podniósł, że wprawdzie wprost z przepisów rozporządzenia nie wynika, że rolnik nie może zgłosić zmiany zwiększającej żądanie po terminach granicznych na złożenie wniosku, jednak pośrednio wynika to z całokształtu przepisów regulujących zasady przyznania pomocy, w tym z § 13u ust. 17 rozporządzenia, który odnosi się do zastosowania współczynnika korygującego w przypadku, gdy ze złożonych wniosków wynika, że zapotrzebowanie na pomoc przekracza łącznie kwotę 17,5 mln zł.
A. T., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na ostateczną decyzję Dyrektora ARiMR. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie art. 104 § 2 k.p.a. przez brak rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy co do całości sprawy;
2) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i § 4, art. 80 i art. 136 § 1 k.p.a. przez brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, zarówno przez organ I instancji, jak i Dyrektora ARiMR w szczególności brak wzięcia pod uwagę doprecyzowania wniosku przez skarżącą oraz przedstawionych dowodów,
a w konsekwencji brak ustalenia rzeczywistego obszaru na jakim skarżąca uprawiała tytoń, za który nie otrzymała zapłaty;
3) art. 7, art. 77 § 1 i § 4 i art. 80 k.p.a. przez nie wyjaśnienie rozbieżności między żądaną przez skarżącą kwotą [...] zł a kwotą wynikającą z przemnożenia powierzchni upraw tytoniu wskazanej we wniosku o przyznanie pomocy przez skarżącą i stałej stawki pomocy ;
4) art. 8 § 1 k.p.a. przez nie wezwanie skarżącej do wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy areałem wskazanym we wniosku a wnioskowaną kwotą pomocy;
5) art. 7 i art. 9 k.p.a. przez brak należytego i wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, w tym brak pouczenia o sposobie obliczenia pomocy finansowej i wpływu podania nieprawidłowej powierzchni upraw na wysokość udzielanej pomocy;
6) § 13u ust. 9 pkt 1 i 9 oraz ust. 10 rozporządzenia przez określenie wysokości pomocy finansowej na kwotę [...] zł wynikającą z przemnożenia błędnie wskazanego obszaru o powierzchni [...] ha i stałej stawki pomocy (15.000 zł/ha) w sytuacji gdy będący podstawą areał został ustalony w toku obarczonego błędami proceduralnymi postępowania, a skarżąca w toku postępowania odwoławczego doprecyzowała wniosek i wskazała dodatkową powierzchnię upraw - [...] a na gruntach dzierżawionych.
W uzasadnieniu zarzutów pełnomocnik skarżącej podkreślił, że wskazanie w odwołaniu dodatkowej powierzchni upraw nie stanowiło zmiany wniosku, ale doprecyzowanie niezbędnych danych. Żądanie wniosku nie uległo zmianie, gdyż składając wniosek skarżąca dochodziła pomocy finansowej wynikającej z przedłożonych faktur, za które nie otrzymała zapłaty tj. kwoty [...] zł, i ta kwota stanowiła zakres żądania. Tym samym, w ocenie pełnomocnika, wskazanie dodatkowej powierzchni upraw nie może być traktowane jako rozszerzenie wniosku, gdyż ten od początku opiewał na kwotę wynikająca z przedłożonych faktur, ale jego doprecyzowanie, co do uzasadnienia kwoty o którą ubiegała się skarżąca.
W konkluzji pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR podtrzymując dotychczasową argumentację wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis § 13u rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.).
Istotą sporu w sprawie niniejszej sprowadza się zasadniczo do oceny, czy wyznaczony przez ministra właściwego do spraw rolnictwa, zgodnie z § 13u ust. 6 tego rozporządzenia termin jest terminem prawa materialnego, jak przyjął organ, którego upłynięcie spowodowało wygaśnięcie prawa skarżącej do złożenia korekty wniosku
i wskazania dodatkowej powierzchni upraw tytoniu w 2016 r., czy też skarżąca mogła po upływie tego terminu, na etapie odwołania "doprecyzować" wniosek, jak to określiła,
i czy organ zobowiązany był wezwać skarżącą do uzupełnienia braków tego wniosku
w zakresie wskazania rzeczywistego areału uprawy tytoniu.
Zgodnie z § 13u ust. 6 rozporządzenia termin składania wniosków, o których mowa w ust. 5, minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu najpóźniej 7 dni przed rozpoczęciem terminu składania tych wniosków.
W okolicznościach niniejszej sprawy termin ten został wyznaczony na okres od 14 do 25 stycznia 2019 r.
Na wstępie jednak należy odnieść się do istoty przyznawanej pomocy, o której mowa w niniejszej sprawie, bowiem, to rodzaj tej pomocy, w ocenie Sądu, świadczy
o tym, iż zgodzić się należy z organem, że termin o jakim mowa w powołanym przepisie, pomimo, że nie zostało to wprost w tej regulacji wyartykułowane jest terminem prawa materialnego, po upływie którego następuje wygaśnięcie określonych uprawnień lub obowiązków w obrębie prawa materialnego.
Powołane rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej wyrażonej w art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438 ze zm.).
Przepis art. 4 ust. 1 ustawy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Agencji) określa zadania Agencji, do których między innymi należy wspieranie realizacji innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i przetwórstwa produktów rolnych lub ze Wspólnej Polityki Rolnej lub w zakresie objętym działem administracji rządowej - rybołówstwo (art. 4 ust. 1 pkt 8 ustawy).
W art. 4 ust. 6 ustawy Rada Ministrów została upoważniona do określenia,
w drodze rozporządzenia, szczegółowego zakresu i sposobów realizacji zadań wymienionych w ust. 1, w tym warunków i trybu udzielania wsparcia w ramach tych zadań, mając na względzie priorytety polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i rynków rolnych oraz efektywne wykorzystanie środków finansowych.
Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 6 wydanego w oparciu o przytoczoną delegację ustawową rozporządzenia Agencja udziela pomocy finansowej z przeznaczeniem na realizację innych, niż wymienione w punktach 1-5, zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i przetwórstwa produktów rolnych lub ze Wspólnej Polityki Rolnej lub w zakresie objętym działem administracji rządowej - rybołówstwo.
Jak stanowi § 13u ust. 1 rozporządzenia w 2018 r. i 2019 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa
w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6:
1) producentowi rolnemu:
a) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,
b) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem
w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014,
c) który w latach 2014-2017 co najmniej przez rok uprawiał tytoń, lub (...)
który w latach 2014-2017 co najmniej raz nie otrzymał zapłaty za sprzedany tytoń (...) w związku z wydaniem postanowienia o ogłoszeniu upadłości lub wszczęciu wtórnego postępowania upadłościowego, lub postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego wobec podmiotu, któremu ten tytoń został sprzedany przez producenta rolnego bezpośrednio albo za pośrednictwem grupy producentów rolnych w rozumieniu ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw.
Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce:
1) zamieszkania lub siedziby producenta rolnego lub
2) siedziby grupy producentów, o której mowa w ust. 1 pkt 2
- na wniosek tego producenta rolnego lub tej grupy producentów złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej (ust. 5).
W ocenie Sądu do zawnioskowanej przez skarżącą pomocy należy stosować zasady wynikające z przepisów regulujących podstawowe formy wsparcia dla rolników w tym przedmiocie a zwroty zwarte w tym rozporządzeniu "udziela pomocy", "na wniosek tego producenta". "termin składania wniosków (...) ogłasza" należy odczytywać jako zwroty, które przy kompleksowym spojrzeniu na regulacje przyznawanej rolnikom pomocy do tytoniu wyznaczają zarówno granice czasowe składania wniosków jak
i granice udzielanej pomocy, o czym mowa będzie jeszcze poniżej .
Kwestię podstawowej pomocy dla rolnika w postaci płatności do tytoniu uregulowana jest w ustawie z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015 r., poz. 1551 ze zm.), a art. 17 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi, że rolnikowi co do zasady przysługuje płatność niezwiązana do tytoniu, jeżeli spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złoży wniosek
o jej przyznanie. Wprost z literalnego brzmienia art. 21 ust. 2 tej ustawy wynika natomiast termin na składanie takiego wniosku nie podlega przywróceniu. W literaturze
i orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że jest to termin prawa materialnego. Termin materialny do dokonania określonej czynności ogranicza zaś w czasie dochodzenie praw podmiotowych, a jego bezskuteczny upływ powoduje wygaśnięcie prawa. Konsekwencją jego uchybienia jest wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności. Terminów prawa materialnego , co nie jest kwestionowane ani
w doktrynie ani w orzecznictwie nie można przywrócić.
Forma pomocy o jaką ubiega się skarżąca jest szczególnym rodzajem wsparcia ze strony państwa w ramach rolnictwa, w ściśle określonych w rozporządzeniu przypadkach i po spełnieniu ściśle określonych warunków. Tym samym już z tych powodów należy podzielić stanowisko organu, że wyznaczony przez ministra termin jest terminem prawa materialnego, co dodatkowo potwierdza zamieszczenie normy prawnej wyznaczającej ten termin w akcie prawa o charakterze zasadniczo materialnym a nie procesowym. Z samej nazwy i celu rozporządzenia - § 1 rozporządzenia – wynika, że rozporządzenie określa szczegółowy zakres i sposoby realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej dalej "Agencją", w tym warunki i tryb udzielania wsparcia dla przedsięwzięć realizowanych w ramach tych zadań.
W ocenie Sądu, rozporządzenie reguluje w sposób kompleksowy kwestie danej pomocy i brak w nim unormowań, które pozwalałyby na przyjęcie koncepcji skarżącej, że mogła ona "uzupełnić swój wniosek" w zasadzie w dowolnym czasie, bo jak wynika z akt sprawy uczyniła to dopiero na etapie odwołania.
Gdyby zatem wolą racjonalnego ustawodawcy było przedłużenie tego terminu to dałby temu wyraz w materialnoprawnej podstawie tego rodzaju pomocy. Niewątpliwie zakreślony termin od 14 do 25 stycznia jest terminem krótkim, ale i forma pomocy jest szczególna. Dlatego też nie może to mieć wpływu na charakter tego terminu.
Dodać przy tym należy, że instrukcja wypełniania wniosków, która nie jest wprawdzie aktem prawotwórczym wprost na pierwszej stronie wskazuje (pogrubionym tekstem), że termin składania wniosków nie podlega przywróceniu. Tym samym skarżąca jako podmiot wykonujący działalność w sposób zawodowy tym bardziej powinna wykazać się należytą starannością w sowim działaniu i dopilnowaniu, by w tym terminie jej wniosek zawierał wszystkie dane dotyczące rzeczywistej powierzchni upraw tytoniu. To skarżąca przecież wie jaki areał uprawiała w danym roku i pod jaką uprawę. Ponadto, jak trafnie zauważa organ, skarżąca oświadczyła we wniosku (sekcja XIII wniosku), że podane we wniosku oraz w załącznikach dane są prawdziwe i zgodne ze stanem faktycznym i zostały podane przez nią dobrowolnie oraz, że znane są jej zasady przyznania pomocy.
W tym już miejscu za nietrafne uznać należy zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 7 i art. 9 k.p.a. poprzez brak pouczenia skarżącej o sposobie obliczania pomocy i wpływu podania nieprawidłowej powierzchni upraw na wysokość udzielonego wsparcia.
W ocenie Sądu prawidłowe zastosowanie przepisu art. 9 k.p.a. i urzeczywistnienie zasady, że organ czuwa nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, nie może być utożsamiane z automatycznym udzielaniem przez organ wszelkich informacji w przedmiocie uregulowań dotyczących przyznawania danej pomocy, zwłaszcza w sytuacji, kiedy wnioskodawca oświadcza we wniosku (co miało miejsce w niniejszej sprawie), że zna zasady przyznawania pomocy finansowej związanej z brakiem zapłaty za sprzedany tytoń.
Zauważyć trzeba, że ten rodzaj pomocy jak stanowi § 13u ust. 4 pkt 1 rozporządzenia ma charakter pomocy de mininis w rolnictwie w przypadku producenta rolnego i pomoc ta jest udzielana zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1408/2013 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.
Zgodnie z preambułą do tego rozporządzenia - w trosce o przejrzystość, równe traktowanie i możliwość skutecznego monitorowania niniejsze rozporządzenie powinno się stosować jedynie do pomocy de minimis, w przypadku której możliwe jest wcześniejsze dokładne obliczenie ekwiwalentu dotacji brutto bez konieczności przeprowadzania oceny ryzyka ("pomoc przejrzysta"). Takiego dokładnego obliczenia można przykładowo dokonać w odniesieniu do dotacji, dopłat do oprocentowania, ograniczonych zwolnień podatkowych lub innych instrumentów, które przewidują pewien maksymalny poziom, gwarantujący nieprzekroczenie odpowiedniego pułapu. Określenie maksymalnego poziomu oznacza, że tak długo, jak dokładna kwota pomocy jest nieznana lub jeszcze nieznana, państwo członkowskie musi przyjąć, że kwota ta jest równa maksymalnemu poziomowi, aby zagwarantować, że połączenie kilku środków pomocy nie przekroczy pułapu ustanowionego w niniejszym rozporządzeniu, oraz zastosować zasady dotyczące kumulacji pomocy (pkt 13). W trosce
o przejrzystość, równe traktowanie oraz prawidłowe stosowanie pułapu de minimis wszystkie państwa członkowskie powinny stosować tę samą metodę obliczeń. Aby ułatwić obliczenia, kwota pomocy przyznanej w innej formie niż dotacje pieniężne powinna zostać przeliczona na ekwiwalent dotacji brutto. (...). – pkt 14 preambuły. Stosownie natomiast do art. 3 ust. 4 rozporządzenia 1408/2013 pomoc de minimis uznaje się za przyznaną w dniu, w którym przedsiębiorstwo uzyskuje prawo otrzymania takiej pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym, niezależnie od terminu wypłacenia pomocy de minimis temu przedsiębiorstwu. Pułapy de minimis oraz górny limit krajowy i górny limit sektorowy, o których mowa w ust. 2, 3 i 3a, stosuje się bez względu na formę i cel pomocy de minimis, a także bez względu na to, czy pomoc przyznana przez państwo członkowskie jest w całości lub częściowo finansowana
z zasobów Unii (...) - (ust. 5) Do celów stosowania pułapów de minimis oraz górnego limitu krajowego i górnego limitu sektorowego, o których mowa w ust. 2, 3 i 3a, pomoc wyraża się jako dotację pieniężną. Wszystkie podane wartości są wartościami brutto (...).
Tym samym jak wynika z powyższych regulacji temu rodzajowi pomocy, o który wnioskuje skarżąca powinien przyświecać cel przejrzystości takiej pomocy, możliwości jej wcześniejszego wyliczenia, jasnych i równych zasad, a jest to możliwe tylko wtedy kiedy w określonym, sztywnym (granicznym) terminie beneficjent złoży wniosek o przyznanie pomocy, bowiem tylko wtedy, po upływie tego terminu Agencja może ocenić zakres tej pomocy i zasobność środków przeznaczonych na ten cel w "ogólnej puli". Dlatego też trafna jest argumentacja organu, że za takim przyjęciem charakteru terminu świadczy okoliczność określenia współczynnika korygującego, a aby było to możliwe termin składania wniosków i ich korekty musi być klarowny i jednolity dla wszystkich. Zgodnie z § 13u ust. 17 rozporządzenia w przypadku, gdy ze złożonych wniosków wynika, że zapotrzebowanie na pomoc przekracza łącznie kwotę 17,5 mln zł, do obliczenia wysokości tej pomocy stosuje się współczynnik korygujący. Współczynnik korygujący stanowi iloraz kwoty 17,5 min zł i kwoty stanowiącej zapotrzebowanie na pomoc, której mowa w ust. 1, obliczonej na podstawie danych zawartych w złożonych wnioskach oraz ustalany jest z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.
W świetle przywołanych regulacji zarówno rozporządzenia unijnego jak i krajowego, trafnie wywodzi organ, że należy przyjąć, iż termin o jakim mowa w § 13u ust. 6 rozporządzenia obejmuje zarówno sam wniosek, jak i jego ewentualną korektę (zmianę), a także uzupełnienie wszystkich jego załączników w zakresie określenia wielkości pomocy. Przeciwna interpretacja omawianego przepisu prowadziłaby do ryzyka błędnego określenia współczynnika korygującego. Tym samym skoro właściwy organ tu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zakreślił producentom rolnym termin do złożenia wniosku o pomoc finansową, to nie pozostawił on tym podmiotom swobody czasowej uzupełnienia wniosków o nowe żądania. Zatem tylko z jego zachowaniem może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego.
Nie trafne są również zarzuty skargi, co do braku rozstrzygnięcia w zakresie całości żądania skarżącej, uchybień organu w zakresie prowadzenia postępowania, nie wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy żadną kwotą, a kwotą wynikającą z przemnożenia powierzchni wskazanej we wniosku i stałej stawki przyznanej pomocy, nie wezwania skarżącej do wyjaśniania rozbieżności pomiędzy areałem wskazanym we wniosku wnioskowaną kwotą, a zatem co do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania tj. art. 104 § 2, art. 7, art, 77 § 1 i 4, art. 80, art. 136 § 1, art. 8 § 1 k.p.a.
Po pierwsze zauważyć należy, że wnioskowana kwota jest suma kwot
z niezapłacenia faktur przedłożonych do wniosku, a nie wynika z przemnożenia areału wskazanego przez skarżącą i stawki pomocy ustalonej dla 1 h. uprawy tytoniu.
Zgodzie z § 13u ust. 9 rozporządzenia wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, dla producenta rolnego, który nie otrzymał zapłaty za sprzedany tytoń:
ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku
o udzielenie pomocy, o której mowa w ust. 1, powierzchni upraw tytoniu prowadzonych w roku lub latach, za które jest składany ten wniosek, oraz stawki pomocy;
nie może przekroczyć 80% kwoty wynikającej z niezapłaconych producentowi rolnemu faktur lub rachunków lub innych dowodów potwierdzających sprzedaż, lub dokumentów, o których mowa w ust. 8 pkt 4:
netto - w przypadku producenta rolnego podatnika podatku od towarów i usług,
brutto - w przypadku producenta rolnego będącego rolnikiem ryczałtowym
w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług
- potwierdzających sprzedaż tytoniu, o którym mowa w ust. 1.
Stawka pomocy, o której mowa w ust. 1, dla producenta rolnego, który nie otrzymał zapłaty za sprzedany tytoń, wynosi 15 000 zł na 1 ha uprawy tytoniu (ust. 10).
Tym samym wskazywana przez skarżąca kwota stanowiła tylko odnośnik do górnego pułapu przyznania pomocy, tj. 80 % kwoty wynikającej z niezapłaconych faktur. Nawet zatem przy uwzględnieniu spornego areału [...] ha skarżąca mogłaby maksymalnie otrzymać kwotę [...] zł, bo [...] ha + [...] ha razy 15.000 zł to [...] zł ale 80 procent z [...] zł to [...] zł. Dla porządku w tym miejscu zauważyć należy, że § 13u ust. 9 rozporządzenia nie ma pkt 9 jak wskazano w skardze.
Poza tym podkreślić należy, że zarówno z przepisów krajowych jak i z przepisów Unii Europejskiej wynika, że postępowanie w sprawach własnościowych, czy pomocowych jest sformalizowane.
Z regulacji ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla potrzeb niniejszego postepowania należy wyprowadzić wniosek, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy wskazany zarówno we wniosku jak i innych dokumentach doń dołączonych. Zatem nie można w postępowaniu czy to o przyznanie płatności czy jak tu o udzielenie pomocy finansowej szczególnego rodzaju wyłączyć co do zasady obowiązków organu wynikających z przepisów art. 7 i art. 9 k.p.a., jednakże nie mogą one iść tak daleko aby organ miał ponosić odpowiedzialność za stronę merytoryczną wniosku producenta rolnego, który najlepiej wie jaki areał i jak uprawia. Po za tym uzasadnieniem dla takiego stanowiska jest wzgląd, na wykonywanie przez producenta rolnego swojej działalności zawodowo i na własny rachunek.
Jak stanowi § 13 u ust. 7 rozporządzenia wniosek o udzielenie pomocy, o której mowa w ust. 1, zawiera m.in.
- numer działki ewidencyjnej, na której była prowadzona uprawa tytoniu w roku lub w latach, za które jest składany ten wniosek - w przypadku producenta rolnego ubiegającego się o pomoc w związku z brakiem zapłaty za sprzedany tytoń (pkt 3);
- oświadczenie producenta rolnego ubiegającego się o pomoc o nieotrzymaniu zapłaty w wysokości wynikającej z dołączonych do wniosku faktur, rachunków lub innych dowodów potwierdzających sprzedaż tytoniu lub świń (pkt 6);
- oświadczenie producenta rolnego o powierzchni upraw tytoniu w roku lub w latach, za które jest składany wniosek, na wskazanej we wniosku działce ewidencyjnej - w przypadku producenta rolnego ubiegającego się o pomoc w związku z brakiem zapłaty za sprzedany tytoń (pkt 8).;
Zgodnie § 13 u ust. 8 pkt 3 do wniosku dołącza się kopie faktur rachunków lub innych dowodów potwierdzających sprzedaż tytoniu .
Nie budzi wątpliwości, że te elementarne dane wniosek skarżącej zawierał. Dlatego też zarzut skarżącej o braku wezwania przez organ do uzupełnienia wniosku jest bezpodstawny.
Skarżąca, jak już wspomniano w sekcji XIII wniosku oświadczyła, że podane we wniosku oraz w załącznikach dane są prawdziwe i zgodne ze stanem faktycznym, że znane są jej zasady przyznania pomocy. Oświadczyła, że prowadziła uprawę tytoniu o łącznej powierzchni [...] ha na działkach ewidencyjnych nr [...] Podany areał jest spójny z załącznikiem do wniosku. Dlatego prawidłowo argumentuje organ, że jest związany żądaniem strony, złożony wniosek był komplety i nie mógł i nie wzbudzał żadnych wątpliwości organu pod względem jego prawidłowości od strony formalnej, a tym bardziej merytorycznej, zwłaszcza, że jak oświadczył na rozprawie pracownik organu, a skarżąca z tym oświadczeniem się zgodziła dzierżawione działki o spornej powierzchni [...] ha nie były zgłaszane do płatności bezpośrednich za 2016 r. Tym samym trudno organowi zarzucić, że naruszył art. 77 § 4 k.p.a. – który stanowi, że fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie.
Organ nie miał i w ocenie Sądu, nie mógł mieć wiedzy i jakichkolwiek wątpliwości w zakresie innego niż wskazany we wniosku areał uprawy tytoniu.
Organ przyjmując wniosek producenta rolnego o przyznanie danego rodzaju pomocy sprawdza czy spełnia on warunki ustalone w przepisach, tu rozporządzenia i w okolicznościach tej sprawy trafnie organ skonstatował, że wniosek skarżącej jest kompletny i poddaje się merytorycznej ocenie.
Podkreśli też trzeba, że organ nie kwestionował faktu uprawy tytoniu przez skarżąca w 2016 r. na większym areale, kwestionował tylko, że ta okoliczność (większy areał) nie mogła zostać podnoszona przez skarżącą i tym samym nie mogła być uwzględniona przez organ już po terminie składania wniosków o udzielenie tego rodzaju pomocy, tj. po 25 stycznia 2019 r., gdyż termin ten był terminem materialnym i granicznym na dokonanie wszelkich czynności związanych z ubieganiem się o ten rodzaj pomocy, tj. złożenia wniosku, jego korekty, złożenia dodatkowych dokumentów.
Złożone po zamknięciu rozprawy dokumenty na okoliczności uprawy przez skarżąca tytoniu w 2016 r. na określonej powierzchni nie mogły stanowić podstawy merytorycznej orzekania. Zresztą, jak już podniesiono, spór dotyczył innej okoliczności. Nawet zatem, jeżeli rzeczywista powierzchnia uprawy tytoniu w 2016 r, była inna od zadeklarowanej, to z uwagi na upływ terminu prawa materialnego, którym skarżąca i organ były związane, ta okoliczność nie mogła być przez organ wzięta pod uwagę.
Podsumowując obowiązkiem organów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa było rozpoznanie w zgodzie z przepisami prawa wniosku wniesionego przez skarżącą. Organ nie był zobowiązany wzywać skarżącej do korekty wniosku, czy uzupełninia jego braków, bo złożony wniosek zawierał wszystkie niezbędne i prawem określone elementy, był kompletny i poddający się merytorycznej ocenie. Dalego też organ z poszanowaniem zasad prawa materialnego i z zachowaniem zasad postępowania sprostał nałożonym na niego obowiązkom. W sprawie został w sposób prawidłowy ustalony stan faktyczny na podstawie zgromadzonych dokumentów, do którego organy właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego, a w konsekwencji przyznały skarżącej pomoc finansową w na podstawie § 13u rozporządzenia, wyliczając wysokość przyznanej pomocy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Jeszcze raz podkreślenia wymaga, że skarżąca jako beneficjent i profesjonalista zarazem odpowiada za treść merytoryczną wniosku, w tym także w zakresie zgłoszonego żądania.
Z tych wszystkich względów skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło