III SA/Lu 369/12
PostanowienieWSA w Lublinie2012-07-26
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która z mocy ustawy jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, może uzyskać dodatkowe zwolnienie od tych kosztów w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Strona, która z mocy ustawy jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, nie może uzyskać dodatkowego zwolnienia od tych kosztów w ramach prawa pomocy. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych, jednakże jeśli strona jest już zwolniona z mocy ustawy, żądanie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględnione.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, stwierdzając, że skarżąca jest już zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W złożonej skardze, strona skarżąca złożyła jednocześnie wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. W nadesłanym na wezwanie urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca zaznaczyła, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.), zaś prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Skarżąca na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczyła, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, natomiast nie wniosła o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Żądanie skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych jest więc, zgodnie z powołanym wyżej przepisem, żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z uwagi na rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa, w której skarżąca wniosła skargę, mieści się w wymienionej kategorii spraw, zatem skarżąca jest w tej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W związku z tym, że strona nie ma obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie w której wniosła skargę, zgłoszone na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy żądanie strony zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględnione.
Dodatkowo należy podnieść, że urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy jest przesyłany każdej osobie fizycznej, która zgłosi żądnie przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Taki obowiązek wynika wprost z art. 252 § 2 p.p.s.a. w związku z ( 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku
o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245). Natomiast przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 262 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że w stosunku do takich osób, przepisy dotyczące prawa pomocy stosuje się jedynie w zakresie zastępstwa prawnego (tj. ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego), jeśli takie żądnie zostanie zgłoszone na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z wyżej wymienionych względów nie ma podstaw do zwolnienia od kosztów sądowych strony, która jest z tego obowiązku zwolniona na mocy ustawy.
Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło