III SA/Lu 372/06
WyrokWSA w Lublinie2006-10-31
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jadwiga Pastusiak, Małgorzata Fita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta fizycznie opuściła lokal, ale twierdzi, że uniemożliwiono jej powrót do lokalu?Ratio decidendi
Organ administracji może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli zostanie ustalone, że osoba ta fizycznie opuściła lokal i skoncentrowała swoje sprawy życiowe w innym miejscu. Fakt fizycznego opuszczenia lokalu jest wystarczającą przesłanką do wymeldowania, niezależnie od przyczyn tego opuszczenia, w tym ewentualnego uniemożliwienia powrotu przez inną osobę. Kwestie prawa do lokalu są odrębne od kwestii zameldowania i należą do drogi cywilnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. G. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu J. G. z pobytu stałego. Skarżący twierdził, że opuścił lokal z przyczyn psychicznych i duchowych, a następnie uniemożliwiono mu powrót do lokalu poprzez wymianę zamków. Organy administracji ustaliły jednak, że skarżący faktycznie nie przebywał w lokalu od dłuższego czasu, co potwierdziły jego własne zeznania w sprawie rozwodowej, wyrok eksmisyjny Sądu Okręgowego oraz kontrola Policji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Asesor WSA Małgorzata Fita., Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 31 października 2006 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowanie z pobytu stałego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], Nr [...], orzekającej o wymeldowaniu J. G. z pobytu stałego z lokalu przy ul. P. w L., Wojewoda zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zaskarżoną decyzją organ I instancji orzekł o wymeldowaniu J. G. z pobytu stałego z lokalu przy ul. P. w L., uzasadniając swoje rozstrzygnięcie spełnieniem warunków określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie.
Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie stwierdził, że skarżący na mocy wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] 2004 r., sygn. [...], orzekającego eksmisję z lokalu przy ul. P. w L., pozbawiony został prawa do przebywania w tym lokalu. Orzeczoną eksmisję skarżący wykonał dobrowolnie, sam wyprowadzając się z przedmiotowego lokalu, co w sposób nie budzący wątpliwości ustalił Sąd Okręgowy, rozpatrując sprawę o rozwód i Sąd Rejonowy, rozpatrując sprawę kamą o znęcanie się J. G. nad B. G.
Skarżący w swoich zeznaniach złożonych do protokołu przesłuchania w sprawie o rozwód, z dnia [...] czerwca 2003 r., wyjaśnił, że od półtora roku odszedł od żony i zamieszkał z inną kobietą, co oznacza, że w lokalu przy ul. P. w L. nie zamieszkuje od 2001 r.
Fakt niezamieszkiwania odwołującego się w w/w lokalu potwierdzają także sąsiedzi udzielający informacji funkcjonariuszowi, dokonującemu kontroli meldunkowej (informacja V Komisariatu Policji, z dnia [...] 2006 r., Nr [...]).
Zarzuty odwołującego się, dotyczące popełnienia uchybień proceduralnych, są nieuzasadnione. Odwołujący się brał udział w toczącym się postępowaniu dowodowym, czego dowodem są jego wyjaśnienia złożone do protokołu przesłuchania w dniu [...] 2006 r. z których wynika, iż odwołujący się od około 2 lat nawet nie wchodzi do spornego lokalu w obawie przed odwieszeniem orzeczonej kary za znęcanie (protokół w aktach sprawy).
Przed wydaniem decyzji odwołujący się zapoznał się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, czego dowodem jest jego oświadczenie złożone w dniu [...] 2006 r., gdzie nie zgłaszał żadnych uwag co do zebranego materiału dowodowego, sposobu prowadzenia postępowania i nie składał innych wniosków dowodowych.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 7, 8, 9, 10 § 1, 68 - 69, 76 § 3 w związku z art. 76 § 1 i 2, art. 77 - 78 i art. 80 - 81 kpa, oraz art. 6 ust. 1 i art. 15 ust. 2 - ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Skarżący wniósł także o przeprowadzenie postępowania dowodowego - dopuszczenie przez Sąd dowodów ze świadków lub przekazanie sprawy organowi w celu przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność wymiany zamków i uniemożliwiania mu przez żonę mieszkania w domu.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ II instancji rozpatrując odwołanie pominął przyczynę niezamieszkiwania przez skarżącego w lokalu, którą było uniemożliwienie tego przez żonę. Skarżący twierdzi, że nie może być mowy o tym, że dobrowolnie wykonał eksmisję i wyprowadził się z domu. Swoje zeznania w sprawie rozwodowej dotyczące odejścia od 1,5 roku od żony, wyjaśnia jako odejście psychiczne, duchowe i materialne co było podstawą do otrzymania rozwodu.
Organy wadliwie ustalił stan faktyczny, przyjmując, że skarżący dobrowolnie nie mieszka w spornym lokalu, koncentrując swe sprawy gdzie indziej, podczas gdy ma taka wolę, jednak uniemożliwia mu się wejście do lokalu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, a zatem nie zasługuje na uwzględnienie.
Organy administracji trafnie wskazały, że stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, na wniosek strony lub z urzędu, właściwy organ wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Przyczyną wymeldowania jest więc ustalone w postępowaniu opuszczenie lokalu, interpretowane przez organy administracyjne w sposób prawidłowy, jako opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu, a więc fizyczne nieprzebywanie w lokalu i skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu.
W niniejszej sprawie organy administracji w sposób przekonujący ustaliły, iż skarżący nie przebywa w przedmiotowym lokalu. Okoliczność ta stała się bezsporna nie tylko ze względu na jej potwierdzenie przez skarżącego i świadków oraz Policję w ramach kontroli meldunkowej, ale też ze względu na wiążące na mocy art. 365 kpc ustalenie sądu w sprawie cywilnej (wyrok Sądu Okręgowego III Wydział Cywilny Rodzinny z dnia [...] sygn. [...]). Z uzasadnienia wyroku rozwodowego jednoznacznie wynika, że skarżący przez długi czas w lokalu tym nie przebywał. Na marginesie dodać należy, że w chwili obecnej został on wspomnianym wyrokiem pozbawiony prawa korzystania z lokalu poprzez orzeczenie eksmisji.
Skarżący podnosi zaś, że wprawdzie w lokalu nie przebywa, ale chciałby, natomiast uniemożliwia mu się to fizycznie poprzez odmowę udostępnienia kluczy do lokalu. Zatem fakt nie przebywania w lokalu przez skarżącego jest bezsporny, jedynie przyczyny tego stanu, w tym jego dobrowolność, różnie są oceniane.
Dla oceny legalności decyzji o wymeldowaniu skarżącego wystarczające było stwierdzenie przesłanki opuszczenia lokalu, która została ustalona w sposób niebudzący wątpliwości w toku postępowania administracyjnego. Stanowisko to zgodne jest z treścią i uzasadnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie o sygn. akt 20/01 (OTK ZU 2002/3A poz. 34, Dz. U. nr 78 poz. 716).
Zameldowanie jest jedynie rejestracją danych o faktycznym miejscu pobytu osoby i – co należy podkreślić - nie jest ani źródłem, ani pochodną tytułu prawnego do lokalu. W konsekwencji można być zameldowanym w lokalu, nie mając do niego uprawnień, o ile się w nim przebywa na stałe – np. grzecznościowo, można też nie być zameldowanym w lokalu, którego się jest wyłącznym właścicielem, skoro możliwe jest zameldowanie na pobyt stały tylko w jednym miejscu, zaś lokali objętych własnością można mieć więcej niż jeden. W szczególności nie należy utożsamiać faktu wymeldowania z utratą uprawnień majątkowych do lokalu. W przedmiotowej sprawie pozbawienie prawa korzystania z lokalu jako uprawnienia majątkowego wynika z wyroku eksmisyjnego i jest niezależne od sprawy zameldowania.
Podsumowując – zameldowanie w lokalu i prawo do lokalu są to dwie niezależne od siebie sprawy, z których jedna dotyczy kwestii przebywania w określonym miejscu, zaś druga - praw majątkowych uprawnionego, przy czym ta druga kwestia w kontekście zameldowania nie powinna być przedmiotem zainteresowania ani organów administracji, ani Sądu Administracyjnego. Decyzja ta zapadła w innej płaszczyźnie niż cywilnoprawne stosunki majątkowe, ma charakter administracyjno – prawny, stwierdza wyłącznie okoliczność mającą znaczenie w administracyjno-prawnej sferze porządkowo – organizacyjnej i dotyczy sfery faktów.
O ile skarżący faktycznie zamieszkałby na stałe w przedmiotowym lokalu, będzie miał wówczas nie tylko prawo, ale i obowiązek ponownie się w nim zameldować, a zaskarżona decyzja ulegnie wtedy dezaktualizacji ze względu na zmianę okoliczności.
Roszczenia o charakterze cywilnoprawnym dochodzone być muszą przed sądami powszechnymi w odrębnym postępowaniu.
Skoro zatem zarzuty skargi są bezzasadne, a zaskarżona decyzja prawa nie narusza, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło