III SA/Lu 372/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Lublinie z dnia 14 kwietnia 2026 r. nr LUB/00004/2026 w przedmiocie odmowy przyznania rekompensaty z Funduszu Ochrony Rolnictwa – w zakresie dopuszczalności skargi p o s t a n a w i a: I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu K. S. uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł (dwieście złotych). Decyzją z dnia 14 kwietnia 2026 r. (nr LUB/00004/2026) Dyrektor Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Lublinie odmówił skarżącemu K. S. przyznania rekompensaty z Funduszu Ochrony Rolnictwa. Decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 20 kwietnia 2026 r. (k. 145 akt adm.). Pismem z dnia 12 maja 2026 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na wskazaną wyżej decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Lublinie z dnia 14 kwietnia 2026 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu rekompensaty z Funduszu Ochrony Rolnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w przepisie art. 3 § 2 p.p.s.a. i obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Nadto według art. 3 § 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że działania kontrolne sądu administracyjnego uruchamiane są poprzez wniesienie skargi przez uprawniony do tego podmiot, przy zachowaniu określonego przepisami terminu i trybu wnoszenia skargi. W tym zakresie, zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Według zaś art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję lub postanowienie, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję lub to postanowienie bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję lub postanowienie, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję lub postanowienie, jest minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2025 r. poz. 1079 i 1794) albo konsul. Uwzględniając przywołane wyżej uregulowania należy zwrócić uwagę, że zawsze przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności obowiązany jest zbadać jej dopuszczalność, ponieważ skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego wymaga uprzedniego uruchomienia i wykorzystania przez stronę przysługujących jej środków prawnych dostępnych w administracyjnym toku instancji. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W tym kontekście, z niedopuszczalnością skargi z innych przyczyn mamy do czynienia w szczególności wówczas, gdy skarga zostanie wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia jakie przysługują stronie jeszcze do tego samego lub innego organu administracji. Jeżeli stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, wniesienie skargi na ten akt do sądu administracyjnego jest wtedy niedopuszczalne, jako przedwczesne. Konieczne jest bowiem rozpoznanie wniesionego środka zaskarżenia przez organ administracji publicznej drugiej instancji. Odnosząc te uwagi do okoliczności niniejszej sprawy wyjaśnić należy, że przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Lublinie w przedmiocie odmowy przyznania stronie rekompensaty z Funduszu Ochrony Rolnictwa, wydana na podstawie art. 12 ust. 1 i ust. 2 oraz w zw. z art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2023 r. o Funduszu Ochrony Rolnictwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 308, ze zm.). Z treści art. 4 ust. 4 tej ustawy wynika, że do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), chyba że niniejsza ustawa stanowi inaczej. Natomiast według art. 4 ust. 3 pkt 2 ustawy, Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka jest organem odwoławczym od decyzji dyrektora oddziału terenowego Krajowego Ośrodka. Jednocześnie na uwadze należy mieć to, że decyzja organu I instancji zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym skarżącemu prawie wniesienia odwołania do Dyrektora Generalnego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Z akt administracyjnych wynika natomiast, że skarżący rzeczywiście skorzystał z przysługującego mu prawa zaskarżenia decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Lublinie jako organu pierwszej instancji. W dniu 29 kwietnia 2026 r. do organu I instancji wpłynęło bowiem odwołanie strony od decyzji z dnia 14 kwietnia 2026 r. skierowane do organu odwoławczego (k. 147-149 akt adm.). Natomiast decyzją z dnia 10 czerwca 2026 r. Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja ta także zawiera pouczenie o terminie i sposobie wniesienia przysługującej stronie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (k.179-189 akt adm.). Jednakże skarżący, nie oczekując na rozstrzygnięcie tego odwołania, skierował już do sądu administracyjnego skargę na rozstrzygnięcie organu I instancji pismem z dnia 12 maja 2026 r., która na tego rodzaju akt administracyjny w tej sprawie nie przysługuje. Mając powyższe okoliczności na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a., o czym orzekł w pkt I postanowienia. Natomiast o zwrocie uiszczonego przez stronę wpisu od skargi w kwocie 200 zł – wobec jej odrzucenia – orzeczono w pkt II postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.