III SA/Lu 373/13
WyrokWSA w Lublinie2013-09-26
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Jacek Czaja, Ewa Ibrom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą odstąpić od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie wartości transakcyjnej, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jej wiarygodności, i zastosować inną metodę wyceny, taką jak metoda "ostatniej szansy"?Ratio decidendi
Organy celne mogą odstąpić od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie wartości transakcyjnej, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jej wiarygodności, wynikające np. z istotnych różnic między ceną zadeklarowaną a cenami rynkowymi podobnych towarów. W takiej sytuacji dopuszczalne jest zastosowanie innych metod wyceny, w tym metody "ostatniej szansy", opartej na danych dostępnych we Wspólnocie, takich jak opinie rzeczoznawców czy katalogi branżowe. Ponadto, w przypadku gdy dług celny powstał w wyniku czynu podlegającego postępowaniu karnemu, możliwe jest zastosowanie dłuższego, pięcioletniego terminu powiadomienia dłużnika o kwocie długu celnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarżącej M. B., która importowała samochód osobowy ze Szwajcarii, deklarując jego wartość na 5.500 CHF. Organy celne, po otrzymaniu informacji od Prokuratury Apelacyjnej o wynikach kontroli szwajcarskich władz celnych, wszczęły postępowanie w celu ustalenia wartości celnej pojazdu, stwierdzając, że zadeklarowana wartość rażąco odbiega od wartości rynkowej. Po powołaniu biegłego i analizie danych, organy celne ustaliły wartość celną pojazdu na 19.514 zł. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o przedawnieniu, brak czynnego udziału w postępowaniu oraz nieprawidłowe ustalenie wartości pojazdu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca),, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Stażysta Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 września 2013 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zmiany nieprawidłowych danych zawartych w zgłoszeniu celnym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że w dniu [...] grudnia 2007 r. według dokumentu SAD [...] zgłoszono do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony ze Szwajcarii samochód osobowy [...], rok produkcji 2007. Do zgłoszenia celnego strona dołączyła m.in.: fakturę określającą wartość pojazdu na kwotę 5.500 CHF oraz ocenę techniczną nr [...] wykonaną przez H.Z. Zgłoszenie celne zostało przez organ celny przyjęte jako odpowiadające wymogom formalnym.
W dniu [...] lipca 2011 r. do Urzędu Celnego wpłynęło pismo Prokuratury Apelacyjnej nr [...] wraz z wynikami kontroli szwajcarskich władz celnych przeprowadzonej na wniosek Prokuratury w ramach pomocy prawnej m.in. dotyczące sprzedaży samochodu [...] objętego przedmiotowym zgłoszeniem. Świadek, [...] potwierdził fakt sprzedaży przedmiotowego pojazdu za kwotę 5.500 CHF.
W wyniku przeprowadzonej przez organ celny kontroli zgłoszenia celnego stwierdzono, że wartość samochodu zadeklarowana w zgłoszeniu celnym rażąco odbiega od wartości podobnych pojazdów na rynku kraju eksportu. Organ celny ustalił, korzystając z katalogu szwajcarskiego EurotaxGlass's 2008, że cena pojazdu [...], rok produkcji 2007, na rynku szwajcarskim wynosiła 35.980 CHF. Cena ta znacznie odbiega od zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości transakcyjnej. W ocenie organu, biorąc pod uwagę uszkodzenia pojazdu, cena porównawcza pojazdu wynosić powinna 19.789 CHF.
W związku z tym postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wartości celnej sprowadzonego pojazdu.
W toku prowadzonego postępowania, organ celny powołał biegłego rzeczoznawcę samochodowego J.P., celem wydania pisemnej opinii polegającej na określeniu wartości rynkowej samochodu, w oparciu o cenę pojazdu podobnego do sprowadzonego przez skarżącą samochodu, wyprodukowanego poza Wspólnotą. Rzeczoznawca w opinii z dnia [...] października 2012 r., określił wartość pojazdu na kwotę 29.700 zł.
Decyzją z dnia [...]grudnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego zmienił zapisy w polach 22, 42, 46, 47 dokumentu SAD. Wartość celną pojazdu ustalono na kwotę 19.514 zł.
Odnosząc się do zarzutów odwołania od tej decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, że w świetle postanowień Wspólnotowego Kodeksu Celnego podstawową regułą ustalania wartości celnej towaru jest oparcie się na wartości transakcyjnej, tzn. cenie faktycznie zapłaconej lub należnej za towary wtedy, jeżeli zostały sprzedane w celu wywozu na obszar Wspólnoty. Jednakże w pewnych wypadkach zasada ta doznaje ograniczeń i wartość transakcyjna nie może być wtedy przyjęta za wartość celną towaru. Podkreślono, że nawet w sytuacji, gdy w dniu zgłoszenia celnego funkcjonariusz celny nie kwestionuje prawidłowości deklarowanych przez importera danych zawartych w zgłoszeniu celnym, organ celny po stwierdzeniu, że dane te były nieprawidłowe może dokonać zmian w zgłoszeniu celnym.
W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie zaszły uzasadnione wątpliwości co do tego, czy zadeklarowana wartość celna stanowi cenę faktycznie należną lub zapłaconą za importowany pojazd. Wskazuje na to różnica między deklarowaną wartością transakcyjną określonego towaru a występującą na rynku eksportera ceną towaru porównywalnego.
Zdaniem organu odwoławczego wystąpienie uzasadnionych wątpliwości co do wiarygodności ceny transakcyjnej w rozumieniu art. 181a rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. Nr L 235 z dnia 11 października 1993 r. ze zm. – dalej jako "RWKC") wskazywało na konieczność ustalenia wartości celnej inną metodą, niż metoda wartości transakcyjnej określona w art. 29 ust. 1 WKC.
Powołując się na wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej organ stwierdził, że jedyną dopuszczalną metodą ustalenia wartości celnej w tej sprawie jest tzw. metoda ostatniej szansy (art. 31 ust. 1 WKC). Przy stosowaniu tej metody można oprzeć się na opiniach rzeczoznawców oraz na wyspecjalizowanych katalogach lub czasopismach zawierających ceny rynkowe pojazdów, w których wydawca zestawia średnie ceny pojazdów samochodowych na podstawie ogólnokrajowych badań rzeczoznawczych, prowadzonych w sposób fachowy przez specjalistów w dziedzinie motoryzacji (np. Eurotax, Info-Ekspert). W przypadku używanych pojazdów samochodowych ta metoda pozwala na właściwe uwzględnienie indywidualnych cech pojazdu używanego, również wtedy (albo szczególnie wtedy), gdy określone one zostają przez rzeczoznawcę w specjalistycznej opinii technicznej.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor izby Celnej wskazał, jakkolwiek eksporter potwierdził fakt sprzedaży pojazdu za kwotę 5.500 CHF, to jednak protokół przesłuchania świadka nie jest dokumentem urzędowym i nie korzysta w związku z tym ze szczególnej mocy dowodowej, w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej. Wynik weryfikacji zawiera jedynie oświadczenie sprzedawcy co do przebiegu przedmiotowej transakcji. Nie korzysta ono z wynikającego z art. 194 Ordynacji podatkowej domniemania zgodności z prawdą.
Dyrektor Izby Celnej podtrzymał stanowisko organu I instancji, że z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 31 ust.2 lit. a Wspólnotowego Kodeksu Celnego nie można było ustalić wartości celnej pojazdu na podstawie opinii technicznej nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. dołączonej do zgłoszenia celnego, gdyż wartość tam ustalona dotyczy pojazdu wyprodukowanego we Wspólnocie. Zauważył, że ocena ta została wykorzystana do ustalenia wartości pojazdu podobnego wyprodukowanego poza Wspólnotą na zlecenie organu celnego przez rzeczoznawcę J.P. Zostały uwzględnione opisane w ocenie uszkodzenia pojazdu, co skutkowało zastosowaniem korekty związanej z koniecznymi naprawami.
Zdaniem organu, biegły w dokładny i czytelny sposób przedstawił proces wyceny pojazdu marki [...] przyjmując jako najbardziej zbliżony pojazd marki [...], wyprodukowany w Japonii. Wskazał korekty wpływające na wartość wycenianego pojazdu.
Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, w ocenie organu odwoławczego, Naczelnik Urzędu Celnego prawidłowo ustalił wartość celną importowanego samochodu zastępczą metodą ustalania wartości celnej towarów, tzw. metodą "ostatniej szansy" określoną w art. 31 ust. 1 na kwotę 19.514 zł stanowiącą równowartość 8.662,49 CHF.
Zdaniem organu odwoławczego w sprawie miał zastosowanie 5-letni termin powiadomienia dłużnika o kwocie należności celnych, liczony od dnia powstania długu celnego. Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że w niniejszej sprawie organ I instancji został poinformowany przez Prokuraturę Krajową (Oddział Zamiejscowy [...]) o fakcie wszczęcia śledztwa Nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. w stosunku do zaimportowanych samochodów osobowych ze Szwajcarii, zgłoszonych do procedury celnej w Oddziale Celnym w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 31 marca 2008 r. Fakt wszczęcia postępowania karnego potwierdza, że w sprawie tej organ celny zastosował przepis art. 221 ust. 4 WKC. W związku z tym w sprawie nie nastąpiło przedawnienie powiadomienia dłużnika celnego o kwocie długu celnego podlegającej retrospektywnemu zaksięgowaniu.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego .
Skarżąca zarzuciła, że organ II instancji nie odniósł się do kwestii zasadności wszczęcia z urzędu postępowania przez organ I instancji w trybie art. 165 § 1 i 2 ustawy Ordynacja Podatkowa oraz art. 73 § 1 ustawy Prawo Celne w związku z art. 221 ust. 3 oraz art. 243 ust. 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Wszczęcie postępowania nastąpiło po upływie 3 lat licząc od dnia powstania ewentualnego długu celnego (w konsekwencji dług celny nie powstał). W ocenie strony skarżącej nie nastąpiło zawieszenie biegu terminu do wszczęcia postępowania celnego ponieważ strona skutecznie nie została osobiście poinformowana o toczącym się w sprawie śledztwie i postępowaniu karnym w sprawie. W związku z powyższym brak było podstaw prawnych do wszczęcia i prowadzenia postępowania w tym zakresie z uwagi na upływ okresu przedawnienia.
W dalszej kolejności skarżąca podniosła, że wartość pojazdu należało określić w dacie jego nabycia odliczając od tej wartości wszelkie poniesione nakłady w okresie późniejszym. Dokonując takiej oceny należało dopuścić również dowód, m.in. przesłuchania mechanika, który naprawiał samochód, ponieważ strona po upływie ponad 4 lat pozbyła się faktur i rachunków, które stanowiły podstawę wyliczenia faktycznie poniesionych nakładów. W ocenie skarżącej rzeczoznawca wydając opinię uwzględnił tylko te dowody, które zostały w ograniczonym zakresie zgromadzone w postępowaniu wyjaśniającym.
Podniosła także, że organ I instancji nie zapewnił stronie czynnego udziału w przeprowadzonym dowodzie z przesłuchania świadka [...]. Nie mogła zatem wnieść zastrzeżeń do protokołu przesłuchania świadka.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji – prawa nie naruszają.
Na wstępie należy stwierdzić, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły– wskazane w tej decyzji – przepisy art. 20 ust. 1 i 3 lit. a i c, art. 31 i art. 78 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. Nr L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm. – dalej jako WKC) oraz art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. Nr L 235 z dnia 11 października 1993 r. ze zm. – dalej jako RWKC).
Po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą dokonać sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, czyli przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem celnym oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej wymienione dokumenty i dane. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich okazania.
Jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego lub kontroli przeprowadzonej po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji prawnej towaru, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.
Zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 WKC, w zasadzie wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33 – z zastrzeżeniem przypadków, które nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie.
Z treści art. 181a RWKC wynika, że jeżeli zgodnie z procedurą ustanowioną w ust. 2, organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, mogą odstąpić od ustalenia wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej.
Dlatego w pierwszej kolejności należy odnieść się do zasadności odstąpienia przez organy celne od oparcia oceny wartości celnej spornego pojazdu na metodzie wartości transakcyjnej. Metoda ta stanowi wyjściową regułę ustalania wartości celnej towaru, a odstąpienie od niej, jako wyjątek od zasady, musi być należycie uzasadnione (art. 29 WKC).
W dołączonych do niniejszej sprawy aktach sprawy administracyjnej prowadzonej przez organy celne znajduje się kopia postanowienia Prokuratury Krajowej z dnia [...] marca 2008 r. o wszczęciu śledztwa w sprawie działalności zorganizowanej grupy przestępczej mającej na celu dokonywanie przestępstw skarbowych polegających na narażaniu na uszczuplenie należności publicznoprawnych z tytułu wprowadzania na obszar celny UE samochodów osobowych z terytorium Szwajcarii, posługiwania się w tym procederze stwierdzającymi nieprawdę dokumentami w postaci faktur i ocen technicznych importowanych pojazdów (k. 23 akt administracyjnych).
Organy celne dokonując porównania według katalogów branżowych (katalog szwajcarski EurotaxGlass nr 01/08 z 2008 r.) cen pojazdów tej samej marki i rocznika co importowany pojazd z wartością pojazdu zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym, słusznie zwróciły uwagę na istnienie istotnych różnic. Mianowicie wartość pojazdu z uwzględnieniem stopnia jego uszkodzeń, była – według danych katalogowych –wyższa niż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym. Dlatego stwierdzenie istotnych rozbieżności pomiędzy cenami katalogowymi oraz zadeklarowaną wartością importowanego pojazdu stanowiło wystarczający argument dla powstania uzasadnionych wątpliwości co do wiarygodności zadeklarowanej ceny transakcyjnej w rozumieniu art. 181a RWKC.
W ocenie sądu organy celne w niniejszej sprawie należycie wykazały zasadność odstąpienia od metody wartości transakcyjnej. Zaistniały bowiem uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna pojazdu wynikająca z ceny uwidocznionej na przedłożonej umowie sprzedaży stanowi całkowitą, faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że podstawą dla tego stanowiska była istotna rozbieżność pomiędzy zadeklarowaną wartością celną pojazdu, a cenami tego rodzaju pojazdów na rynku kraju eksportu. Argument ten stanowi dostateczną podstawę do zakwestionowania zadeklarowanej wartości celnej opartej na wartości transakcyjnej. Strona internetowa, do której odwołały się organy celne, zawierająca ceny samochodów na rynku kraju eksportu, nie stanowiła przecież podstawy do określenia wartości celnej towaru. Uzyskane w ten sposób dane miały jedynie charakter porównawczy i stanowiły podstawę do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie wartości celnej zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym. Badanie kształtowania się cen pojazdów używanych na rynku kraju eksportera (Szwajcarii) jest w zasadzie niezbędne dla weryfikacji tego, czy nie doszło do zaniżenia uwidocznionej w umowie sprzedaży ceny transakcyjnej. Skuteczne zaś podważenie wiarygodności ceny transakcyjnej stanowi podstawę do określenia wartości celnej w oparciu o przepis art. 31 WKC.
Powołując się na wytyczne Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej, organ obszernie i przekonująco uzasadnił, że w przypadku importu używanych pojazdów jedyną możliwą do zastosowania metodą pozostaje metoda ostatniej szansy. Wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej nie są wprawdzie źródłem prawa, jednak stanowią podstawową dyrektywę interpretacyjną w zakresie przepisów WKC dotyczących ustalania wartości celnej.
Metoda ostatniej szansy (art. 31 WKC) zakłada ustalanie wartości celnej towaru na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. i przepisów WKC.
W przypadku importu używanych samochodów dostępne dane, o których mowa w art. 31 WKC, to według wytycznych wspomnianego Komitetu, m.in. informacje zawarte w branżowych katalogach motoryzacyjnych, a także opinie biegłych rzeczoznawców.
W rozpoznawanej sprawie podstawą ustalenia przez organy celne ostatecznej wartości celnej pojazdu była wycena rzeczoznawcy J.P. z dnia [...] października 2012 r. Przy określaniu wartości pojazdu rzeczoznawca ustalił wartość rynkową pojazdu na kwotę 29.700 zł
Pomimo tego, nie kwestionując ustaleń i wniosków zawartych w powyższej opinii, organ celny dokonał korekty ustalonej przez biegłego wartości pojazdu, uwzględniając wartość cła, marży, podatku akcyzowego i podatku VAT ustalił wartość importowanego pojazdu na kwotę 19.514 zł.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Lublinie zmienił zapisy w polach: 22"waluta i ogólna wartość faktury" – część druga, 42 "wartość pozycji", 46 "wartość statystyczna", 47 "obliczanie opłata; typ A; podstawa opłaty" w zgłoszeniu celnym.
W świetle przetoczonych okoliczności – w ocenie sądu – organy celne prawidłowo określił wartość celną importowanego pojazdu.
Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu pominięcia przez organy okoliczności, że stronie nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu, sąd uznał go za bezzasadny.
W ocenie sądu organ w sposób prawidłowy informował stronę o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka [...], przekładając termin na wniosek skarżącej. Organ pouczył stronę, że w razie braku możliwości osobistego udziału w przesłuchaniu świadka, może czynnie uczestniczyć w przeprowadzeniu dowodu ustanawiając pełnomocnika do dokonania określonej czynności procesowej, ewentualnie przesłać do urzędu celnego listę pytań do świadka, które zostaną zadane podczas przesłuchania. W aktach sprawy znajduje się pismo M.B. z dnia [...]września 2012 r., w którym poinformowała organ prowadzący postępowanie, że nie skorzysta z prawa ustanowienia pełnomocnika, ani będzie natomiast wnioskowała o udostępnienie akt postępowania, w szczególności kserokopii protokołu przesłuchania świadka.
Zdaniem sądu, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone zgodnie z regułami proceduralnymi, z poszanowaniem praw strony i przy zapewnieniu czynnego jej udziału. Wbrew twierdzeniom skargi, organy celne w toku postępowania podjęły wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy wskazały szczegółowo motywy swoich rozstrzygnięć, oparły się na wszechstronnie zebranym materiale dowodowym, odwołując się do konkretnych ustaleń faktycznych mających oparcie w zgromadzonych w sprawie dowodach. Ocena dokonanych ustaleń odpowiada prawu, nie narusza bowiem granic swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Tym samym zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 120, 121, 122, 123 Ordynacji podatkowej nie zasługiwały na uwzględnienie.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 221 ust. 4 WKC. Według art. 221 ust. 3 WKC powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Zgodnie z art. 221 ust. 4 WKC, jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3. W razie zastosowania przez organy celne art. 221 ust. 4 WKC termin tzw. retrospektywnego zaksięgowania długu celnego określa art. 56 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622, ze zm.), zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego.
Nie ma wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie nie został dochowany podstawowy termin retrospektywnego zaksięgowania długu celnego, określony w art. 221 ust. 3 WKC, natomiast dochowany został termin pięcioletni określony w art. 56 Prawa celnego. Zgłoszenia celnego dokonano w dniu [...] grudnia 2007 r. zaś decyzja organu pierwszej instancji nosząca datę [...]grudnia 2012 r. doręczona została skarżącej w dniu [...] grudnia 2012 r. Zastosowanie dłuższego, pięcioletniego terminu powiadomienia dłużnika o kwocie należności organy celne uzasadniają spełnieniem przesłanek, o których mowa w art. 221 ust. 4 WKC. Istnienie związku pomiędzy powstaniem długu celnego a czynem podlegającym wszczęciu postępowania karnego organy celne uzasadniają wszczęciem w dniu [...] marca 2008 r. przez Prokuraturę Krajową postępowania karnego w sprawie przestępstw popełnianych w okresie od 1 stycznia 2004 r. do co najmniej 31 marca 2008 r. polegających na narażeniu na uszczuplenie należności celnych i podatkowych przez wprowadzenie w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej, co do rzeczywistej wartości i stanu technicznego importowanych ze Szwajcarii pojazdów, przy czym zachowania te miały miejsce w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu i uczestniczyły w nich w ramach ustalonego podziału ról osoby zaangażowane w działalność zorganizowanej grupy przestępczej, czyniąc z tego procederu stałe źródło dochodu.
W ocenie sądu zasadnie organy przyjęły zastosowanie dłuższego, 5-letniego terminu powiadomienia dłużnika celnego o kwocie należności. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE i polskich sądów administracyjnych zostało ugruntowane stanowisko, zgodnie z którym to organy celne są zobowiązane do stwierdzenia, czy istnieje związek pomiędzy powstaniem długu celnego, a popełnieniem czynu podlegającego postępowaniu karnemu, z zastrzeżeniem, że ustalenia takie są czynione wyłącznie na użytek postępowania zmierzającego do ustalenia należności celnych i w żaden sposób nie wpływają na ewentualną ocenę prawnokarną czynu, dokonywaną już przez właściwe w tych kwestiach organy ścigania i sądy. Przesłanka czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego nie wymaga przy tym istnienia ani wyroku skazującego, ani nawet wszczęcia postępowania karnego, lecz jedynie popełnienia czynu, który podlega postępowaniu sądowemu w sprawach karnych (por. wyroki NSA z 11 marca 2011 r., I GSK 101/10 i I GSK 102/10, z 17 marca 2011 r., I GSK 187/10, I GSK 189/10, I GSK 192/10, z 12 maja 2011 r., I GSK 188/10, I GSK 190/10 i I GSK 191/10).
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku, oddalając skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło