III SA/Lu 375/04

WyrokWSA w Lublinie2004-12-07

Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Małgorzata Fita, Marek Zalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeśli skarżący zarzucał nieprecyzyjne wskazania co do okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy oraz brak odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ postępowanie dowodowe w pierwszej instancji było dotknięte istotną wadą (przesłuchanie świadków bez wiedzy strony), co uniemożliwiało prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. W takiej sytuacji organ odwoławczy nie mógł samodzielnie przeprowadzić postępowania wyjaśniającego, gdyż naruszyłby zasadę dwuinstancyjności. Choć organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania i nieprecyzyjnie wskazał okoliczności do ponownego rozpatrzenia, uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż wskazania te są fakultatywne.
Stan faktyczny
Skarżąca J. S. wniosła skargę na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu skarżącej i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji naruszył przepisy k.p.a. poprzez niepowiadomienie skarżącej o terminie przesłuchania świadków. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu nieprzekonujące uzasadnienie, brak merytorycznego rozpatrzenia sprawy, niejasne wskazania co do dalszego postępowania oraz brak odniesienia się do nowych dowodów i żądań.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita,, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Referent Marcin Małek, po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o wymeldowaniu oddala skargę Decyzją z dnia [...] wydaną z upoważnienia Wojewody, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2004 r., orzekającej o wymeldowaniu J. S. z pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. K. w L.; zaskarżoną decyzję uchylono w całości i sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji nie powiadomił J. S. o terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, czym naruszył art. 79 i art. 10 § 1 k.p.a. Zalecono, aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zapewnić stronom możliwość czynnego udziału w postępowaniu, "uwzględnić inne zarzuty podniesione w odwołaniu i dopiero wówczas wydać stosowną decyzję". Skargę sądową na powyższą decyzję złożyła J. S., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniosła, że uzasadnienie decyzji nie jest przekonywujące i pozostaje w sprzeczności z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i w art. 11 k.p.a. Organ odwoławczy uchylił się od obowiązku ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie oraz nie skorygował we własnym zakresie wad postępowania pierwszoinstancyjnego. Wskazania co do okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy są określone niejasno i nieprecyzyjnie. Nie wynika z nich, czy należy uwzględnić wszystkie zarzuty odwołania, czy tylko niektóre. Organ odwoławczy nie odniósł się do nowych dowodów i żądań strony, przez co wykazał brak obiektywizmu. Nie przeprowadził na żądanie skarżącej dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, nie zlecił też takiego postępowania organowi, który wydał decyzję (art. 136 k.p.a.). Nie odniósł się do zwrotu opłaty skarbowej, związanej ze złożeniem odwołania. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej, organ odwoławczy wydaje jedną z decyzji przewidzianych w art. 138 k.p.a. Wydanie decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji) jest wskazane w sytuacji, gdy "rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części". W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy wykazał, że istniały podstawy do wydania decyzji kasacyjnej, skoro merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy wymagałoby w praktyce przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości. Organ II instancji słusznie zauważył (podzielając zarzut skarżącej zawarty w odwołaniu), że postępowanie dowodowe przeprowadzone w I instancji dotknięte było istotną wadą, skoro świadków przesłuchano bez wiedzy skarżącej. W takiej sytuacji zeznania świadków są bezwartościowe w sensie dowodowym, bowiem w oparciu o wadliwie przeprowadzone dowody nie można trafnie ustalić stanu faktycznego, stanowiącego podstawę decyzji. Prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy, wiążące się z właściwym zastosowaniem normy materialnoprawnej, uzależnione jest od uprzedniego dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez zebranie, rozpatrzenie i ocenę materiału dowodowego (art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.). Wytknięte przez organ II instancji wady postępowania pierwszoinstancyjnego powodują konieczność powtórzenia dowodu z zeznań przesłuchanych świadków w sposób przewidziany prawem, aby umożliwić stronom m.in. czynny udział w każdym stadium postępowania. Organ odwoławczy nie mógł tego uczynić samodzielnie , bowiem naruszyłby przez to zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). W przedstawionych okolicznościach nie było celowe przeprowadzenie przez organ II instancji "dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie", o czym mowa w art. 136 k.p.a. Ma rację skarżąca, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu oraz nieprecyzyjnie wskazał, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tego rodzaju uchybienie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, skoro wskazanie owych okoliczności jest fakultatywne (art. 138 § 2 zd. 2 k.p.a.). Z tych względów skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło